Postuum Amédy Coulibaly: een kleine crimineel die uitgroeide tot jihadist

De Afrikaanse immigrantenzoon was een vaste bajesklant. Het radicale islamisme trok hem echter meer dan de criminaliteit.

Ben van Raaij
Politiebeelden van Amedy Coulibaly Beeld AFP
Politiebeelden van Amedy CoulibalyBeeld AFP

Hij was een kleine crimineel die zich bekeerde tot het jihadisme. Hij werd meermalen tot celstraffen veroordeeld, maar was sinds vorig jaar op vrije voeten. Het is onduidelijk of de veiligheidsdiensten hem in de gaten hielden, maar donderdag kwam hij in beeld als degene die een agente zou hebben gedood in Montrouge.

Coulibaly werd in 1983 geboren in Juvisy-sur-Orge, even ten zuiden van Parijs onder de rook van het vliegveld Orly, in een gezin van Afrikaanse immigranten. Hij groeide als enige zoon tussen negen zussen op in Grigny, een zuidelijke voorstad van Parijs. Hij werd vanaf 2001 meermalen veroordeeld voor diefstal en in 2004 voor een gewapende overval, waarvoor hij de cel in ging. Na zijn vrijlating ging hij in drugs handelen. Hij kreeg daar in 2006 anderhalf jaar voor.

Toen hij in 2008 weer op vrije voeten was, leek Coulibaly zijn leven te beteren. Hij werkte, opgeleid tot elektrotechnisch installateur, in een leertraject bij de fabriek van Coca-Cola in Grigny en ging met een aantal jongeren zelfs op bezoek bij toenmalig president Nicholas Sarkozy. Die had interesse in projecten van bedrijven om jongeren aan een baan te helpen. In werkelijkheid was Coulibaly met heel andere dingen bezig. Hij werd al vroeg, mogelijk al vanaf 2003, bekeerd tot het radicale islamisme.

Hij was betrokken bij het jihadistische jongerennetwerk van Buttes-Chaumont, genoemd naar het park in het 19de arrondissement waar de leden in het begin gingen hardlopen. Daar leerde hij ook de broers Chérif en Saïd Kouachi kennen, de daders van de terreuraanslag op Charlie Hebdo.

Rechtbanktekening van Djamel Beghal Beeld anp
Rechtbanktekening van Djamel BeghalBeeld anp

Radicale prediker

Coulibaly en de andere leden van het netwerk werden in de naburige Addawa-moskee geschoold door de radicale prediker Farid Benyettou. Ze wilden steun bieden aan Al Qaida in Irak, een voorloper van Islamitische Staat. Zeker drie leden van de groep, die de Franse veiligheidsdiensten in 2005 met de arrestatie van onder anderen Chérif dachten te hebben opgerold, sneuvelden later in Irak.

Chérif, Saïd en Amedy waren volgens Le Monde ook discipelen van de veroordeelde terrorist Djamel Beghal. Ze zochten Beghal op toen deze huisarrest had in Murat, in de Cantal.

In 2010 waren de vier betrokken bij een nooit uitgevoerd complot om de Algerijnse islamist Smaïn Aït Ali Belkacem te bevrijden. Die pleegde in 1995 een bomaanslag op de Parijse metro waarbij dertig personen gewond raakten. Anders dan de broers Kouachi werd Coulibaly veroordeeld tot vijf jaar cel. Hij kwam in het voorjaar van 2014 vervroegd vrij.

Vriendin en medeverdachte

Coulibaly's medeverdachte, de 26-jarige Hayat Boumeddiene, was zijn vriendin sinds 2010. Ze lijkt zijn radicalisering van dichtbij te hebben meegemaakt en mogelijk te hebben gedeeld. Ze vergezelde hem bij zijn bezoeken aan de terrorist Beghal en woonde in Coulibaly's huis toen hij zijn straf uitzat.

Na zijn vrijlating pakten de twee hun relatie weer op. Het is onduidelijk of zij erbij was toen Coulibaly donderdag de politieagente doodschoot. Volgens CNN was hij toen op weg naar zijn beoogde doel: een joodse lagere school. Ze waren mogelijk wel samen toen hij gisteren zijn tweede poging deed, de aanval op de joodse supermarkt. Het doel was duidelijk: een vrijgeleide voor de broers Kouachi in Dammartin.

Waar Boumeddiene nu is, is onbekend. CNN meldt op basis van de politie dat zij is ontkomen, maar volgens Le Monde was zij niet in de winkel.

Hayat Boumeddiene Beeld AFP
Hayat BoumeddieneBeeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden