Populistisch UKIP raakt concurrenten op achilleshiel immigratie

De Britse, rechts-populistische UK Indepedence Party (UKIP) is niet alleen een bedreiging voor de Conservatieve Partij, maar ook voor Labour. Dat leert een pyrrusoverwinning in het kiesdistrict Heywood & Middleton. De achilleshiel van Labour is het i-woord: immigratie.

Partijleider Nigel Farage van UKIP staat op een tank van het Heywood Tank Museum. Beeld reuters

Het hoogtepunt van de UKIP-campagne voor de tussentijdse verkiezing in Heywood & Middleton was de beklimming door Nigel Farage van een tank. 'Ga erin zitten! Ga erin zitten!', smeekten journalisten en fotografen, indachtig de iconische foto van Margaret Thatcher in een tank. De UKIP-leider weerstond de verleiding, nipt. Hij was niet naar het Noordengelse kiesdistrict gekomen om proteststemmen weg te kapen van de Conservatieven, maar van Labour.

En de opzet slaagde. Gisteren slaagde UKIP er bijna in om het traditioneel rode kiesdistrict op de sociaal-democraten te veroveren. Kandidaat John Bickley kwam 617 stemmen te kort. De 'kipper' behaalde 38.7 procent van de stemmen, een stijging van liefst 36.1 procent in vergelijking met de parlementsverkiezingen van vier jaar geleden. 'De winst was voor Labour, maar de avond voor UKIP,' schreef commentator Ben Riley-Smith treffend in The Daily Telegraph.

Dat was meteen een verwijzing naar de verovering door UKIP van haar eerste kamerzetel. Aan de Noordzeekust behaalde de overgelopen Conservatief Douglas Carswell bijna 60 procent van de stemmen. Van grotere betekenis is echter de prestatie in Heywood & Middleton. Voorheen leefde het idee dat het de Conservatieven zijn die het meeste lijden onder de opkomst van het paarse volksleger, maar nu is het opeens ook een probleem voor de geplaagde Labour-leider Ed Miliband.

Labour niet langer onneembare vesting

Het was geen toeval dat UKIP haar partijcongres twee weken geleden in Doncaster had gehouden. Dit is immers het Noordengelse kiesdistrict van Miliband. De Labour-bolwerken in het noorden zijn niet langer onneembaar. De dreiging komt van links en rechts. In Schotland lopen teleurgestelde Labour-stemmers massaal over naar de progressieve Schotse nationalisten en de linkse populist George Galloway veroverde Bradford-West, een district waar 45% van de kiezers moslim is.

Op haar beurt boekte UKIP puike resultaten tijdens tussentijdse verkiezingen in South Shields (het voormalige kiesdistrict van Milibands oudere broer) en Rotherham, de stad die onlangs het nieuws haalde toen bleek dat Brits-Pakistaanse mannen zich jarenlang hadden schuldig gemaakt aan het seksueel exploiteren van meisjes, daarbij geholpen door politiek-correct wegkijken van de autoriteiten. UKIP hoopt binnenkort de post van politiecommissaris in deze stad te kunnen winnen.

Onvrede over immigratie vormt een groot deel van de verklaring van UKIP's succes in Heywood & Middleton en andere noordelijke steden. Het is een onderwerp waar Labour niets mee kan of wil. Dat bleek voor de parlementsverkiezingen van 2010 al toen Gordon Brown in het nabijgelegen Rochdale een oude Labour-stemster die Oosteuropese immigratie te berde had gebracht uitmaakte voor een 'bigot', een onverdraagzaam persoon. Dit was hét moment van de campagne.

Nigel Farage, partijleider van UKIP (R) en Douglas Carswell, de eerste politicus van UKIP met een Kamerzetel. Beeld reuters

Clintoniaans

Onvrede over immigratie vormt een groot deel van de verklaring van UKIP's succes in Heywood & Middleton en andere noordelijke steden. Het is een onderwerp waar Labour niets mee kan of wil. Dat bleek voor de parlementsverkiezingen van 2010 al toen Gordon Brown in het nabijgelegen Rochdale een oude Labour-stemster die Oosteuropese immigratie te berde had gebracht uitmaakte voor een 'bigot', een onverdraagzaam persoon. Dit was hét moment van de campagne.

Miliband wilde de NHS de inzet maken bij de strijd om Heywood, reden dat hij een kandidate had laten opdraven die uit de zorgsector komt. De kiezers bleken meer geïnteresseerd te zijn in immigratie, een blinde vlek bij de Labour-leider. Tijdens zijn congrestoespraak liet hij het onderwerp links liggen en bij gesprekjes die Milliband de afgelopen tijd, in het park, zei te hebben gevoerd met 'gewone mensen' kwamen toevallig alleen kwesties aan de orde waar hij geïnteresseerd in is.

De reactie van de kiezers, zijn kiezers voorop, is nu luid en clintoniaans: 'It's immigration, stupid!'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden