Populair Rotterdam dreigt te duur te worden voor kunstenaars

Het gaat goed met Rotterdam, misschien wel iets te goed. Ateliers voor kunstenaars en culturele broedplaatsen dreigen te verdwijnen door de stijgende prijzen van vastgoed. De gemeente neemt daarom maatregelen.

De Rotterdamse Cultuurwethouder Pex Langenberg (links) bij de opening van Bibliotheek op het station op 1 november. Foto anp

Cultuurwethouder Pex Langenberg (D66) wil dat er voldoende ruimte blijft voor creatieve beroepsgroepen. Het gaat naar schatting om 3.500 mensen, onder wie alleen al circa 1.350 beeldende kunstenaars. Het aantal ateliers en broedplaatsen in gemeentelijk eigendom moet de komende vijf jaar fors stijgen. Ook wil de gemeente stimuleren dat meer niet-gemeentelijke panden beschikbaar komen voor beeldend kunstenaars, podiumkunstenaars, filmers, fotografen, ontwerpers en architecten.

Weinig geld, veel ruimte

'Verspreid over de stad, nergens weggedrukt', aldus Langenberg. 'In Rotterdam was lange tijd voldoende betaalbare ruimte voor kunstenaars en creatievelingen beschikbaar, maar dat is aan het veranderen. Er is veel vraag naar vastgoed in de stad, Rotterdam wordt steeds populairder. Dat heeft effect op de beschikbaarheid van betaalbare ruimte voor creativiteit.'

Ateliers en kunstenaarscollectieven zitten vaak in oude schoolgebouwen of voormalige fabriekspanden. Door de druk op de vastgoedmarkt raken deze locaties in trek bij projectontwikkelaars. Kunstenaars die antikraak zitten, moeten weg en hebben moeite om een nieuw onderkomen te vinden.

'Het zijn mensen die weinig geld hebben, maar veel ruimte nodig hebben', zegt Olof van de Wal, directeur van SKAR (Stichting KunstAccomodatie Rotterdam). 'Door de druk op vastgoed worden kunstenaars en andere creatieven naar de randen van de stad gedrukt. Als we niet opletten, worden leuke plekken in Rotterdam straks zo levendig als een Vinexwijk.'

Soundport aan de Keilestraat, met 21 muziekstudio's. Foto Frank Hanswijk

Creatieve start-ups

SKAR heeft momenteel 24 gebouwen, 291 ateliers en 491 huurders onder zijn hoede. In 2013 heeft de gemeente met SKAR afgesproken dat gedurende ten minste tien jaar 5.000 vierkante meter ruimte beschikbaar is. Het doel is om de beschikbare oppervlakte over vijf jaar uit te breiden naar 15.000 vierkante meter. SKAR rekent aan kunstenaars 50 euro kale huur per vierkante meter.

Olof van der Wal is blij met de maatregelen van de gemeente. Hij hoopt bovendien dat kunstenaars zelf atelierpanden gaan kopen. 'Dat is financieel lastig, maar SKAR kan daarbij helpen.' Als voorbeeld noemt hij Ateliercomplex De Besturing in Den Haag, een oud industrieel pand op bedrijventerrein de Binckhorst. Dat is sinds kort eigendom van de veertig gebruikers.

Den Haag kondigde woensdag een nieuw verzamelpand aan voor creatieve en innovatieve start-ups. Op de Binckhorst opent na de Caballero Fabriek, De Besturing en Bink36 in maart 2018 het pand Apollo 14. Het complex van 4.000 vierkante meter moet volgens CDA-wethouder Karsten Klein (Stedelijke Economie) een dynamische plek worden 'met ruimte voor experiment, rauwe randjes en een creatief-industriële omgeving'.