‘Preek die ’t bloed doet koken’

De preek van Fawaz over Hirsi Ali en Van Gogh is heftig en emotioneel. Dit zeggen zes deskundigen. De vraag is of de imam zich schuldig maakt aan ‘opruien in juridische zin’....

De preek die imam Fawaz gaf over Ayaan Hirsi Ali en Theo van Gogh was ‘heftig en emotioneel’. Dit zeggen zes deskundigen op het terrein v an de radicale islam die de volledige tekst hebben geanalyseerd. Eenduidig is het oordeel over de preek niet, omdat Fawaz ook oproept tot een matige reactie. Zo moeten aan de VVD, die achter Hirsi Ali staat, ‘rationele en gematigde brieven’ worden geschreven.

Arabist Hans Jansen ziet een duidelijk verband met de moord op Van Gogh. ‘Dit doet het bloed van de gelovige koken, zeker bij een jongen van 20 jaar bij wie het testosteron door het lijf giert. Als dit geen opruiing of provocatie is, dan is niets dat meer.’

Jansen krijgt bijval van drie Marokkaanse deskundigen die ‘om veiligheidsredenen’ anoniem willen blijven. Zij vrezen wraakacties uit As Soennah-kring. Alle drie spreken van een ‘haatzaaiende’ preek. Fawaz’ advies rationeel te werk te gaan is, zeggen ze, slim verwerkt. Dan kan hij daar tegenover de rechter of de overheid naar verwijzen. Ze halen discrepanties aan. Zo moeten Fawaz’ toehoorders gematigde brieven schrijven, maar krijgen tegelijkertijd de opdracht ‘een bevende reactie te veroorzaken, waardoor zij (de politiek, de samenleving) hun verstand en zelfvertrouwen verliezen’.

Een deskundige, die vroeger in Marokko naar radicale predikers luisterde: ‘Bijzinnetjes over matiging blijven niet hangen. Je moet je voorstellen: in de besloten ruimte van een moskee zitten gefrustreerde jongeren bij elkaar. Ze zien de gezichtsuitdrukking van de imam, de opgeheven vinger, de emoties, horen het geschreeuw. De woede wordt voelbaar. Dan ontstaat een sfeer van: de islam wordt al eeuwen aangevallen. We moeten terugslaan.’ Echt gevaarlijk noemt een van hen de ‘verbale terechtstelling’ van Van Gogh en Hirsi Ali. ‘Hij zet die twee personen centraal in de preek. Iedereen weet nu wie ze zijn en ook dat ze de vreselijkste straffen verdienen.’

Hoogleraar islamitisch recht Ruud Peters vindt dat Fawaz ‘heel nadrukkelijk niet oproept tot geweld’. De imam zegt volgens hem: ‘We moeten ons teweerstellen, wat ze gedaan hebben is heel erg. We bidden tot God dat ze straf in het hiernamaals krijgen.’

Fawaz kanaliseert de woede, aldus Peters. ‘Misschien doet hij dat omdat de AIVD meeluistert, misschien meent hij het oprecht.’

Arabist Maurits Berger zegt dat Fawaz goed verwoordt wat speelt in de moslimgemeenschap. ‘Hij geeft uiting aan het gevoel van het onbegrepen slachtoffer. De aanval op de islam, dat leeft enorm. ’ Berger schrikt van het slot. ‘Daar vult hij in op welke manier God zal moeten straffen. Dat is stuitend, weerzinwekkend.’

Fawaz zaait haat, vindt Berger. ‘Maar is het opruien in juridische zin?’ Toch kan hij zich voorstellen dat ‘als Mohammed B. erbij was, dat dit slot een extra balletje was voor hem om in te koppen’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden