Poolse crisis kan maanden duren

Boguslav Grabowski voelt niets voor een baan als premier van Polen. De econoom van de Poolse Centrale Bank vindt zichzelf niet krachtig genoeg om de ongedisciplineerde parlementariërs van de Solidariteits Verkiezings Actie (AWS) - de grootste regeringspartij - te kunnen temmen....

Door Grabowski's weigering mist Polen een kans om snel verlost te worden van de diepe crisis die de regering van het land lamlegt. De crisis is het werk van twintig tot dertig dwarsliggers in de AWS-fractie in het parlement. Deze kleine groep verzet zich tegen maatregelen waarmee de regering de Poolse economie wil moderniseren. De dissidenten stemden tegen de voorstellen en blokkeerden het economisch beleid van de regering.

Dit was reden voor de kleinste coalitiegenoot, de liberale Vrijheidsunie, haar vijf ministers uit de regering terug te trekken. Zondag dienden zij hun ontslag in, maar dat werd niet aanvaard door premier Buzek. Hij wil alles in het werk stellen de coalitie te lijmen. De Vrijheidsunie wil dat ook wel, maar alleen als zij de garantie krijgt dat de AWS-fractie voortaan het regeringsbeleid niet dwarsboomt maar steunt.

Buzek heeft bewezen dat hij niet in staat is het allegaartje dat AWS is, in het gareel te houden. Hij moet dus vervangen worden, zegt de Vrijheidsunie. Buzek zelf is het daarmee eens, maar in heel de AWS is niemand te vinden met genoeg gezag om alle parlementariërs op één lijn te houden.

De AWS is een verzameling van enkele tientallen partijen rond een harde kern uit het vakverbond Solidariteit. Dit allegaartje op zichzelf is al moeilijk bijeen te houden, en een coalitie met AWS is vragen om problemen. De afgelopen tweeëneenhalf jaar zijn dan ook gekenmerkt door geruzie in het kabinet. Het kabinet hield echter stand, vooral om de economische hervormingen te kunnen doorvoeren die Polen rijp moesten maken voor toetreding tot de Europese Unie.

De dissidenten in AWS zijn dat beleid, dat gekenmerkt wordt door pijnlijke bezuinigingen, beu. Hun tegenstem heeft het kabinet nu lamgeslagen. Als er geen sterke premier gevonden kan worden, kan de regeringscrisis zich maanden voortslepen. In die maanden zal geen echt beleid gemaakt kunnen worden, en dat zal zelfs de Poolse toetreding tot de Europese Unie in gevaar kunnen brengen.

Als de Vrijheidsunie definitief uit de regering stapt, bestaat een kans dat de AWS alleen verdergaat, met sporadische steun van de Vrijheidsunie. Zo'n AWS-regering zou echter niet in staat zijn een krachtig economisch beleid te voeren, maar hoogstens op de winkel kunnen passen tot de volgende verkiezingen, eind volgend jaar.

Het beste alternatief voor een zich voortslepende crisis zouden vervroegde verkiezingen zijn. Die zouden echter volgens alle opiniepeilingen een absolute overwinning worden voor de socialistische oppositiepartij SLD. En dat is iets wat beide regeringspartijen ten koste van alles willen vermijden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden