NieuwsBrussel

Poolse vicepremier bereid veto tegen Europees herstelfonds te laten vallen, onder voorwaarden

Polen is bereid zijn veto tegen de EU-begroting en het Europese herstelfonds te laten vallen in ruil voor een ‘interpretatieve verklaring’ van de Europese regeringsleiders over de koppeling tussen EU-subsidies en rechtsstaat. Dat heeft de Poolse vicepremier Jaroslaw Gowin donderdag in Brussel gezegd tegen journalisten.

De Poolse vicepremier Jaroslaw Gowin.Beeld AFP

De begroting en het fonds worden tegengehouden door Polen en Hongarije, die zich verzetten tegen een mechanisme waarbij de toekenning van EU-subsidies wordt gekoppeld aan het naleven van de rechtsstaat. Door de Pools-Hongaarse opstelling komt de hulp in gevaar aan landen die zwaar zijn getroffen door de coronacrisis, zoals Italië en Spanje. Ook Polen en Hongarije zelf lopen veel geld mis, als zij vasthouden aan hun veto. ‘Het is in het belang van iedereen om een goed compromis te vinden’, aldus Gowin.

De grote meerderheid van de Europese regeringsleiders wil dat de Unie subsidies kan intrekken als bijvoorbeeld corruptie kan worden aangetoond of als andere Europese landen bij geschillen niet kunnen rekenen op een onafhankelijke rechtspraak. Polen en Hongarije zijn bang dat het mechanisme veel breder zal worden ingezet, bijvoorbeeld om deze landen te straffen voor het inperken van homorechten of de vrije pers.

Reikwijdte

Volgens Gowin zouden de Europese leiders moeten verklaren dat het mechanisme ‘niet zal worden gebruikt om ongerechtvaardigde druk uit te oefenen op afzonderlijke lidstaten op vlakken die niets te maken hebben met het juiste gebruik van EU-geld’. Dat lijkt een begaanbare weg: de Europese leiders zouden slechts hoeven te herhalen wat zij eerder hebben afgesproken. De reikwijdte van het onderhavige mechanisme was altijd al beperkt.

Gowin sprak donderdag in Brussel met hoge functionarissen van de Europese Commissie. Zij zouden gezegd hebben dat de Commissie werkt aan een herstelfonds voor 25 lidstaten, zonder Polen en Hongarije. Daarmee oefenden zij druk uit op beide landen.

De uitspraken van Gowin zijn opvallend, maar ook met veel onduidelijkheid omgeven. De Poolse regering is verdeeld en Gowin is geen lid van de grootste regeringspartij, de PiS van Jaroslaw Kacynski. Binnen de Poolse regering heeft Gowin zich vanaf het begin tegen het veto verzet. De machtigste man in het kabinet, Kaczynski, moet echter nog overtuigd worden. Bovendien is het onduidelijk of Hongarije de Poolse opstelling steunt. Vorige week verklaarden beide landen nog elkaar niet te laten vallen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden