PR-reisjes met BN?ers zijn zinloos

Klaske Tameling was blij dat ze met Edward van Cuilenborg mee mocht naar Kenia, maar achteraf vond ze het afschuwelijk....

Tijdens het jaar van de sport (2005) mocht ik met Edward van Cuilenborg (sportjournalist van SBS) op reportagereis naar Kenia om Nederlandse burgers erop te wijzen dat sport en ontwikkelingssamenwerking een goede combinatie is. Edward van Cuilenborg als ambassadeur en BN’er. Ik als prijswinnares.

Het was een indrukwekkende maar vreselijke week. We bezochten de sloppenwijken van Mathare, een paar kilometer van Nairobi. Een oppervlakte van meer dan 15 kilometer. Eén op de 8 mensen daar kampt met hiv/aids. Meisjes werken in de prostitutie. Cholera, malaria en gele koorts. Dronkaards en geweld. Het einde van de dag halen, is voor de meeste mensen prioriteit nummer één.

’s Avonds lag ik te janken in mijn bed. Niet van verdriet of omdat ik me schuldig voelde in mijn veel te luxe hotelkamer. Natuurlijk, dat was ook bizar. Maar vooral omdat ik dacht, wat doe ik hier? Wat kan ik hier nou betekenen? Wat leveren de beelden die wij brengen op?

Met alle respect voor Edward, de cameraman en de regisseur. Zij werkten tot diep in de nacht door om gemonteerde bandjes op tijd in Nederland te krijgen. Respect voor de productie die persoonlijk onze wangen insmeerde zodat deze niet verbrandden. Keihard werken: draaien, presenteren, regisseren. Mooie shots vinden, tekst voorbereiden. Nee, niet dat meisje met het roze jurkje op schoot, maar die met het paarse truitje. Ellende of niet, the show must go on.

Ook op mijn weblog. Althans als het aan de organisatie lag die mijn reis betaalde (NCDO). Tegenwoordig kun je niet meer weg zonder een digitaal dagboek. Je weet wel, leuke foto’s maken voor op je site. Dat was ook mijn plan. Maar ik had helemaal geen zin in leuke foto’s en verhaaltjes met clichés als: zoveel indrukken, wat een armoede en wat zeuren wij nou eigenlijk. Het erge is dat dat wel waar is. Alleen moet je het met eigen ogen gezien hebben om het te ervaren. Maar wat moeten de mensen thuis daarmee? Mijn weblog ontaardde in woede en onmacht. Wat doe ik hier? Wat kan ik hier betekenen voor de mensen? Vervolgens werd ik door NCDO op mijn vingers getikt: of ik ook positieve dingen op mijn weblog wilde schrijven. Tja.

Het idee van de bekende Nederlander als lokaas voor goede doelen is aardig bedoeld. Daardoor komen er wellicht ook meer donateurs. Veel mensen hebben een schuldgevoel en proberen dat zo af te kopen. Kijk naar de vele rotaryclubs, keurige mannen in pak die zo nu en dan een maandsalaris storten voor het goede doel. Vervolgens kopen ze van een ander maandsalaris een te grote auto, maar dan mag het. Moeten we het van deze donateurs hebben? Dragen zij bij aan een betere wereld?

Ik heb zelf ondervonden dat zo’n pr-reisje met BN’ers weinig oplevert. Helemaal als je er door de betalende organisatie op wordt gewezen dat je koste wat kost positief moet zijn. Want dat is toch het uiteindelijke doel. Ik was blij dat ik mee mocht, maar achteraf ben ik deze manier van zieltjes winnen gaan verafschuwen.

Ontwikkelingswerk zonder bekende Nederlanders zou daarentegen veel meer gewaardeerd moeten worden. Ik heb daarbij veel hoop op mijn eigen generatie. Jongeren van nu doen bijna niks anders dan reizen, studeren en werken in verre en arme landen. Wanneer je zelf iets aan den lijve ondervindt, kan het je pas raken en kun je betrokken raken bij ontwikkelingshulp. En niet omdat Ali B. toevallig rapt over ellende in de slums. Ook al is het liedje nog zo leuk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden