Reportage

Portugal wordt weer toeristenland, maar in feeststad Albufeira blijkt de schade groot

Toeristen in Albufeira op de avond van de Champions League-finale. Alleen al de Britten, in normale tijden de grootste groep buitenlandse toeristen in Portugal, brachten in 2018 zo’n half miljard euro in het laatje.  Beeld Gonçalo Fonseca
Toeristen in Albufeira op de avond van de Champions League-finale. Alleen al de Britten, in normale tijden de grootste groep buitenlandse toeristen in Portugal, brachten in 2018 zo’n half miljard euro in het laatje.Beeld Gonçalo Fonseca

Geen land werd in januari harder door het coronavirus getroffen dan Portugal. Met dank aan een keiharde lockdown verwelkomen de Portugezen weer voorzichtig toeristen. Maar de geleden schade is feeststad Albufeira aan te zien. ‘In deze straat zijn vier winkels failliet.’

‘Veeg dat bloed van je gezicht!’, maant Ernest Kot zijn feestmaatje, dat dronken door de grote uitgaansstraat van Albufeira tolt. ‘Straks ziet de politie je nog.’ Het lijkt Timmy Gregory weinig te deren. Zo uitzinnig is hij deze zaterdag na de winst van zijn Chelsea in de Champions League, gevierd in een van de volgepakte sportbars langs ‘de strip’, dat hij het rood boven zijn rechteroog niet eens heeft opgemerkt.

De 20-jarige vrienden verblijven een maand in de Algarve, het zonnige zuiden van Portugal, vertelt Kot. Om de coronazorgen weg te spoelen, net als de honderden andere Britse jongeren die vanavond feesthoofdstad Albufeira onveilig maken. Groepen vriendinnen lurken aan hun Sex on the Beach door rietjes uit dezelfde vissenkom. Lachende mannen berijden een stenen serveerster die als uithangbord voor een van de bars staat. ‘Kom, we gaan door’ – nu is het Gregory die zijn vriend instrueert. ‘Kijken of er nog iemand een potje wil knokken.’

Duizenden doden

Tja: het is geen haute tourisme wat de Britten deze dagen naar de Portugese kust brengt. Maar er is toerisme, en dat is meer dan waarop de Portugezen vier maanden geleden durfden hopen. In januari was Portugal relatief het zwaarst door het coronavirus geraakte land ter wereld, met een ontzagwekkend snel groeiend aantal ic-opnamen en coronadoden.

De snelle opkomst van de Britse variant van het virus speelde een grote rol. Ook kreeg het land de rekening gepresenteerd voor de kerstdagen, waarop de Portugezen een tijdelijke versoepeling van de regels hadden aangegrepen om familie en vrienden op te zoeken, waarbij ze elkaar massaal besmetten.

5.500 Portugezen stierven in de eerste maand van het jaar, 45 procent van het totale aantal sinds het begin van de pandemie. Rijen ambulances vormden zich voor de al overbelaste ziekenhuizen. Portugal moest zelfs de hulp inroepen van Duitsland, dat een medisch team en apparatuur stuurde om nog hogere nood te voorkomen.

De regering greep in met een bikkelharde lockdown. Zo goed als alles ging dicht, op essentiële winkels als supermarkten na. De scholen, eerder nog te belangrijk geacht om te sluiten, gingen eind januari op slot. Met zijn tweeën afspreken werd verboden, ook in de buitenlucht. In het weekend ging om een uur ’s middags de avondklok – eigenlijk middagklok – in. Thuiswerken werd niet sterk aangeraden, zoals in Nederland, maar was verplicht. Bedrijven die de regel zonder geldige reden aan hun laars lapten, konden een boete tegemoetzien die kon oplopen tot 61 duizend euro.

Failliete winkels

Voor de toeristensector betekende het een verlengde winterslaap, de zoveelste coronaklap. ‘Normaal komt Albufeira eind maart op gang’, vertelt in het oude centrum Daniela Ferreira, die in piratenpak met shirtloze en roodverbrande toeristen op de foto gaat. Vanaf haar schouder poept papegaai Jack de grond onder. ‘Het was overleven.’

Dat is niet iedereen in Albufeira gelukt, ondanks (beperkte) financiële steun van de overheid. Een deel van de horeca en toeristische winkeltjes wacht het hoogseizoen af en is daarom nog dicht. Andere zaken gaan nooit meer open, verraden de verhuisdozen die te zien zijn door de stoffige ramen van een sportbar.

‘Hier in de straat zijn vier winkels failliet’, zegt Daniel Pereira, die vakantieappartementen verhuurt en een eigen souvenirzaakje en spa runt. ‘Ik besta nog, maar al mijn spaargeld is eraan gegaan. De huur loopt gewoon door. En ik moet drie kinderen te eten geven.’

Bij het instellen van de lockdown had premier Antonio Costa gewaarschuwd dat hij niet meteen zou versoepelen bij een lichte verbetering van de cijfers. Vanaf half maart opende zijn regering het land zeer geleidelijk. Gemeenten moesten een versoepeling verdienen: voor achterblijvers bleef een zwaarder regime gelden.

Het resultaat was ernaar. Met zo’n 400 nieuwe besmettingen per dag in mei en nauwelijks overlijdens (op sommige dagen sterft niemand aan covid-19) werd het land van het slechtste jongetje van de klas een uitblinker. Voor die metamorfose zagen de Portugezen zich beloond door het Verenigd Koninkrijk, dat Portugal begin mei aanmerkte als de eerste veilige bestemming voor een Europese zonvakantie.

Maar het coronavirus blijft grillig en iedere versoepeling is riskant. Donderdag maakte de Britse regering bekend dat het Portugal weer schrapt van zijn ‘groene lijst’, na een stijging van het aantal besmettingen tot 750 per dag. Dus moeten Britten na hun vakantie bij terugkeer tien dagen in quarantaine – en zullen ze dus veel minder komen.

Quarantaineplicht geschrapt

Albufeira zal hopen dat de barkrukken er snel worden bezet door Nederlanders. In de kustplaats veranderde het Nederlands de afgelopen dagen van een dode taal, alleen te lezen op gestencilde menukaarten in restaurants, in een levende die steeds vaker in de straten te horen is. Sinds 22 mei hanteert Portugal geen quarantaineplicht meer voor Nederlandse toeristen, andersom zag Nederland al langer geen bezwaren.

Het maakt de terugkeer van de Britten, in normale tijden de grootste groep buitenlandse toeristen, niet minder belangrijk. Zij brachten in 2018 zo’n half miljard euro in het laatje. Geld dat harder nodig is dan ooit, want door de harde lockdown liep de economie een flinke deuk op. Ruim 3 procent bedroeg de krimp dit jaar in het eerste kwartaal, na een krimp van een kleine 8 procent vorig jaar. Het is niet los te zien van de vrije val van het toerisme, dat in Portugal goed is voor 15 procent van de economie.

‘Wat een chaos’, verzuchtte Alexandro Gouveia, receptionist in hotel Rocamar, over de drankinname en het daartoe leidende gedrag van de Britse jongeren. Toch verkiest hij die chaos boven de stilte die over de stad dreigt neer te dalen als de cijfers onverhoopt blijven stijgen. Albufeira bestaat nog als vakantieoord, ja. Maar het spaargeld, dat is op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden