INTERVIEW

Polygamie niet meer bestraffen: 'Het is privé'

Advocaat Anis Boumanjal wil een einde aan de strafbaarheid van polygamie. 'Het strafrecht moet een pas op de plaats maken bij privé-aangelegenheden.' Zijn cliënt werd veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf van twee maanden omdat hij in Marokko met een tweede vrouw was getrouwd.

De vrouwen van Anton Heyboer (vlnr) Manja, Petra, Lotti, Marike, Maria en Joke op de begrafenis van hun echtgenoot.Beeld anp

De Utrechtse advocaat Anis Boumanjal vraagt zich af of bigamie en polygamie - trouwen met meer dan één partner - wel strafbaar moeten zijn in Nederland. Hij wil hierover een discussie entameren, nu zijn cliënt, een 48-jarige loodgieter uit Amersfoort, deze week werd veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf van twee maanden. De man was in 2012 in Marokko met een tweede vrouw getrouwd omdat zijn eerste vrouw geen kinderen kon krijgen.

Een onvoorwaardelijke gevangenisstraf zou volgens de rechter op zijn plaats zijn, ook omdat de belangen van de eerste echtgenote zijn geschonden. Maar het vonnis liet vier jaar op zich wachten. Dat komt doordat het Openbaar Ministerie in eerste instantie niet wilde overgaan tot vervolging . Dit gebeurde toch nadat de eerste vrouw naar het hof was gestapt om het OM tot vervolging te dwingen. Daarnaast zijn de eerste vrouw en de man inmiddels gescheiden en is de kans op herhaling verwaarloosbaar, aldus de rechter.

Wat vindt u van deze uitspraak?
'Mijn cliënt en ik zijn niet ontevreden. Er is uiteindelijk geen onvoorwaardelijke straf opgelegd, zoals door de officier van justitie was geëist. Wel jeukt het. Graag zou ik de kwestie bij een hogere rechter aanbrengen, zodat die zich kan buigen over de juridische verweren. Maar mijn cliënt is tevreden en wil er een streep onder zetten. Dat heb ik te respecteren.

'Dit is volgens mij pas de derde zaak over polygamie in Nederland. Dit, plus het feit dat de bigamiebepaling uit het Wetboek van Strafrecht stamt uit 1889 en de samenleving nu meer is geseksualiseerd, maakt dat wat mij betreft zo'n oude regel dringend weer eens onder de loep zou moeten worden genomen.'

Advocaat Anis Boumanjal.

Waarom? Die bepaling gaat toch uit van de Nederlandse waarden? In Nederland zijn over het algemeen alleen mannen uit moslimgemeenschappen voorstander van polygame huwelijken.
'Dat weet ik zo net niet. Kunstenaar Anton Heyboer leefde toch ook samen met meerdere vrouwen? In 2005 ging een Nederlandse vrouw twee samenlevingscontracten aan, wat overigens volgens de toenmalige minister Donner geen bigamie was.

'Mij is het helemaal niet te doen om islamitische overwegingen. Die vrijheid om een tweede partner te nemen zou ook voor vrouwen moeten gelden. Het gaat mij erom dat het strafrecht een pas op de plaats moet maken bij privéaangelegenheden. Ik was ook voor het opheffen van het verbod op godslastering. En wat mij betreft heeft het verbod op majesteitsschennis ook zijn beste tijd gehad. Het is toch ook niet van deze tijd dat je vast komt te zitten wanneer je de koning beledigt?'

Maar polygamie is toch ook niet van deze tijd? Het is geen prettig gezicht om in het undercoverprogramma van Alberto Stegeman te zien hoe een imam in een moskee in Almere bereid is om een tweede huwelijk te sluiten voor een man, terwijl zijn eerste vrouw daar duidelijk niet mee eens is. Dat is toch duidelijk in strijd met de rechten van de vrouw?
'Het argument dat bigamie vrouwenonderdrukking in de hand werkt, is gekunsteld. Vrouwenonderdrukking is cultureel bepaald en heeft volgens mij niets te maken met hoeveel partners iemand is getrouwd. Het opheffen van het verbod kan juist een positief neveneffect hebben: deze vrouwen worden dan meer zichtbaar waardoor hun rechten beter kunnen worden beschermd. Dit argument wordt ook vaak gebruikt bij de discussie over het legaliseren van drugs.'

Nederland gaat toch niet zijn wetgeving aanpassen aan islamitische gebruiken van migrantengroepen?
'Ik zou niet willen dat in Nederland islamitische regels gaan gelden. Daar pleit ik dan ook niet voor. Maar bedenk wel dat door de geldende christelijke moraal in Nederland het homohuwelijk eerst ook verboden was. Ik bedoel het juist vrijzinnig. Ik kan niet tegen overheidsbemoeienis tot ver achter de voordeur, als er geen belang is voor de openbare orde. Tegen vrouwenonderdrukking kan de staat andere maatregelen nemen.'

De cliënt die u deze weken bijstond leek zijn eerste vrouw te willen afdanken omdat zij geen kinderen kon krijgen. Zij heeft na zijn tweede huwelijk aangifte tegen hem gedaan en zal blij zijn met de veroordeling.
'Mijn cliënt meent dat van afdanken geen sprake is. Maar goede huwelijken lopen helaas stuk om zulke redenen. Dan kunnen mensen toch ook scheiden en hertrouwen? Als een vrouw niet wil meewerken aan de scheiding en de man wil echt kinderen, dan is dat in eerste instantie een privéaangelegenheid.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden