Prachtige Woolfse wereld

Buitenstaanders voelen ze zich, allebei: de mooie Mrs. Ramsay en de bescheiden, op het oog wat kleurloze Lily Briscoe. De eerste, moeder van acht kinderen en goed georganiseerde gastvrouw, de andere een in zichzelf gekeerde schilderes....

Virginia Woolf bracht ze samen met een keur aan andere personages in haar roman To the lighthouse uit 1927; in haar toneelbewerking van het boek kiest regisseuse Nienke Rooijakkers de relatie tussen deze twee vrouwen als vertrekpunt.

Het is geen eenvoudige opgave die Rooijakkers zich daar stelt: To the lighthouse is geschreven in een uiterst compact proza en speelt zich af voor een groot deel in de hoofden van de personages - in een periode waarin ze zich als gasten in Mrs. Ramsays vakantiehuis bevinden, een plek nabij de zee. Daarop schakelt Woolf door naar tien jaar later, wanneer Mrs. Ramsay is overleden en Lily Briscoe het huis opnieuw bezoekt.

Rooijakkers gaf al eerder blijk van haar liefde voor literaire teksten op het toneel met bewerkingen van Taal zonder mij (naar Kristien Hemmerechts) en Geel Behang (van Charlotte Perkins Gilman); en ook in Naar de vuurtoren speelt de taal een hoofdrol.

Om die taal heen is alles zo sober mogelijk gehouden; met enkel een stel oude stoelen kris kras over het toneel en geprojecteerde beelden van strandtaferelen is de sfeer geschetst.

Hier ontmoeten de vrouwen elkaar, ieder druk met hun eigen gedachten, niet in staat elkaar of hun omgeving werkelijk te bereiken, maar niettemin zeer op elkaar gesteld.

Aan de hand van hun gedachten over de ander, komen ze op hun eigen onfhankelijkheid, eenzaamheid, eindigheid - en dat alles verwoord in de meest prachtige én ingewikkelde zinnen. Dat betekent smullen voor de liefhebber, en voor de actrices Maureen Teeuwen en Stella Denier van der Gon een krachttoer van ruim een uur, waarin ze feitelijk ieder een monoloog houden. En zo af en toe even deelnemen aan de small talk aan de dinertafel waar men ook hopeloos langs elkaar heen kakelt - momenten waarmee Rooijakkers grappige intermezzo's inbouwt in een voorts haast serene voorstelling.

Het begin verloopt wat stroef, en de sprong in de tijd zorgt voor een kleine inzinking, maar vaak genoeg scheppen Teeuwen als de hoofse Mrs. Ramsay en Denier van Gon als de uiterlijk muizige maar innerlijk vurige Lily elk hun mooie, gecompliceerde Woolfse wereld, waar je je met graagte binnen laat voeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden