Profiel

Populist met een aversie tegen 'onverwachte gasten'

Samen met zijn Hongaarse collega Orbán verzet de Slowaakse premier Fico zich fel tegen de opvang van migranten.

Beeld ANP

'We zullen nooit een verplichte opname van vluchtelingen accepteren. Nooit. Zelfs als we daarin alleen staan.' Een beroep van collega's op Europese solidariteit, dreigementen om de financiële steun vanuit Brussel te beperken - niets lijkt de Slowaakse premier Robert Fico te kunnen vermurwen. Als zijn land al een paar honderd asielzoekers onderdak wil bieden, dan geen moslims maar christenen.

Het is volgens de Slowaakse journaliste Tatiana Jancarikova een nationale traditie om tijdens het kerstdiner een extra bord op tafel te zetten, mocht een onverwachte gast opduiken. Van gastvrijheid is in het Slowakije onder de linkse populist Fico (51) evenwel weinig of niets te merken. Met een keur aan redenen - sommigen zullen zeggen: drogredenen - verzet de sociaal-democratische premier zich tegen het voorstel van de Europese Commissie om 2.287 vluchtelingen op te nemen. Het is volgens hem het begin van het einde van zijn land. 'We kunnen hier op een dag wakker worden met 100 duizend mensen uit de Arabische wereld', is een van de uitspraken waarmee hij de vijandigheid jegens vluchtelingen in zijn land aanwakkert. In juli bleek uit een opiniepeiling dat 40 procent van de bevolking immigratie als 's lands grootste probleem van ziet.

Fico laat geen gelegenheid voorbijgaan om olie op het vuur te gooien. 'Een tikkende tijdbom', noemt hij de vluchtelingen die door Europa zwerven, want er zijn ongetwijfeld terroristen onder hen. Vluchtelingen wil hij ze eigenlijk niet noemen; 95 procent valt volgens hem in de categorie gelukzoekers.

Gelukkig zullen ze in Slowakije niet worden, is de boodschap. Het rooms-katholieke land heeft zeker moslims niet te bieden. 'We hebben niet eens een moskee', zei de minister van Binnenlandse Zaken. Op een bevolking van 5,4 miljoen telt het land circa 5.000 moslims.

Victor Orban
Lees hier het profiel van Fico's medestander: minister-president Victor Orban van Hongarije

Minderheden

Fico heeft een slechte reputatie als het gaat om de omgang met minderheden. Tijdens zijn eerste periode als premier (2006-2010) ging hij in zee met ultranationalistische partijen, waarna de Hongaarse minderheid allerlei beperkingen werden opgelegd. Fico's partij Smer (De Derde Weg) werd tijdelijk verbannen uit het samenwerkingsverband van Europese sociaal-democraten.

Veel kritiek was er ook op zijn onverschilligheid tegenover een andere bevolkingsgroep, de Roma. Hun marginale positie grijpt Fico nu aan als argument tegen de komst van buitenlanders. 'We slagen er niet in de Roma, onze eigen staatsburgers, te integreren. Hoe moeilijk zou dat zijn met mensen uit Noord-Afrika, die een andere traditie en cultuur hebben?,' zei hij in een Oostenrijkse krant.

Fico, die zich 1987 aansloot bij de communistische partij in het toenmalige Tsjechoslowakije, noemt zich een 'pragmatische sociaal-democraat'. Maar zeker sinds zijn partij een absolute meerderheid in het parlement verwierf, in 2012, ging hij op de populistische toer.

In 2014 deed Fico een vergeefse gooi naar het presidentschap. De winnaar, de partijloze miljonair en weldoener Andrej Kiska, is nu een van de weinige politici die een tegengeluid laten horen. In een tv-speech richtte het staatshoofd zich over het hoofd van de kijkers in feite tot Fico: 'Niemand die een hart heeft, wil lijdzaam toezien bij deze menselijke tragedie.'

Robert Fico van Slowakije samen met zijn medestander Victor Orban van Hongarije Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.