'Praten haalt de druk van de ketel'

DEN BOSCH - 'Het was een mooi gesprek', zegt Marjan (44), vrijwilliger in opleiding bij de telefonische hulpdienst Sensoor in Den Bosch. Vijftig minuten heeft ze gesproken met een man in geestelijke nood. De beller is vroeger misbruikt en had 'een destructief gevoel'. Hij had zin om iemand in elkaar te slaan. In de loop van het gesprek kwam zijn verdriet eruit. 'Van de heel harde kant kwam hij uit bij de zachte kant. Dat maakt zo'n gesprek mooi', aldus Marjan.


Haar begeleider Henriëtte, die heeft meegeluisterd, knikt instemmend: 'Het was een heel beladen verhaal, wat hij allemaal in zijn jeugd heeft meegemaakt. Hij heeft een heel laag zelfbeeld. Het is goed dat hij zijn verhaal kon doen. Dat haalt de druk van de ketel.'


Lang kunnen ze niet napraten over het gesprek, want daar gaat de telefoon alweer. Een nieuwe beller, een nieuwe problematiek. 'Alle problemen in de maatschappij komen langs', verklaart Sensoor-medewerker Marijke van Es (54). 'De aandacht die de bellers krijgen, is heel belangrijk. Het gehoord worden, het serieus genomen worden.'


Veel gesprekken gaan over eenzaamheid. Maar ook relatieproblemen en psychosociale problemen komen aan de orde. De zwaarste categorie betreft de bellers (en chatters) met psychiatrische problematiek: manisch-depressief, borderline, suïcide. 'Maar ook dat hoeven niet altijd de zwaarste gesprekken te zijn', aldus Van Es. 'Psychiatrische patiënten mogen soms alleen bij een crisis hun begeleider bellen. Ze vinden het geruststellend dat ze ons altijd kunnen bellen.'


Tot 2008 heette Sensoor SOS Telefonische Hulpdienst. Maar omdat niet alle gesprekken een SOS-karakter hoeven te hebben, is de naam veranderd. Heel tevreden kan niemand zijn over de naamsverandering. Sensoor is bij het grote publiek nauwelijks bekend. Bij SOS zegt menigeen: o ja, die.


Provinciegeld

Toch weten de mensen die het nodig hebben de telefonische hulpdienst te vinden. Vorig jaar kreeg Sensoor in het hele land 250 duizend telefoongesprekken te verwerken. Daarnaast waren er 19 duizend chat- en mailcontacten. Bij de hulpdienst, die 24 uur per dag, 7 dagen per week anoniem bereikbaar is, werken zeventig betaalde werknemers en 1.100 vrijwilligers. Totale kosten, ofwel subsidiegeld: 5,5 miljoen euro. Het leeuwendeel daarvan is afkomstig van de provincies.


Hoewel bijna iedereen overtuigd is van het maatschappelijk belang van de telefonische hulpdienst, die al ruim vijftig jaar bestaat, is de toekomst van Sensoor onzeker. De subsidiëring door de provincies wordt vanaf volgend jaar afgebouwd en over twee of drie jaar helemaal stopgezet. Dat is een direct gevolg van het bestuursakkoord dat tussen Rijk en provincies is afgesloten. Daarin doen de provincies afstand van de zorgtaken, die overgeheveld worden naar de gemeenten.


'We waren wettelijk verankerd in de welzijnswet, maar met de komst van de WMO (Wet maatschappelijke ondersteuning, red.) is dat niet meer zo', zegt Willemieke Ottevanger, directeur van Sensoor Nederland. 'Nu moeten we eigenlijk naar de 418 gemeenten toe om subsidie aan te vragen. Dat is niet te doen. Onze hulp op afstand via telefoon of chat overschrijdt gemeentegrenzen. Bovendien staan gemeenten in deze tijd niet te springen om extra geld uit te geven.'


Sensoor is door de wetswijziging tussen de wal en het schip terechtgekomen. De financieringsproblematiek is al geruime tijd bekend. Het ministerie van Volksgezondheid zegt naar een oplossing te zoeken. Maar tot dusver is die nog niet in zicht. 'We bungelen', aldus Ottevanger. 'Het sleept al zo lang. We willen nu eindelijk wel eens horen waar we bij horen.'


Ottevanger heeft het liefst dat de subsidiëring een rijkstaak wordt. Maar de afdelingen, die autonoom zijn, kijken ook naar andere financieringsmogelijkheden. 'De telefonische hulpdienst kan ook bij een welzijnsinstelling worden ondergebracht', zegt Gerard van Etten, directeur van Sensoor Brabant. Daarover wordt gesproken, maar knopen zijn nog niet doorgehakt.


Hij wil binnen een half jaar duidelijkheid voor het personeel en de vrijwilligers. De situatie leidt ook op de werkvloer tot onzekerheid. Van Etten: 'Of het werk wordt elders ondergebracht, of we worden anders gefinancierd of we moeten ermee ophouden.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden