Poolse kerk kritiseert houding tijdens oorlog

De Poolse katholieke kerk verzet zich krachtig tegen alle vormen van racisme, antisemitisme en vreemdelingenhaat. Dat schrijft een commissie van het Poolse episcopaat in een verklaring ter gelegenheid van de Auschwitz-herdenking deze week....

AFP; REUTER; AP

AFP, Reuter, AP

WARSCHAU

De verklaring gaat uitvoerig in op de genocide op de joden in de Tweede Wereldoorlog. De Shoah heeft 'niet slechts de relatie tussen joden en Duitsers zwaar belast, maar ook die tussen joden en Polen', aldus de commissie van de bisschoppen. 'De Polen waren tegen wil en dank getuige van de uitroeiing van het joodse volk.'

Gesteld wordt dat Auschwitz het geesteskind was van het Duitse nationaal-socialisme en niet van het Poolse volk. 'Veel Polen hebben met hun leven betaald voor hun pogingen joodse landgenoten te verbergen.' Maar, vervolgt de bisschoppelijke commissie zelfkritisch: 'ongelukkigerwijs zijn er ook Polen geweest die zich hebben gedragen op een wijze die christenen onwaardig is, terwijl anderen zich onverschillig toonden tegenover deze onuitsprekelijke tragedie.'

De verklaring gaat tenslotte in op de overeenkomsten en verschillen tussen het lot van Polen en joden tijdens de Duitse bezetting. 'Er was een dramatische overeenkomst in de vervolging en onderdrukking, maar het waren de joden die het slachtoffer zijn geworden van systematische en algehele liquidatie.' Daarom is het volgens de commissie terecht dat de joden Auschwitz beschouwen als een symbool van de Holocaust.

Ook de Duitse bisschoppen publiceerden gisteren een verklaring, waarin spijt wordt betuigd over het gebrek aan verzet onder Duitse katholieken tegen het 'racistische antisemitisme' uit de Hitler-periode. Aanvankelijk was gedacht aan een gezamenlijk document, maar de Poolse bisschoppen voelden daar niet voor, omdat volgen hen het Poolse perspectief - als slachtoffers en getuigen van de nazi-misdaden - anders is dan het Duitse.

In Warschau arriveerde dinsdag de radicale Amerikaanse rabbijn Avraham Weiss. Weiss, die deel wil nemen aan de herdenking, donderdag en vrijdag, van de bevrijding van Auschwitz-Birkenau, beschuldigde de Poolse katholieke kerk ervan dat zij 'de nagedachtenis aan de slachtoffers misbruikt en Auschwitz tracht te ''verchristelijken''.'

Weiss heeft een paar jaar geleden in Polen voor opschudding gezorgd met militante acties tegen het klooster dat zich toen op het terrein van Auschwitz bevond. Hij deed onder meer een poging het klooster met een groepje aanhangers te bezetten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden