Portugese regering breekt met bezuinigingen

Dankzij voldoende steun in het parlement kan de nieuwe, linkse regering de teugels laten vieren. De lagere inkomens worden ontzien, de pensioenen niet verder gekort.

Portugese premier António Costa (R) en minister van Financiën Mario Centeno na goedkeuring van de begroting. Beeld afp

Het is de linkse 'antibezuiniging'-regering onder leiding van de Portugese premier António Costa dinsdagavond gelukt haar begrotingsvoorstel voor dit jaar goedgekeurd te krijgen. De coalitiepartners - socialisten, het Linkse Blok, communisten - breken daarmee naar eigen zeggen met het door Brussel gedicteerde bezuinigingsbeleid door de centrumrechtse kabinetten.

De begroting was onlangs ternauwernood in Brussel goedgekeurd, waardoor het gevreesde veto van de Europese Commissie tegen de begroting werd vermeden. Het radicale Linkse Blok, de communisten en de socialistische coalitiepartner gingen ook akkoord, al hadden ze vooraf gedreigd tegen te stemmen als het strakke bezuinigingsbeleid te weinig werd aangepakt. Van regeringszijde werd er veelvuldig op gewezen dat er een pagina was omgeslagen en dat er nu een solidaire regering aan de macht was.

De begroting

De uitkeringen en laagste inkomens in Portugal zijn ontzien en gaan er waar mogelijk een stapje op vooruit, aldus de regering. De extra inkomstenbelasting is afgeschaft, het minimum salaris verhoogd van 505 tot 530 euro. Geen verdere korting op de pensioenen, ambtenarensalarissen en uitkeringen, of nog eens een extra korting van 600 miljoen euro op de sociale voorzieningen, zoals ongetwijfeld zou zijn doorgevoerd als de 'extreem-rechtse' regering van ex-premier Passos Coelho nog in het zadel zou hebben gezeten. De kinderaftrek voor de inkomstenbelasting wordt dit jaar verhoogd, wat tot een bescheiden bestedingsruimte leidt bij een miljoen gezinnen. Een en ander wordt gefinancierd door extra bezuinigingen van 135 miljoen euro en extra belastinginkomsten van 1 miljard euro. De verhoging van de tabaksaccijns alleen al moet 100 miljoen euro opbrengen, terwijl ook het terugbrengen van het ziekteverzuim 60 miljoen zou opleveren. Bedragen waar bij door de rekenmeesters in Brussel al vraagtekens zijn gezet.

Omdat er haast bij was vanwege de vertraging van de begroting lijkt een deel van de anti-bezuinigingsambities uitgesteld tot de begroting van het volgende jaar. Dan moet een nieuw recht op uitkeringen voor arbeidsongeschikten en gehandicapten worden geïntroduceerd.

Pierre Moscovici. Beeld epa

Uit de gevarenzone

EU-commissaris Pierre Moscovici sprak eerder zijn tevredenheid uit over de Portugese budgetplannen. Met 0,1 procent binnen de marge van het geplande begrotingstekort zit Portugal in de gevarenzone. Maar vooral de extra bezuinigingen werden geaccepteerd als een teken dat Portugal eraan werkt zijn structurele tekorten weg te werken. 'Dit is goed voor de eurozone', aldus Moscovici, die meende dat de regering zich bij haar budgetplannen had laten leiden door de Europese afspraken. Portugal is opnieuw uit de gevarenzone, aldus Moscovici. De financiële markten vonden het allemaal wat minder: toen de plannen twee weken geleden bekend werden, kelderde de beurs in Lissabon 4,5 procent, terwijl de rente op de staatsobligaties omhoogschoot. De Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble was er direct bij om te waarschuwen dat Portugal op zijn tellen moet passen.

Politiek heeft de Portugese regering echter de wind mee. In Zuid-Europa gaan steeds meer stemmen op dat er minder strikt moet worden bezuinigd, wil er ooit nog iets terechtkomen van duurzaam groeiherstel. Andersom wordt nauwgezet bekeken in hoeverre Portugal van Brussel ruimte krijgt voor zijn anti-bezuinigingsdoctrine.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden