Prekerige brochures uit Nederland, maar vooral veel geld

Je kan er lacherig over doen, zelfs zeikerig. Maar wat heeft de Ruandees toch in hemelsnaam aan een miljoen brochures, gedrukt in Nederland, waarin volop verzoening en vergeving wordt gepredikt?...

Van onze verslaggever

Stieven Ramdharie

AMSTERDAM

Want niet alleen voedsel en schoon water helpt immers in tijden van nood. 'De oplossing voor de ellende in Ruanda, zeker op de lange termijn, is dat Hutu's en Tutsi's elkaar vergeven', predikt projectmanager J. Bönker. 'Als wij daar een bijdrage aan kunnen leveren, dan is dat toch mooi?'

Niet dat de stichting dezer dagen alleen Gods woord verspreidt in gebieden waar het mag ontbreken aan geestelijk leiderschap. Nee, ze doen nog veel meer. Vrijdag nog stuurde de met Antwoord bevriende organisatie Dorkas Hulp, ook gevestigd in Andijk, de laatste van vijf containers naar de Ruandese vluchtelingenkampen. Eind deze maand moet er voor 225 ton aan melkpoeder, kleding en medicijnen zijn verpreid onder de duizenden vluchtelingen. Kosten: zo'n driehonderdduizend gulden, grotendeels betaald door de vrienden van beide organisaties.

Gul zijn ze ook bij het Produktschap voor Zuivel en de gezamenlijke zuivelondernemingen die Artsen zonder Grenzen onlangs verblijdden met een cheque van acht ton, de grootse gift die de hulporganisatie ooit mocht ontvangen. 'We hadden het gevoel', zegt voorzitter H. Schelhaas van het produktschap, 'dat we als ondernemers iets moesten organiseren. Ook als voorbeeld voor de anderen. En de respons was meteen goed.'

Nederland zamelt weer in. Aan de vooravond van de Nationale Actie Ruanda tonen particulieren, professionele hulporganisaties en het bedrijfsleven zich wederom van hun beste kant. Collectes, concerten, het houdt maar niet op. Wie vandaag de kunsttentoonstelling van de stichting Artimo in de Beurs van Berlage bijvoorbeeld bezoekt, moet weten dat zijn entreegeld voorbestemd is voor giro 555.

Evenals de overwerkvergoeding trouwens van de Harmelense ambtenaren die op de eerste zaterdag van september door werken. En dan zijn er nog de Nijmeegse taxichauffeurs die met collectebussen rondrijden, museum Het Kruithuis in Den Bosch dat een muurschildering veilt en feestband The Boston Tea Party die met een straatconcert de somma van 2533 gulden en tachtig cent wist op te halen.

Als de nationale hulpactie dit weekeinde minimaal 25 miljoen gulden opbrengt, waar de negen samenwerkende hulporganisaties in ieder geval op hopen, zal Nederland ruim zeventig miljoen gulden hebben bijgedragen aan de bestrijding van de Ruandese crisis.

Ter vergelijking: volgens VN-secretaris-generaal Boutros Boutros Ghali is snel 434 miljoen dollar nodig voor de opvang van de ruim één miljoen vluchtelingen. Tot nu toe, zo bleek donderdag, is slechts 137 miljoen dollar bij de diverse VNorganisaties binnengekomen.

Records, zo wordt algemeen verwacht, zal de Nationale Actie Ruanda niet gaan breken. Een derde plaats op de ranglijst van inzamelingsacties behoort wel tot de mogelijkheden. Eenzaam op kop staat nog altijd Afrika Nu in 1987 en 1988 met een totale opbrengst van 51,7 miljoen gulden. Op de tweede plaats volgt Afrika sterft van de Honger (1990 en 1991) met 38,3 miljoen en als derde Roemenië met 29,1 miljoen. Ook hoog scoort Ethiopië met 18,2 miljoen en Bangladesh met 14,4 miljoen gulden. Het grootste deel van de Nederlandse bijdrage van veertig miljoen komt voor rekening van minister Pronk. De helft hiervan werd ter beschikking gesteld aan de hulporganisaties, ook van de VN, voor de opvang van vluchtelingen in Ruanda en in kampen in Tanzania. De andere twintig miljoen stelde Pronk medio juli beschikbaar.

Met de gelden kon een organisatie als Artsen zonder Grenzen meteen in staat worden gesteld actie te ondernemen. Zo heeft de hulporganisatie inmiddels zo'n honderd medewerkers (artsen, verpleegkundigen en logistiek personeel) in het Ruandese crisisgebied, een derde van de hulpverleners die normaal kunnen worden uitgezonden.

Sinds de crisis in april uitbrak is voor tien miljoen gulden aan noodhulp uitgegeven. Met dertien vrachtvluchten werd zo'n vierhonderd ton aan hulpgoederen gestuurd. De helft van het geld kwam van donateurs, de rest van minister Pronk en Duitse en Engelse bijdragen. 'Deze crisis leeft gigantisch onder de mensen en zeker onder onze vaste donateurs', zegt woordvoerder H. Joosten. 'De publiciteit speelt daarin een grote rol. Het menselijk leed is nu zo zichtbaar dat je er gewoon niet omheen kan.'

Ook het Nederlandse Rode Kruis, dat samen met Artsen zonder Grenzen kan rekenen op 28 procent van de opbrengst van de nationale hulpactie, heeft tot nu toe een kleine tien miljoen gulden uitgegeven aan de ramp in Ruanda. Een deel van het geld dat door Ontwikkelingssamenwerking is gegeven, is ter beschikking gesteld aan het hoofdkantoor in Genéve. Van de kleine driehonderd hulpverleners die door het internationale Rode Kruis naar de kampen zijn gezonden, komen 22 voor rekening van de Nederlandse afdeling.

Beide grote hulporganisaties hopen vandaag dat Nederland, zoals gewoonlijk, weer genereus zijn. Want daar staat het Nederlandse publiek nu eenmaal bekend om. Wisten de ruim driehonderd geregistreerde instellingen in 1990 780 miljoen gulden bij het publiek op te halen, in 1993 was dit maar liefst 1,6 miljard gulden. Artsen zonder Grenzen had in 1988 nog een budget van 16 miljoen gulden, voor 1994 wordt gerekend op zo'n honderd miljoen gulden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden