Commentaar

Pragmaticus Rutte schudt angst voor de gesel van PVV van zich af

Premier Rutte grijpt het momentum om zijn weerzin tegen meer Europese samenwerking te laten varen.

Minister-president Mark Rutte. Beeld anp
Minister-president Mark Rutte.Beeld anp

Het is de grote paradox van Mark Ruttes premierschap: hadden we ooit eerder een premier die met zoveel euroscepsis aan de klus begon maar daarna zoveel wezenlijke stappen zette naar méér Europese samenwerking? In de Griekenlandcrisis werd het een politieke lijdensweg voor de premier. Het verwijt dat hij in 2012 wat al te makkelijk de sentimenten van de kiezers bespeelde met zijn beloftes ('geen cent meer naar de Grieken', geen verdere soevereiniteitsoverdracht) achtervolgde hem tot dit najaar. Toen gaf hij dan toch toe dat het niet verstandig is om valse verwachtingen te wekken - zeker niet als het gaat om het ingewikkelde Europese krachtenspel.

Inmiddels telt Rutte zijn knopen. Als hij nog een tijdje premier blijft, heeft Europa gedurende zijn premierschap een veel Europeser monetair beleid gekregen én, eindelijk, een Europees asielbeleid. Door schade en schande wijs geworden maakt Rutte nu van de nood een deugd. Deze week kondigde hij aan dat hij het EU-voorzitterschap begin 2016 op zich neemt 'in omstandigheden die nog maar eens benadrukken hoe belangrijk de Europese samenwerking is'. Hij voelt zich beslist niet meer Europeaan dan voorheen, bezweert hij, maar Europese samenwerking is nou eenmaal nodig: 'Problemen oplossen, knopen eruit trekken, tempo maken. Laat anderen maar lekker filosoferen of het zinvol is dat we bestaan.' Zo schudt de pragmaticus Rutte de angst voor de gesel van Geert Wilders' PVV dan toch van zich af - ongetwijfeld in de hoop dat enig Europees succes ook op hem zal afstralen.

In dat opzicht toont de minister-president zich zelfs opvallend hoopvol gestemd. Hij verwacht op 'korte termijn een doorbraak' in de zo moeizame pogingen van de EU om de vluchtelingenstroom in te dammen. 'Belangrijke stappen zijn op komst', voorspelt Rutte opeens openlijk. Dat is iets wat hij achter de schermen al langer predikt.

Het is te hopen dat hij zich niet vergist. Want voorsorteren op succes werkt slechts één keer. Althans in positieve zin. Als de Europese regeringsleiders komende zondag op de top met Turkije niet heel duidelijk weten te regelen dat de Turken nu echt snel beginnen met het bewaken van hun stranden, moet Rutte vrezen dat dit deel van zijn nieuwe geloof in Europa vooral tegen hem gaat werken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden