'Popmuziek is een en al seks'

Sir David Attenborough en Björk praten over muziek, de natuur en Biophilia.

Een vogel die het geluid van een kettingzaag imiteert. Daar kijkt zelfs Björk even van op. Sir David Attenborough, haar gesprekspartner, natuurlijk niet. Die kent de natuur zo goed dat hij nergens meer van opkijkt. Ook niet van de liervogel uit Zuid-Australië, die moeiteloos allerlei geluiden kan nabootsen, zoals een auto-alarm, sirenes en ringtones van mobiele telefoons.


De liervogel komt voorbij tijdens het gesprek dat de IJslandse zangeres en de Britse vader aller natuurdocumentaires voeren in het Natural History Museum in Londen. Het gaat over de raakvlakken tussen natuur en muziek.


Sir David beweert dat een van de basisfuncties van muziek met seks te maken heeft: 'Dat gaat al eeuwen zo, zowel in het dierenrijk als bij de troubadour die onderaan het balkon zijn geliefde toezingt. De hedendaagse popmuziek is sowieso een en al seks, daar bestaat geen twijfel over. Daarom is het ook zo in trek bij mensen van 15 tot 30, de leeftijdscategorie waarin seksualiteit en passie zijn piek bereikt.' Al moet Attenborough daarna ook toegeven dat er muziek is die de mensheid verder brengt dan zijn primaire driften; het moment waarop muziek transcendentaal wordt.


Aanleiding voor de ontmoeting tussen de elkaar bewonderende Björk en Attenborough is Biophilia, het groots opgezette muziekproject dat Björk in 2011 lanceerde op het Manchester International Festival. Doel van het project was om muziek, natuur en technologie bij elkaar te brengen.


Het was Björks doel om de natuur letterlijk bij haar op het podium halen. Exemplarisch is een nummer als Crystalline, waarin Björk de structuur van kristallen heeft omgezet in de structuur van een liedje.


David Attenborough is ingeschakeld om de voice over te verzorgen bij Biophilia. Hij toont zich in deze prikkelende documentaire van Louise Hooper uit 2013 uitermate geïnteresseerd in de zangeres. Het verhaal over de functie en essentie van muziek wordt gecompleteerd door de Britse neuroloog Oliver Sacks, die vertelt over het effect van muziek op de hersenen. Sacks legt uit hoe delen van de hersenen vergroot kunnen worden wanneer een mens zich - idealiter in de jeugd, maar het kan ook op oudere leeftijd - actief met muziek bezighoudt. Van die ontwikkeling hebben mensen de rest van hun leven profijt. Sacks: 'Ik ben zelf nu in de tachtig, en mijn lichaam valt langzaam uit elkaar. Dit werkt niet meer, dat houdt ermee op. Maar de muziek is nog net zo goed als die ooit was. Misschien zelfs wel beter.'


When Björk met Attenborough

Zondag, Canvas, 22.00 uur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden