Polygamie? Leuk!

Helemaal naar Afrika afreizen om de feiten in Gouda te ontkennen. Niet goed

Nausicaa Marbe

Uit de schooltas van mijn dochter valt Samsam: een gratis uitgave van de NCDO (Nationale Commissie voor Internationale Samenwerking en Duurzame Ontwikkeling) die scholen met lesmateriaal bestookt. Doel: een draagvlak scheppen voor de millenniumdoelen. Allemaal dik betaald door Ontwikkelingssamenwerking.

Kans
Laat ik niet direct gaan gallen, dacht ik. Geef die weldoeners een kans. Gun Koenders z’n hobby. Maar Samsam blijkt een amateuristisch blaadje vol cultuurrelativistische domheid.
Op de eerste bladzijde poseert redactrice Marinde met hoofddoek en muntthee. Ze gaat meteen los, voluit: ‘In de krant staan vaak berichten over Nederlands-Marokkaanse kinderen in grote steden. Ze zouden problemen veroorzaken en tot ’s avonds laat op straat hangen. Maar de meesten gaan overdag gewoon naar school. En ’s avonds zitten ze voor de televisie. Net als in Tétouan.’

Helemaal naar Afrika afgereisd, om de feiten in Gouda te ontkennen. Wat de publicatie pas beschamend maakt, is de omhelzing van vrouwendiscriminatie die gebracht wordt als folklore om trots op te zijn. Het hoofdverhaal ter kennismaking met het Marokkaanse kinderleven gaat namelijk over polygamie. Op de cover prijken een broer en een zus: ‘Ayoub en Hounayda hebben dezelfde vader. Ze zijn allebei twaalf jaar, maar ze zijn geen tweeling. Rara: hoe zit dat?’

Twee vrouwen
Welnu, dat komt doordat papa twee vrouwen heeft. Leuk hè? Hounayda loopt over van enthousiasme: ‘Het lijkt me wel fijn als mijn man nog een andere vrouw heeft. Dan kun je het werk een beetje verdelen. De ene dag doe jij de was. De andere dag zij. (...) Willen de vrouwen in Nederland dat soms niet?’

Uiteraard weerklinkt er geen kritische noot. Kinderen zijn dom, denken ze bij Samsam. Je moet ze niet belasten met meer meningen over een feit. Straks gaan ze nog nadenken en PVV stemmen! Daarom geen nadere informatie. Geen kader over huwelijkswetgeving en problemen rond polygamie in Marokko en bij migranten in Europa. Niets over de visie van Marokkaanse feministes: zij kunnen namelijk wel uitleggen hoe polygamie vaak tot rechteloosheid bij vrouwen en moeders leidt. Samsam dikt het zoetsappige verhaal juist aan. Mag Hounayda nog eens uitleggen dat er nóóit ruzie, nóóit jaloezie is. Wel biedt het artikel kaders die lyrisch berichten over de grote familiegeldstromen van Europa naar Marokko. Dat verhaal past bij Koenders’ toko.

Schering en inslag
Voordat het beeld ontstaat dat polygamie in Marokko schering en inslag is, de cijfers die Samsam niet noemt: polygamie komt bij 3 tot 5 procent van de bevolking voor. Van de ruim 34 miljoen Marokkanen zijn in 2007 zo’n 864 mannen polygaam geworden. Met toestemming van de rechter. Want anders dan Samsam suggereert, mag papa niet zomaar de buurvrouw erbij grijpen. Sinds de modernisering van het islamitische familierecht moudawana in 2004, mag een polygaam huwelijk alleen onder strikte voorwaarden bij de rechter worden aangevraagd. Die is verplicht de eerste vrouw om toestemming te vragen. Een bruid kan ook een huwelijkse voorwaarde ondertekenen waarin ze polygamie uitsluit.

Nu is het zo dat Marokko ook een sterke, moderne vrouwenbeweging kent die alle cijfers en feiten omtrent polygamie bijhoudt. Vooral de Association Democratique des Femmes du Maroc (ADFM) voert een taaie strijd tegen polygamie. Dat moet, want de nieuwe moudawana ziet er op papier mooier uit dan in de praktijk. Analfabete, geïntimideerde of mishandelde vrouwen kunnen of durven hun rechten niet op te eisen. En de rechtspraak is vrouwvijandig, stelt de ADFM.

Hartenkreet
Die praktijk is ook een bedreiging voor de ‘Nieuwe Nederlanders’ die, ondanks hun correcte naam, getroffen worden door Marokko’s jurisprudentie. Neem deze hartenkreet van een vrouw op rechtenforum.nl. Ze is zwanger, haar man wil een tweede vrouw en ze vreest dat ze dat niet kan tegenhouden: ‘Ik hoor vaak dat in Marokko met geld alles te koop is, wat kan ik doen voor het geval ze papieren vervalsen en beweren dat ik (…) toestemde met het tweede huwelijk? Wie o wie kan mij helpen uit deze hel?’

Niet Samsam of Ontwikkelingsamenwerking. Die helpen vooral de ontwikkeling van nieuwe generaties cultuurrelativisten die leren hoe je ongemakkelijke waarheden wegwuift. Wat hebben ze gemeen, de pedagogen die globetrotten om materiaal te verzamelen voor het selectieve wereldbeeld van Samsam en hulpverleners of lokale politici die met delinquenten naar New York gaan? Duurzaam idealisme? Welnee. Zij vormen een overbodige kaste die uit de multiculturele geldkraan eigen liefhebberijen en vakanties lijkt te financieren. Duurzame hobby’s, nada idealisme.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden