Poppenspelers

De terroriserende regisseur

Abdellatif Kechiche is verwikkeld in de filmfittie van het jaar.


Floortje Smit, filmrecensente, werpt haar blik op de hedendaagse beeldcultuur


Wat was het een zoete foto, van die twee beeldschone, jonge actrices die allebei tegelijkertijd een wang van regisseur Abdellatif Kechiche kusten. Ze hadden net in Cannes de Gouden Palm gewonnen voor La vie d'Adèle. Een heilige drie-eenheid, zo leek het daar in Cannes in mei. Nu is het trio verwikkeld in de filmfittie van het jaar.


Voor wie het niet heeft gevolgd: het begon allemaal toen Adèle Exarchopoulos en Léa Seydoux in augustus de draaiperiode opeens als 'verschrikkelijk' betitelden. Een slavendrijver was Kechiche, die voor de expliciete seksscènes het uiterste had gevergd van zijn actrices, die tien dagen lang bloot op elkaar hadden liggen zwoegen.


Kechiche suggereerde daarop dat vooral Seydoux (kleindochter van de Franse Pathé-baas) een ondankbaar, verwend nest is dat geen bal afweet van écht hard werken. Waarop die weer begon te huilen tijdens een persconferentie. Waarna Kechiche mokte dat de film dan maar niet uitgebracht moest worden en nu in een lange, boze open brief dreigt Seydoux aan te klagen wegens laster.


Als terroriserende regisseur bevindt Kechiche zich in goed gezelschap. Legendarisch zijn de verhalen over Hitchcock, die vogels naar Tippi Hedren gooide zodat ze echt bang zou zijn in The Birds. Ze verloor bijna een oog toen hij er een aan haar vastbond. Kubrick schijnt Shelly Duvall zo geterroriseerd te hebben tijdens de opnamen van The Shining dat ze kaal begon te worden. Lars Von Trier - met wie heeft de man géén ruzie? - geeft toe zijn acteurs te 'manipuleren' om een betere prestatie te krijgen. Enzovoorts.


Regisseurs die zich hier schuldig aan maken, zien zichzelf blijkbaar als poppenspelers. Uit dit gedrag spreekt het geloof - geheel volgens method-acting - dat echt acteren niet bestaat. Het is tegelijkertijd een manier om te laten zien wie er de baas is, in die ingewikkelde machtsstrijd tussen acteur en regisseur. Als acteurs in opstand komen, is dat meestal achteraf, wanneer de zo meeslepende draaiperiode voorbij is. Wat doet vermoeden dat er minstens zoveel zijn die vervolgens hun mond houden en het accepteren, zoals ze ook idiote diëten ondergaan of dagenlang niet slapen om de juiste afgestomptheid te vangen. Kunst is immers lijden.


Maar na het zien La vie d'Adele vroeg Amy Gray van de Engelse krant The Guardian zich iets interessants af. Of ze er nu actief aan meewerken of niet, staat de fysieke en emotionele investering van een acteur eigenlijk nog wel in verhouding tot het plezier dat wij eraan beleven? Waarom levert dit geen ethische bezwaren op? Daarbij is het probleem dat de kennis van het afzien onderdeel is van het entertainment. Die lijdende acteurs vertellen verhalen om van te smullen. Bovendien heerst het hardnekkige idee dat lichamelijke en geestelijke mishandeling de beste films en acteerprestaties voortbrengt. Of dat nu klopt of niet: het zijn klassiekers die je, mede door die verhalen, wilt zien. Kechiche heeft het nu misschien zelf nog niet door, vol in die storm van kritiek, maar hij kan alleen maar de uiteindelijke winnaar worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden