Positieve multiculturele energie is broodnodig

 

Ik maak mij zorgen over radicalisme. Over gruwelijk bloeddorstige jihadromantiek die soms zelfs kennelijk derde generatie Nederlandse jeugd bekoort. Over mijn Turks-alevitische groenteman die klaagt dat Turkse hangjeugd ineens een soennitische identiteit heeft ontdekt en dreigende opmerkingen maakt omdat alevieten bij nader inzien de grote vijand zijn. Terwijl hun ouders nog altijd zijn grootste klantenkring zijn en hij nota bene begonnen is in een winkeltje in een soennitische moskee.

Ook de radicalisering in extreemrechtse kringen loopt de spuigaten uit. Op sociale media lees je de meest weerzinwekkende racistische tirades, voorzien van oproepen tot 'langzame dood' en Auschwitzplaatjes. Uitingen die ooit, in het Nederland waarin ik opgroeide, ondenkbaar waren. Omdat men nog doordrongen was van het besef hoe makkelijk een fatsoenlijke burgerlijke Europese samenleving, na opgefokt en gehersenspoeld te zijn over een Joodse zondebok, een paar decennia geleden tot megalomane industriële genocide was overgegaan. Omdat ontelbaar veel ouders en grootouders, in het vergrijsde Nederland nog monter en gezond, dat nog bewust hebben meegemaakt. Wat mij betreft mag paal en perk te gesteld aan dit soort 'vrije meningsuiting' die niets anders is dan racistische ophitserij. Je stelt dan een heldere beschavingsnorm.

Culturele diversiteit is inmiddels ruim zestig jaar een wezenskenmerk van de Nederlandse samenleving. Dat is een nuchter feit. Er vloeit uit voort dat we grenzen aan elkaar moeten stellen, maar meer nadruk op het positieve maakt die acceptatie een stuk eenvoudiger. Ik ben er voorstander van dat je diversiteitsvaardigheden op school leert, en het is ook geen overbodige luxe om dat ook in organisaties, bedrijven, kerken, voetbalclubs, moskeeën of buurtcentra te blijven doen. Het enige dat je hoeft te doen om hier te leven, allochtoon of autochtoon, is die diversiteit accepteren. Dat je respect moet hebben voor andersdenkenden vloeit nu eenmaal voort uit de samenleving waar je deel van uitmaakt. Punt. Islamofobie, racisme, antisemitisme of antishiitisme, homohaat, vrouwenhaat, etcetera het is hetzelfde laken een pak en het kan gewoon niet. Nederland, dat is een relaxt land waar mensen met verschillende achtergronden er nu eenmaal samen iets van proberen te maken. Noem me maar politiek correct. Maar anders hakt iedereen elkaar in de pan.

De laatste tijd bekruipt mij een unheimisch 'vroeger was alles beter'-gevoel over de multiculturele samenleving. In de jaren tachtig bracht Benneton in zijn commercials een multicultureel ideaal in beeld waar iedereen vrolijk van werd en bij wilde horen. De kleren, wat saai en kakkineus, werden ineens een stuk hipper als een zwart, een Chinees, een blond model, bij voorkeur weelderig besproet, ze aanhadden. Confettiromantiek. Dit was hoe de wereld eruit zag, en ook mijn wereld. Blije mensen van allerlei kleuren.


Het heeft misschien ook met mijn Surinaamse achtergrond te maken. Daar wordt multiculturaliteit als iets positiefs gezien. En wij creolen waarderen ons mengmens zijn. Een van de voordelen van opgroeien in een gemengde familie is dat je op een vrij natuurlijke manier inzicht krijgt in de 'ander'. Dat je ziet dat mensen uiteindelijk niet zo wezenlijk van elkaar verschillen.


Maar ook in Nederland ben ik nooit anders gewend geweest. Maar het negatieve sluipt erin. Nadruk op louter de problematiek, de spanningen, de radicale rafelranden, slechts het drama, maakt dat we onze dagelijkse omgeving gaan wantrouwen, dat we ons onveilig voelen. dat we de toekomst vol pessimisme tegemoet zien. Het eigen, persoonlijke contact met een hartelijke Marokkaanse buurvrouw, met aangetrouwde familie met een andere etnische achtergrond, is de uitzondering op de regel dat in onze sterk verdeelde samenleving 'zij' niet te vertrouwen zijn, of misschien wel de vijand.


Positieve multiculturele energie is broodnodig. Daarom ben ik zo blij met initiatieven zoals de vredesring in Denemarken In Kopenhagen hebben zaterdag duizenden moslims, joden en christenen een menselijke keten gevormd rond een synagoge, als statement tegen de verschrikkelijke aanslag vorige maand. Het Benneton ideaal is niet weg, sterker nog, het is de realiteit anno 2015. Steden als Amsterdam en Rotterdam zijn bezaaid met hippe cafétjes vol mooie mensen van allerlei kleuren en gezindten.


Toe, probeer het nog eens. Maak een praatje. Ga eens bij uw buren eten. Heb voor mijn part een lenteflirt met iemand met een andere achtergrond. Want Bennetonromantiek helpt tegen radicalisering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.