Porosjenko: 'Nemtsov gedood om onthullingen over Oekraïne'

De Russische oppositieleider Boris Nemtsov is gedood omdat hij van plan was informatie te onthullen over de Russische betrokkenheid bij het conflict in Oekraïne. Dat heeft de Oekraïense president Petro Porosjenko vandaag gezegd.

Archiefbeeld uit 2000: Boris Nemtsov met Poetin Beeld epa

Porosjenko sprak Nemtsov naar eigen zeggen enkele weken geleden over de kwestie. De Rus zou toen hebben gezegd dat hij met 'overtuigend bewijs' wilde komen over de betrokkenheid van Russische troepen bij de onrust in Oekraïne. 'Boris was niet bang, maar zijn beulen wel. Ze hebben hem gedood', zei de Oekraïense president.

De Russische oppositieleider Ilja Jashin bevestigde dat Nemtsov werkte aan een rapport over de Russische rol in het conflict. Kiev en het Westen beschuldigen Moskou van het bewapenen en financieren van pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne. Het Kremlin ontkent dat.

Ook Ruslands bekende oppositieleiders Michail Chodorkovski, Gary Kasparov, Aleksej Navalny en Ilja Jashin hebben vandaag gereageerd op de moord op Nemtsov in Moskou. 'Ik betwijfel of Poetin het bevel heeft gegeven. Hij heeft wel voor een klimaat gezorgd dat dit soort moorden mogelijk maakt', zei Kasparov tegen Russische media.

'Niemand weet zeker wie de trekker heeft overgehaald, maar hij is gedood door het regime', aldus Kasparov.

Chodorkovski sprak van een 'haatklimaat'. 'Al meer dan een jaar laten televisiebeelden ons alleen maar haat zien. En nu zoekt iedereen, van de blogger aan zijn bureau tot president Poetin, naar vijanden en beschuldigen ze elkaar. Wat is er mis met ons?'

Aleksej Navalny hoorde van de moord in de gevangenis waar hij een korte straf uitzit. 'Dit is een vreselijke tragedie en een verlies voor ons allen', zei hij. Navalny heeft de rechter gevraagd of hij dinsdag bij de begrafenis van Nemtsov aanwezig mag zijn.

Nemtsov was van 1997 tot 1998 vicepremier van Rusland onder president Boris Jeltsin. Hij werd later vooral bekend als oppositiefiguur en fel tegenstander van Poetin.

Gisteravond laat werd hij doodgeschoten op een brug nabij het Kremlin. Volgens de autoriteiten zijn er zeker zeven kogels op hem afgevuurd vanuit een auto. Er waren op dat moment drie witte auto's op de brug. De politie heeft zeker twee van de wagens getraceerd, maar de bestuurders zouden niets met de schietpartij te maken hebben. In het huis van Nemtsov wordt gezocht naar mogelijke aanwijzingen voor de moord.

Oppositieleider en oud-wereldkampioen schaken Gary Kasparov tijdens een anti-Poetin-bijeenkomst Beeld epa

Auto gevonden

In het centrum van Moskou is een auto gevonden die mogelijk is gebruikt bij de moord op Nemtsov. Het gaat om een witte auto met kentekenplaten uit Ingoesjetië, een Russische autonome republiek in de Kaukasus. Dat melden Russische media vandaag.

De auto was achtergelaten vlak bij het metrostation Smolensk, zo'n 2,5 kilometer hemelsbreed van de plek waar Nemtsov werd doodgeschoten. De politicus zou vanuit een witte auto zijn doodgeschoten. De politie heeft de omgeving afgezet en doorzoekt de wagen.

Eerder had de politie twee andere auto's opgespoord, maar de bestuurders bleken niets met de schietpartij te maken te hebben. Er wordt nog naar twee andere auto's gezocht, aldus de Russische zender LifeNews op gezag van politiebronnen. Op camerabeelden is te zien welke auto's er ten tijde van de schietpartij reden op de brug waar de moord plaatsvond.

Motief

Het onderzoeksteam houdt rekening met verschillende motieven voor de moord. Mogelijk is Nemtsov vermoord door mensen die 'geen middel schuwen om hun politieke doelen te bereiken'. Daarmee wordt gehint op mogelijke betrokkenheid van leden van Nemtsovs eigen partij, die oppositie voert tegen de regering van Russische president Vladimir Poetin.

Er wordt ook rekening gehouden met een mogelijke wraakactie van islamisten. Nemtsov zou zijn bedreigd door extremisten vanwege zijn veroordeling van terreuraanslagen in Parijs. Verder wil het team niet uitsluiten dat er een verband is met het conflict in Oekraïne of dat het gaat om een afrekening uit het zakencircuit vanwege persoonlijke vetes.

Het Russische Onderzoeksteam bestaat uit experts van de politie, het ministerie van Binnenlandse Zaken en de veiligheidsdienst FSB.

Russen leggen bloemen en kaarsjes bij een foto van Nemtsov op het monument voor politieke gevangenen Beeld epa

Bloemen en treurmars

Inwoners van de Russische hoofdstad Moskou hebben vandaag bloemen gebracht naar de plek waar Nemtsov werd doodgeschoten. Ondanks de regen zijn veel Moskovieten naar de plek gekomen om steun te betuigen aan Nemtsov, bericht persbureau TASS.

De politicus werd op nog geen honderd meter afstand van het Kremlin en het Rode Plein doodgeschoten op een brug over de Moskourivier. Daar zijn nu vooral witte rozen, anjers en kaarsjes te vinden. Op het plaats delict is ook een foto van Nemtsov en een afbeelding van Jezus neergezet.

In het oosten van Moskou zou morgen een protestmars zijn tegen het bewind van president Vladimir Poetin. Nemtsov was een van de organisatoren van het protest. De mars is omgezet naar een treurmars door het centrum van de stad. Het stadsbestuur is vanmiddag akkoord gegaan met de nieuwe vorm en plaats van de bijeenkomst. De mars zal 's middags beginnen in Kitai Gorod (de Chinese wijk) en eindigen op de plek waar Nemtsov is omgebracht.

Er zal binnenkort een herdenkingsceremonie plaatsvinden in Moskou. Dat gebeurt waarschijnlijk in het Sacharov-centrum, waar twee jaar geleden de in Nederland overleden asielzoeker Aleksandr Dolmatov ook werd herdacht.

Beeld ap

Poetin brengt condoleances over

Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken is 'geschokt' door de moord op de Russische oppositiepoliticus Boris Nemtsov. Dat heeft de bewindsman vandaag laten weten.

'Als politicus liet Nemtsov vanuit de oppositie een onafhankelijk geluid horen, gedreven door het belang dat hij hechtte aan een democratisch, welvarend en rechtvaardig Rusland. Hij sprak zich ook uit tegen de Russische inmenging in Oekraïne', aldus Koenders.

President Poetin heeft vandaag zijn condoleances overgebracht aan Dina Jakovleva Eidman Nemtsova, de moeder van de vermoorde Boris Nemstov. 'Ik deel uw verdriet', liet Poetin weten in een verklaring op de website van het Kremlin.

'Boris Nemtsov heeft zijn stempel op de geschiedenis van Rusland gedrukt. Hij werkte in belangrijke posities tijdens de moeilijke overgangsperiode van ons land. Hij liet openhartig en eerlijk zijn mening horen en verdedigde zijn visie', aldus Poetin. In het bericht stelt hij dat alles zal worden gedaan om de opdrachtgevers en de uitvoerders van de 'verachtelijke en cynische' moord te straffen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.