Praagse vrede teer akkoord

Het was even schrikken toen afgelopen week het bericht kwam dat alweer werd gemorreld aan het vredesakkoord van Praag. Op een persconferentie voorafgaand aan het Grand Prix toernooi in Moskou zei FIDE-president Iljoemzjinov dat de hereniging van de schaakwereld veel eenvoudiger geregeld kon worden dan een maand geleden was afgesproken....

Hij stelde voor de twee wereldkampioenen Kramnik en Ponomariov en ratinglijstaanvoerder Kasparov een matchtoernooi te laten spelen en de winnaar uit te roepen tot de nieuwe kampioen.

Toen ik het las, dacht ik dat alle inspanningen vergeefs waren geweest. In Praag was na moeizame besprekingen overeengekomen de afspraken te respecteren van de Einstein-groep die de rechten bezit van Kramniks wereldtitel.

Binnenkort begint in Dortmund een kandidatentoernooi waarvan de winnaar een tweekamp om de titel speelt tegen Kramnik. Het voorstel van Iljoemzjinov draaide dit programma de nek om en zou voor de Einstein-groep volstrekt onaanvaardbaar zijn.

Maar misschien valt het mee. Volgens vredesarchitect Yasser Seirawan, deelnemer aan het toernooi in Moskou, moeten Iljoemzjinovs plannen worden gezien als een waarschuwing aan Kramnik. De president had zich bijzonder boos gemaakt over een artikel in een Russische krant waarin Kramnik suggereerde dat het in Praag gesloten akkoord niet bindend was en slechts een teken was van goede wil .

Met zijn voorstellen, waarvan hij wist dat ze voor Kramnik onacceptabel waren, hoopte Iljoemzjinov een reactie uit te lokken. Hij werd op zijn wenken bediend. Kramnik kwam met een heldere verklaring waarin hij Iljoemzjinovs plannen scherp veroordeelde en onomwonden zijn steun betuigde aan het Praagse akkoord.

Als deze lezing van de gebeurtenissen klopt, dan moet worden vastgesteld dat Iljoemzjinov een gevaarlijke stijl van pokeren heeft. Het zou toch niet zo verbazingwekkend zijn geweest als Kramnik en de Einstein-groep in grote woede waren ontstoken en het Praagse akkoord hadden opgezegd. Voor de toekomst houd ik mijn hart vast. Het loopt niet altijd goed af als steeds met het mes op tafel wordt gespeeld.

Bij het Grand Prix rapidtoernooi in Moskou werd de show gestolen door de tweedeprijs-winnaar. De vijftienjarige Teimour Radjabov boog in de finale voor Kasparov maar maakte voordien diepe indruk met overwinningen op Svidler, Akopjan, Ivantsjoek en Beljavsky. Van iedereen kreeg de toekomstige wereldkampioen de hoogste lof, ook van Kasparov met wie Radjabov een gemeenschappelijk verleden deelt. Beiden zijn afkomstig uit Bakoe waar ze als kind les kregen van dezelfde coach. Zijn naam is Oleg Privorodsky, hij mag een wonderdokter worden genoemd.

Radjabovs weg naar de finale was lang en heroïsch. Tegen Akopjan had hij vier partijen nodig en tegen Ivantsjoek en Beljavsky zegevierde hij pas in een sudden death vluggertje nadat vier partijen geen winnaar hadden opgeleverd. In die allesbeslissende partijen demonstreerde Radjabov steeds grote vastberadenheid. In de halve finale ging het zo:

Radjabov - Beljavsky

Vijfde partij

1. Pg1-f3 d7-d5 2. b2-b3 Pg8-f6 3. Lc1-b2 c7-c5 4. e2-e3 e7-e6 5. d2-d4 Lf8-d6 6. Pb1-d2 0-0 7. Lf1-d3 Pb8-c6 8. a2-a3 Dd8-e7 9. c2-c4 c5xd4 10. e3xd4 b7-b6 11. 0-0 Lc8-b7 12. Tf1-e1 Tf8-d8 13. h2-h3 Ta8-c8 14. Dd1-e2 d5xc4 15. b3xc4 De7-f8

Uit zwarts laatste twee zetten spreekt ontevredenheid over de gekozen opbouw. Terecht, wits volgende zet is het sein voor de aanval.

16. Pf3-g5 Td8-e8

Niet beter is 16 ... e5. Na 17. d5 Pd4 18. Lxd4 exd4 19. Pde4 Pxe4 20. Dxe4 g6 21. Dxd4 heeft zwart geen compensatie voor de verloren pion.

17. Pd2-e4 Pf6xe4 18. De2xe4 g7-g6 19. De4-h4 h7-h6 20. Pg5-e4 Ld6-e7

Zie diagram 1

21. Pe4-f6+ Le7xf6 22. Dh4xf6 Df8-g7?

Een blunder in slechte stand. Na 22 ... De7 23. Df4 Dg5 24. Dxg5 hxg5 25. d5 zou zwart tenonder zijn gegaan aan de kracht van het witte loperpaar.

23. Df6xg7+ Kg8xg7 24. d4-d5+ Kg7-g8 25. d5xc6 Lb7xc6 26. Ta1-c1 Tc8-d8 27. Ld3-f1 ...

En wit won bij de 46ste zet.

Tegen Akopjan toonde Radjabov zijn talent als aanvalsspeler.

Radjabov - AkopjanDerde partij

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pg1-f3 b7-b6 4. Pb1-c3 Lc8-b7 5. a2-a3 d7-d5 6. c4xd5 Pf6xd5 7. Dd1-a4+ Lb7-c6 8. Da4-c2 Pd5xc3 9. Dc2xc3 Lf8-d6

Een ernstige fout. Na 9 ... Le7 kan 10. d5 met 10 ... Lf6 worden beantwoord.

10. d4-d5! Lc6xd5 11. Dc3xg7 Th8-f8 12. Lc1-g5

Nog sterker dan 12. Dxh7 Df6.

12 ... f7-f6 13. Lg5-h6 Tf8-f7 14. Dg7-g8+ Ke8-e7 15. Dg8-g4 e6-e5

Zie diagram 2

16. Pf3-g5

Een spectaculaire voortzetting maar 16. Ph4 was waarschijnlijk sterker.

16 ... Dd8-g8 17. Ta1-d1 Ld5-a2?

Dit verliest. Ook 17 ... Lb3 18. Td3 zou zwarts probelemen niet hebben opgelost maar na het koelbloedige 17 ... fxg5! heeft wit geen beslissend vervolg. Na 18. Lxg5+ Tf6 staat de loper op d5 gedekt en na 18. Txd5 Tf6 19. Txd6 Kxd6! heeft wit te weinig stukken bij de hand om zwarts koning in het open veld te arresteren.

18. h2-h3 f6xg5 19. Lh6xg5+ Tf7-f6

Of 19 ... Kf8 20. Lh6+ Tg7 21. Lxg7+ Dxg7 22. Df3+.

20. Lg5xf6+ Ke7xf6 21. Dg4-f3+ Kf6-e7 22. Df3xa8 Dg8-b3 23. Td1xd6

De veiligste afwikkeling.

23 ... Db3xb2 24. f2-f3

En natuurlijk niet 24. Dxb8 Dc1+ 25. Td1 Dc3+ met eeuwig schaak.

24 ... c7xd6 25. Da8xb8 Db2xa3 26. Db8-c7+ Ke7-e6 27. Ke1-f2 Da3-c5+ 28. Dc7xc5 d6xc5 29. e2-e4 c5-c4 30. Lf1-e2 La2-b3 31. Th1-c1 b6-b5 32. Tc1-a1 Ke6-d6 33. Ta1xa7 b5-b4 34. Kf2-e3 h7-h5 35. h3-h4 c4-c3 36. Ta7-b7 ...

Zwart geeft op.

In de finale heeft een verrassing er niet echt ingezeten. Radjabov werd weggespeeld in de eerste partij en in de tweede hield Kasparov zijn defensie zorgvuldig gesloten. Over een paar jaar zal het anders gaan.

Kasparov - Radjabov

Eerste partij

1. e2-e4 g7-g6 2. d2-d4 Lf8-g7 3. Pb1-c3 c7-c6 4. Pg1-f3 d7-d6 5. Lc1-e3 Pb8-d7 6. Dd1-d2 Pg8-f6 7. Le3-h6 Lg7xh6 8. Dd2xh6 e7-e5 9. 0-0-0 Dd8-e7 10. h2-h3 a7-a6

Te voorzichtig. Er was geen bezwaar tegen 10 ... b5 11. Ld3 Lb7 met behoorlijk spel voor zwart.

11. d4xe5 d6xe5

Na 11 ... Pxe5 12. Dd2 is zwarts d-pion in last.

12. Lf1-c4 b7-b5 13. Lc4-b3 a6-a5

Niet 13 ... b4 14. Pg5 maar 13 ... Pc5 was het overwegen waard.

14. a2-a4 b5-b4

En ook nu kwam 14 ... Pc5 in aanmerking.

15. Pc3-b1 Lc8-a6

Te veel gevraagd is 15 ... Pxe4 16. The1.

16. Pb1-d2 0-0-0 17. Dh6-e3

Dreigt binnen te vallen op a7.

17 ... Kc8-b7 18. Lb3-c4 Pd7-c5 19. Lc4xa6+ Kb7xa6 20. Pd2-c4 Pf6xe4 21. Pf3xe5

Zie diagram 3

21 ... Td8-d5

Er was geen goede verdediging tegen de dreigingen 22. Pxc6 en 22. f3.

22. Pe5xc6 De7-g5 23. Td1xd5 Dg5xd5 24. Pc4xa5 Ka6-b6 25. Pc6xb4 ...

Zwart geeft op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden