Premier bidt voor vrede in oorlogsheiligdom

Het Yasukuni-heiligdom, waar de Japanse oorlogsdoden worden vereerd, is een steen des aanstoots voor de Aziatische landen die voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog door Japan onder de voet werden gelopen....

Het shinto-heiligdom is geen monument of erebegraafplaats. Het is de verblijfplaats van de zielen van tegen de 2,5 miljoen Japanners die (sinds de tempel in 1869 werd gesticht) hun leven hebben gegeven voor vaderland en keizer.

De zielen die er worden aanbeden zijn niet alleen die van gesneuvelde soldaten en kamikazepiloten, maar ook die van verpleegsters, van studenten die zich vrijwillig meldden voor de strijd of voor fabrieksarbeid, en van degenen die aan het einde van de oorlog zelfmoord pleegden uit schaamte over de nederlaag.

Maar de verontwaardiging van Chinezen, Koreanen en een flink deel van de Japanners geldt met name veertien veroordeelde oorlogsmisdadigers. Een van hen is de oorlogspremier generaal Hideki Tojo. In 1948 werd hij ter dood veroordeeld en opgehangen. Sinds 1978, toen shinto-priesters zijn ziel in het geheim in het heiligdom opnamen, wordt ook hij er vereerd.

Dat Japanse regeringsleiders aan die verering meedoen is pas sinds 1975 min of meer gebruikelijk. Premier Miki was de eerste die de gang naar het Yasukuniniet heiligdom maakte. Hij deed dat onder druk van de Vereniging van Oorlogsnabestaanden, die een groot kiezersblok vertegenwoordigt. Sindsdien wordt in Japan, maar vooral ook in de buurlanden, scherp in de gaten gehouden hoe de premiers het ritueel vervullen: strikt op persoonlijke titel, zoals Miki, of met een ostentatieve bos bloemen namens de regering, zoals premier Nakasone.

Premier Koizumi is een geregelde bezoeker van het heiligdom. Als regeringsleider én als privépersoon, want dat is volgens hem

te scheiden. Hij bidt er, zegt hij, uitsluitend voor vrede.

Maar veel Japanners zien het Yasukuni-heiligdom niettemin als een plaats waar oorlog wordt verheerlijkt. Zij zijn bang voor een terugkeer van het vooroorlogse militarisme – een angst die wordt gevoed door de plannen om de Japanse zelfverdedigingsmacht weer om te smeden tot een echt leger. Volgens een opiniepeiling ziet 39 procent van de Japanners hun premier liever niet meer naar de tempel gaan en wil 38 procent dat het ritueel doorgaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden