Poreuze gezinnen

Evelien Tonkens duimt dat elk stel dat kinderen krijgt bij elkaar blijft.

Zullen ze bij elkaar blijven als ze kinderen krijgen? Elke keer duim ik daarvoor als mijn vrienden en vriendinnen ouders worden. Scheiden is voor kinderen immers meestal een drama. Natuurlijk zijn er situaties waarin het duizendmaal beter is als ouders uit elkaar gaan.

Bijvoorbeeld als ze elkaar kleineren, haten of mishandelen. Maar het is te verkiezen dat mensen die ooit zo dol op elkaar waren dat ze samen kinderen wilden, die rit ook samen proberen uit te zitten. In voor- en tegenspoed… Voor kinderen is het belangrijk dat meerdere volwassenen heel nabij zijn. Liefst volwassenen die langdurig van elkaar houden, dan leer je meteen hoe je dat doet.


Oerconservatieve visie

Wat is eigenlijk goed samenleven en wat is de plaats van huwelijk en gezin? Voor het World Congres of Families dat dezer dagen in Amsterdam plaatsvindt, is het duidelijk. Goed samenleven kan alleen in het heteroseksuele kerngezin met kinderen en een duidelijke machts- en taakverdeling. Die oerconservatieve visie maakt het een gemakkelijk doelwit voor progressieven.


Laat iedereen zelf weten hoe hij samenleeft, kinderen krijgt en opvoedt of dat niet doet, roepen zij. Laat de politiek alle samenlevingsvormen gelijk waarderen en zich verder beperken tot het bestrijden van mishandeling en misbruik.


Wat bezielt minister Rouvoet om zo’n fout congres te openen, willen zij weten. D66 wil van minister Rouvoet horen dat hij alleenstaand ouderschap ook een te waarderen gezinsvorm vindt. En de VVD hoopt dat de minister ook eens een congres ter ere van alleenstaande ouders komt openen.

Ondersteuning

Is het alleenstaand ouderschap dan een te eren gezinsvorm? Lijkt me niet. Wel een gezinsvorm die steun behoeft. Een congres ter ondersteuning van alleenstaande ouders moet Rouvoet zeker openen. Maar de vlag uit bij het alleenstaand ouderschap? Het kan iedereen overkomen natuurlijk, maar daarom is het nog geen wenselijke situatie. Dat vinden de meeste alleenstaande ouders ook, ze waren liever samen met een andere ouder.


En die zogenaamde happy singles smachten meestal ook naar een relatie. Kinderen met twee ouders die elkaar respecteren, zijn gelukkiger, doen het beter op school, hebben meer zelfvertrouwen en een grotere kans op een langdurige en gelukkige relatie. Politiek is dit geen neutrale kwestie, want het werkt door in bijvoorbeeld geestelijke gezondheid, schoolprestaties en woningbouw.


Natuurlijk is het ideaalplaatje van het gezinscongres een gruwel. Maar daarmee zouden progressieve mensen niet moeten volstaan. Hoe dan wel? Een paar dingen zijn gemakkelijk: de machtsverhoudingen tussen de ouders gelijk, homoparen gelijk aan heteroparen. Maar verder?


Mislukt

Progressieve experimenten met alternatieve leefwijzen van weleer zijn grotendeels mislukt. De Bewust Ongehuwde Moeder (BOM) uit de jaren zeventig bleek geen geëmancipeerde heldin maar eerder sneu. De commune en de woongroep klonken leuk, maar ontaardden meestal in ruzie of een explosie van tussenwandjes. Het is al zo hels moeilijk om met één volwassene gewoonten, humeuren en voorkeuren af te stemmen. Met meer mensen is dat bijkans ondoenlijk.


Tegelijkertijd is geslotenheid (naast machtsongelijkheid) een groot gevaar voor gezinnen. Misbruik en mishandeling bijvoorbeeld kunnen juist in gesloten gezinnen jarenlang voortwoekeren. Maar hoe organiseer je meer openheid? Daar hebben progressieven ook geen helder antwoord op. Bij gebrek aan aantrekkelijke alternatieven zijn progressieven stilletjes naar het (homo- of heteroseksuele) kerngezin teruggekeerd en proberen daar dan maar het beste van te maken. De zelfingenomenheid van progressieven is dus net zo misplaatst als die van conservatieven.


Rolmodel

Een moderne visie op samenleven is hard nodig. Voor elk kind minstens twee nabije volwassenen, liefst vier of vijf, en graag decennia lang dezelfden. Recht op zorgverlof voor alle nabije volwassenen. Volwassenen van verschillende sekse als rolmodel, in elk geval zolang de samenleving aan sekse nog zoveel betekenis hecht. Volwassenen die zowel koken en troosten als werken en tot de orde roepen.


Samenwonen met meerdere volwassenen en een batterij kinderen is voor de meeste mensen te veel gevraagd, maar nabij-wonen is wel aantrekkelijk. Belangrijke volwassenen en kinderen onder elkaars handbereik. Slinger-gezinnen, met elkaar verbonden, maar niet op elkaars lip. Poreuze gezinnen, luchtdoorlatend, met openingen naar de buitenwereld. Dat zijn zo wat bouwsteentjes voor progressief gezinsbeleid. Voor de volgende conferentie, die Rouvoet vast wel wil openen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden