Update

Porosjenko: Oekraïne wordt geen federatie

De kersverse Oekraïense president Petro Porosjenko heeft bij het afleggen van de eed benadrukt dat Oekraïne geen federatie zal worden, zoals demonstranten en afscheidingsbewegingen in Oost-Oekraïne wensen. Dat meldden lokale en Russische media zaterdag.

Petro Porosjenko na het afleggen van zijn eed. Hij is nu officieel de president van Oekraïne. Beeld afp

De president reist binnenkort af naar het oostelijke regio's Loegansk en Donetsk, om daar te spreken met demonstranten die een vredige afscheiding willen. Hij wil kijken of het mogelijk is om de regio's meer macht te geven, zonder dat de 'eenheidsstaat' een federatie wordt.

Zelfbenoemd burgemeester Vjatsjeslav Ponomarev van de oostelijke stad Slovjansk liet weten dat hij niet zit te wachten op de president. 'Hij heeft bewezen een bedrieglijk man te zijn. Ik denk dat er niets is om te bespreken', aldus Ponomarev.

Hevige gevechten
In het oosten van Oekraïne waren vandaag nog hevige gevechten. Volgens lokale autoriteiten zijn er zeker drie burgers omgekomen in Slovjansk. Gisteravond werd een vliegtuig boven de stad neergeschoten, waarbij een van de drie inzittenden om het leven kwam.

Naast de crisissituatie in eigen land wil Porosjenko vooral zijn aandacht richten op de Europese Unie. Dat moet dan wel een relatie op basis van gelijkwaardigheid zijn, die de Oekraïense wens om de betrekkingen met de EU aan te halen niet in de weg staat. 'Om op basis van gelijkwaardigheid met Rusland te kunnen praten, moeten we een sterke staat opbouwen', zei hij vorige maand op een campagnebijeenkomst.

Ontmoeting Poetin en Porosjenko
De eerste mogelijkheid voor Oekraïne en Rusland om toenadering tot elkaar te zoeken diende zich gisteren aan in Normandië, waar zowel Porosjenko als de Russische president Vladimir Poetin de herdenking van D-Day bijwoonde. Een officiële afspraak zat er nog niet in, vooralsnog heeft Rusland Porosjenko nog niet eens erkend als president van Oekraïne, maar de twee mannen spraken elkaar toch al een kwartiertje over hun belangrijkste geschillen.

Erkenning van president Porosjenko is een van de drie eisen die de Amerikaanse president Barack Obama en de Britse premier David Cameron donderdag aan Rusland hebben gesteld om strengere sancties te voorkomen. Ook moet Rusland zijn steun aan de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne intrekken en de toestroom van wapens uit Rusland naar Oekraïne een halt toeroepen.

Porosjenko tijdens zijn inauguratie. Beeld afp
De nieuwe Oekraïense president Porosjenko in gesprek met de Duitse bondskanselier Angela Merkel tijdens de D-Day-ceremonie in Ouistreham. Beeld ap

Vervroegde verkiezingen
Een andere prioriteit van Porosjenko is het organiseren van vervroegde parlementsverkiezingen. Het parlement bestaat in meerderheid uit aanhangers van Viktor Janoekovitsj, die in februari na maanden van demonstreren werd verdreven als president, en verkiezingen staan pas gepland voor 2017. Om de economische hervormingen te kunnen doorvoeren die het Internationaal Monetair Fonds als voorwaarde heeft verbonden aan noodzakelijke leningen heeft Porosjenko echter een parlement nodig dat met hem wil samenwerken.

Chocoladekoning
De 48-jarige Porosjenko is een miljardair die zijn fortuin vergaarde als chocoladefabrikant. De Chocoladekoning, zoals hij wordt genoemd, begon in 1991 met de invoer van cacaobonen in de toenmalige Sovjet-Unie en legde later met zijn snoepfabriek Roshen de basis voor een zakenimperium dat ook een scheepswerf en een van de grootste tv-zenders van Oekraïne omvat. Anders dan veel andere Oekraïense miljardairs vergaarde Porosjenko zijn kapitaal niet dankzij duistere privatiseringen in de post-Sovjettijd, wat hem de reputatie van 'goede magnaat' opleverde.

Porosjenko maakte zijn entree in de politiek in 1998 als parlementslid voor een pro-Russische partij en was in 2001 een van de oprichters van de Partij van de Regio's, die Janoekovitsj aan de macht hielp. Drie jaar later echter steunde hij de Oranjerevolutie, die uitbrak nadat Janoekovitsj als winnaar van frauduleus verlopen presidentsverkiezingen uit de bus was gekomen.

Twee ministerposten
Na korte tijd te hebben gediend als nationaal veiligheidschef was hij tussen oktober 2009 en december 2012 respectievelijk minister van Buitenlandse Zaken en minister van Economie. Die laatste post bekleedde hij onder president Janoekovitsj. Toen er in november een opstand uitbrak tegen Janoekovitsj, omdat die plotseling besloot geen samenwerkingsverdrag met de Europese Unie te sluiten, maar in plaats daarvan de banden met Rusland te verstevigen, schaarde Porosjenko zich aan de kant van de demonstranten.

Toen het Oekraïense tijdschrift Korrespondent hem vorig jaar voor de voeten wierp dat hij in 2012 toch weer met Janoekovitsj in zee was gegaan, verdedigde hij zich door te zeggen dat hij bereid was geweest zijn reputatie in de waagschaal te stellen, om de weg vrij te kunnen maken voor een handelsakkoord met de Europese Unie.

Porosjenko en Poetin spraken elkaar gisteren, tijdens de herdenking van D-Day, een kwartiertje. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.