Poolse premier Donald Tusk nieuwe EU-president

De Poolse premier Donald Tusk wordt de nieuwe EU-president. De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Federica Mogherini wordt de nieuwe Hoge Vertegenwoordiger van het Europees buitenlandbeleid. Dat hebben de Europese regeringsleiders vanavond besloten in Brussel.

null Beeld null

De Poolse liberaal volgt de Belg Herman Van Rompuy op, die na twee termijnen van 2,5 jaar moet plaatsmaken. Tusk wordt de permanente voorzitter van de raad van de 28 EU-regeringsleiders. Hij moet als 'president' aansturen op consensus tussen de lidstaten. Hij moet in die hoedanigheid kunnen kneden, sturen en aanwakkeren. Hij moet het belang van de Europese Unie verkopen aan 28 regeringsleiders voor wie vooral het eigen belang telt. De Pool kan voortbouwen op het werk van Van Rompuy, die de afgelopen jaren aanstuurde op verdere economische en politieke Europese eenwording.

Wie is Donald Tusk?
De 57-jarige Donald Tusk is de langstzittende premier in Polen sinds de val van het communisme in dat land eind jaren 80. Tusk maakte zich al lang sterk voor de Europese Unie. Als premier van Polen herstelde hij de banden met de andere EU-landen, in het bijzonder Duitsland. Zijn voorganger Lech Kaczynski maakte zich met zijn zeer assertieve politiek niet populair in Europa. Tusk wilde Polen moderniseren en openstellen, met respect voor de tradities van het land. Ook zette hij zich in voor meer politieke en economische integratie van de Europese Unie.

De historicus uit Gdansk was bijna afgeschreven, toen hij in 2005 verloor bij de presidentsverkiezingen. Twee jaar daarna werd hij echter na de verkiezingszege van zijn partij Burgerplatform premier. In 2011 werd hij, als eerste regeringsleider sinds de val van het communisme, herkozen. Dat werd gezien als een huzarenstukje.

In juni werd zijn regering aan het wankelen gebracht na een afluisterschandaal. Gênante uitspraken van ministers waren opgenomen en uitgelekt, wat Tusk en zijn regering ernstig in verlegenheid bracht. De regering overleefde een vertrouwensstemming in het parlement.

Tusk zit al sinds de jaren tachtig in de politiek, destijds voor de vakbond Solidariteit. In 2001 richtte hij Burgerplatform op en sindsdien zet hij zich onverminderd in voor liberale, marktgerichte hervormingen. Hij bewondert het economische beleid van de Amerikaanse president Ronald Reagan en de Britse premier Margaret Thatcher. Tusk staat voor lagere belastingen en minder bureaucratie.

De nieuwe EU-president staat bekend als een nette kerel die niet met modder gooit. De liberaal verschijnt altijd met een verzorgd uiterlijk en in een maatpak. Zijn nieuwe baan kan hem echter wat kopzorgen geven. Tusk spreekt slechts een beetje Engels en geen Frans. Ook krijgt hij direct te maken met de crisis in Oost-Oekraïne. Hij zal een rol moeten vinden in de bemiddeling tussen Oekraïne, Rusland en de rebellen.

De voetbalgek Tusk stamt af van de Kasjoeben, een minderheid uit Noord-Polen. Hij zegt zijn koppigheid en vastberadenheid aan deze achtergrond te danken. 'Kasjoeben worden niet gemakkelijk verleid door goedkope beloften.'

null Beeld null
null Beeld null
null Beeld null
De Poolse premier Donald Tusk in Brussel. Beeld null
De Poolse premier Donald Tusk in Brussel.

Mogherini nieuwe buitenlandchef
De Italiaanse sociaaldemocraat Federica Mogherini wordt het Europese gezicht richting de andere continenten. Zij gaat de vergaderingen van de ministers van Buitenlandse Zaken voorzitten en zal als hoogste diplomaat internationaal de Europese belangen behartigen en het Europese geluid uitdragen. Ze volgt de Britse Catherine Ashton op, die in haar termijn van vijf jaar weinig indruk maakte. Ze werd verweten dat ze te weinig zichtbaar was. Mogherini krijgt de lastige taak om zich te profileren naast de regeringsleiders die vaak vooraan staan om in internationale kwesties hun nationale geluid te laten horen.

Wie is Federica Mogherini?
De 41-jarige Mogherini is pas sinds februari minister in het kabinet van Matteo Renzi. Van 2008 tot 2013 nam ze namens de Democratische Partij zetel in het Italiaanse parlement. Ze studeerde politicologie en nam daarna deel in allerlei jongerenfora van Europese en internationale instituten. Haar cv op de website van het Italiaanse ministerie van Buitenlandse Zaken leest als een lange politieke loopbaan met weinig bestuurlijke ervaring.

Haar onervarenheid zou de reden zijn geweest dat de EU-leiders tijdens een top in juli haar nog niet benoemden. Ook de tot dan toe milde Italiaanse houding tegenover Rusland zat sommige lidstaten dwars. Nu Italië een steviger geluid heeft laten horen tegenover Poetin, is Mogherini benoemd als de nieuwe Europese buitenlandchef.


null Beeld null
De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Federica Mogherini. Beeld null
De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Federica Mogherini.
null Beeld null
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden