Postuum: advocaat Van Heijningen

Thuis, aan de Koninginnegracht in Den Haag, vertelde mr Leo van Heijningen afgelopen november hoe twintig jaar geleden zijn Pakjesavond werd verstoord.

Niet leuk voor de kleinkinderen, maar een geschenk voor mr Van Heijningen. Zo kon hij weer eens aandacht opeisen in de plaatselijke pers met de waarschuwing dat het in Nederland wemelde van de gevaarlijke radicalen. Al dan niet als Zwarte Pieten vermomd. Pas na die publieke waarschuwing liet Van Heijningen zijn gevel reinigen.

‘Kostelijk, niet?’, zei de broze advocaat toen, in november, tegen zijn bezoek. Dat in zekere zin de vijand van ‘toen’ belichaamde. De Volkskrant was in die woelige jaren zeventig, tachtig het clubblad van de links-radicalen, vond Van Heijningen.

Eind november 2007 kondigde Leo van Heijningen dat hij zich na een rechtspraktijk van 58 jaar zou laten uitschrijven bij de Balie in Den Haag. Zijn zoon ging het kantoor aan de Koninginnegracht voortaan alleen bestieren. In datzelfde pand overleed Leo van Heijningen maandagavond na een kort ziekbed. Hij werd 89 jaar.

Als advocaat was mr L. van Heijningen misschien geen grootheid, hij wist wel vaak de aandacht op te eisen. Publiciteitsgevoelige zaken lagen hem goed en anders genereerde hij zelf wel publiciteit. In de jaren zestig verdedigde hij actievoerende ‘vrije’ boeren die zich tegen de macht van het Landbouwschap verzetten, een beweging waaruit Kamerlid Boer Koekoek voortkwam.

Twintig jaar later was hij de vaste advocaat van een ander curieus Kamerlid, Centrumdemocraat Hans Janmaat. En in al die jaren daartussen stond hij onder andere de eerste arrestant bij die bij een anti-Vietnamdemonstratie ‘Johnson moordenaar!’ riep én was hij de raadsman van oorlogsmisdadiger Pieter Menten.

Deze bescheiden opsomming geeft aan dat mr Van Heijningen indertijd een publieke figuur was. Hij bleef op latere leeftijd veel in de pers, maar dan als volleerd ingezonden brievenschrijver.

Zijn bekendste optreden als advocaat was tijdens het geruchtmakende proces tegen oorlogsmisdadiger en antiekhandelaar Pieter Menten. Die werd tenslotte, in 1980, tot tien jaar gevangenisstraf veroordeeld. Aanvankelijk had Van Heijningen vrijspraak weten te bereiken. Nog voor zijn definitieve veroordeling veranderde Menten van advocaat.

Leo van Heijningen werd in de jaren zeventig en tachtig door actievoerders van allerhande soort voor fascist en racist uitgemaakt. Zelf was Van Heijningen ook niet vies van ‘activistische’ advocatuur. Zodra de Staat de tegenpartij was wreef Van Heijningen zich in de handen. Van de Staat moest hij niets hebben. Hij was wel een fan van de Spaanse dictator Franco en het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime had ook zijn instemming.

Zijn laatste, geslaagde juridische strijd voerde Leo van Heijningen in zijn eigen achtertuin. Met medebewoners van de deftige Archipelbuurt verhinderde hij dat tussen de monumentale huizen een vierlaags stukje nieuwbouw verrees.

‘Mooi stil en groen is het hier, he?’, waardeerde hij in november zijn achtertuin.

Meester L. van Heijningen (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden