NieuwsBoerkawet

Praktische problemen of pestwet? Over het boerkaverbod is het laatste woord nog niet gezegd

Twee maanden na de invoering van het boerkaverbod roept de Tweede Kamer donderdag minister Ollongren op het matje: wordt het verbod nu veel te stringent (Denk) of veel te slap (PVV) gehandhaafd? De Kamer blijkt diep verdeeld.

Van links af: Jan Paternotte (D66), Harry van der Molen (CDA) en Dennis Wiersma (VVD) in gesprek tijdens de schorsing van het debat over het boerkaverbod met minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid).Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Een ‘pestwet’, zegt Kamerlid Tunahan Kuzu van Denk. ‘Symboolwetgeving’, oordeelt D66-Kamerlid Jan Paternotte. Een wet die volgens GroenLinks-Kamerlid Nevin Özütok ‘een kleine groep dragers van een boerka in een hoek duwt’. Een belangrijke wet die gewoon gehandhaafd moet worden, zeggen aan de andere kant VVD, CDA en PVV: wie een democratisch tot stand gekomen wet niet naleeft, ondermijnt de rechtsstaat.

Het gebeurt zelden dat een nieuwe wet binnen twee maanden na invoering alweer onderwerp van debat is. Maar de handhaving van het boerkaverbod, sinds 1 augustus van kracht, verhit de gemoederen dusdanig dat de Tweede Kamer er donderdag opnieuw uitgebreid over spreekt. Liefst drie ministers vaardigde het kabinet af: Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken, Ferdinand Grapperhaus van Justitie en Veiligheid, en Wouter Koolmees van Sociale Zaken, waaronder integratie valt.

Het is het gevolg van een incidentrijke zomer, waarin een buschauffeur in Limburg een passagier met nikab sommeerde uit te stappen. Hij kreeg een standje van zijn werkgever. Die stelt vervoersplicht boven de nieuwe wet. Een vrouw uit Roosendaal bezorgde een volle trein 20 minuten vertraging, omdat zij bij de controle van haar abonnement haar gezicht niet aan de conducteur wilde laten zien. Die riep, zoals de wet voorschrijft, de politie erbij. De conducteur werd daarna aan de schandpaal genageld op Facebook.

De Wet gedeeltelijk verbod gezichtsbedekkende kleding verbiedt bivakmutsen, boerka’s en integraalhelmen in het onderwijs, overheidsgebouwen, de gezondheidszorg en het openbaar vervoer. Maar de wet zorgt nog voor veel onduidelijkheid. Ze verbiedt geen boerka’s in de openbare ruimte. Overijverige medewerkers van een gemeentelijke speeltuin in Nijmegen, die een nikabdrager weigerden, moesten hun fout herstellen met een vrijkaartje. In Amsterdam is die ijver er juist niet: burgemeester Femke Halsema liet al in een vroeg stadium weten dat handhaving van het verbod in de hoofdstad geen prioriteit heeft.

De Kamer moppert donderdag dat de invoering van de wet niet vlekkeloos is verlopen. Kamerlid Dennis Wiersma van regeringspartij VVD noemt de gang van zaken ‘rommelig’, Harry van der Molen van het CDA zegt dat de wet ‘niet zorgvuldig’ is ingevoerd en Jasper van Dijk van oppositiepartij SP spreekt van ‘een puinhoop’, die zelfs leidde tot de vraag of een burgerarrest een geëigend middel kan zijn om boerkadragers staande te houden.

‘Islamofobe bezigheidstherapie’

Kuzu, die het debat heeft aangevraagd, spreekt in ronde bewoordingen zijn afkeer uit. ‘Islamofobe bezigheidstherapie’, foetert hij. ‘Niemand is met deze wet geholpen. Alleen Geert Wilders likt er zijn vingers bij af.’ Hij wil dat het kabinet zo snel mogelijk met een intrekkingswet komt, omdat deze wet vijandigheid tegen moslims aanwakkert.

Martin Bosma van de PVV, bij wie de wetsgeschiedenis in 2005 begon – toen nog met als oogmerk een algeheel boerkaverbod – vindt juist dat meer actie geboden is. ‘Heeft de minister van Binnenlandse Zaken eindelijk een wet om uit te voeren, dan zou je zeggen: vingers uit de neus, arbeid adelt, hup uit de hangmat, ertegenaan! Nu is de wet een leeg stuk papier geworden. Dat is intens schokkend.’

Ollongren verwerpt die kritiek. De wet gaat over ‘aanpassing van gedrag’, zegt zij, en tevoren was al duidelijk dat daar tijd voor nodig zal zijn. ‘Het is steeds de professional ter plekke die in een specifieke situatie het beste kan inschatten wat te doen.’ Juist dat vindt de Kamer moeilijk. ‘Daar zitten haken en ogen aan’, beaamt de minister. ‘Het is ook een kwestie van gezond verstand. De werknemer is niet verplicht iemand aan te spreken die in overtreding is.’

Ze bevestigt wel dat de Limburgse buschauffeur in zijn gelijk stond. De wet ‘beoogt communicatie’, zegt Ollongren. Weigert een boerkadrager in een van de gedefinieerde situaties, dan kan de politie worden ingeroepen. Die kan de weigeraar meenemen naar het bureau en een boete van 150 euro opleggen.

‘De wet gaat niet over integratie’, betoogt minister Koolmees, met een wang-bedekkende pleister op het gezicht. ‘De wet gaat over sociale veiligheid.’ Grapperhaus zegt dat steeds ‘de-escalatie’ het doel moet zijn. Pas over drie jaar wordt de wet geëvalueerd, maar Ollongren belooft de Kamer tussentijds ‘de vinger aan de pols’ te houden.

LEES OOK:

De incidenten in Stein en Nijmegen zijn hier beschreven.

Elma Drayer schreef vorige maand deze column over de verdeeldheid op links over het boerkaverbod.

En René Cuperus achtte de boerka geen bijdrage aan de integratie van moslims.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden