Polleymorf

Ze is actrice, regisseur en activiste, maar blijft toch graag op de achtergrond. Om een optreden in haar nieuwe documentaire Stories We Tell kon ze niet heen; de film gaat over haar eigen familie. Wie is Sarah Polley?

Ze schreef een open brief aan regisseur Terry Gilliam, over hoe vreselijk ze het vond om als 9-jarige te spelen in diens The Adventures of Baron Munchausen (1988). Toen ze als puberende hoofdrolspeelster in de aartsconservatieve kostuumserie The Road to Avonlea (1990-1996) meedeed aan een persconferentie, droeg ze op haar borst het vredessymbool, zeer tegen de zin van toenmalige baas Disney. In talloze interviews gaf ze af op roem, Hollywood en de Oscars. Volgens haar vader is ze op haar best wanneer ze met de gevestigde orde in de clinch ligt.


Met zulke wapenfeiten zou je gemakkelijk kunnen denken dat de Canadese actrice en filmmaakster Sarah Polley (34) een vedette is met een flinke dosis eigendunk, die al sinds haar jonge jaren graag in de schijnwerpers staat. Stories We Tell, de uiterst persoonlijke documentaire die ze nu over haar eigen familie heeft gemaakt, laat zien wat er aan Polley zo bijzonder is: dat ze als publieke persoonlijkheid flink aanwezig kan zijn en intussen toch overtuigend de bescheidenheid zelve blijft.


Sterker nog, hoezeer haar privéleven ook publiek domein wordt, ze blijft het type ster waarvan veel mensen niet eens beseffen dat ze haar kennen, zelfs als ze haar alom gelauwerde regiedebuut hebben gezien, het alzheimer-drama Away from Her (2006). 'Ik beschouw mezelf niet echt als een beroemdheid', benadrukte Polley in 2007 in een gesprek met magazine The A.V. Club. 'Ik ben een acteur, dus weten mensen die veel aandacht voor film hebben wie ik ben. Verder dan dat reikt het niet echt, volgens mij.'


Het is een imago dat Polley op alle fronten in stand houdt. Als actrice kruipt ze graag weg in fraaie, veelal kwetsbare rollen; als regisseur verdwijnt ze het liefst achter haar films, hoe persoonlijk die ook zijn. Zowel in Away from Her als het eveneens zeer goed ontvangen relatiedrama Take This Waltz (2011) speelt ze niet mee. Het liefst was ze ook in Stories We Tell niet te zien geweest. Polleys voor het verhaal noodzakelijke aanwezigheid blijft dan ook grotendeels beperkt tot homevideo's en shots waar ze in de opnamestudio achter het mengpaneel zit.


Als publiek persoon beweegt Polley zich het liefst op de achtergrond. De grote bekendheid die ze in eigen land geniet als politiek activiste, wil nog niet zeggen dat ze regelmatig op de barricaden springt. Bij demonstraties, zoals die tegen het bewind van de conservatieve premier van Ontario Mike Harris (1995-2002), richt ze zich bij voorkeur op het organiseren en de logistiek. Als ze al een grotere publieke rol opeist, moet dat een goede reden hebben. Dat ze in het openbaar e-mailde met Terry Gilliam, zeventien jaar nadat ze op de set van Munchausen doodsangsten had uitgestaan, was geen zure egotrip, het diende een groter belang. Met haar open brief sprak ze haar zorg erover uit dat kinderen vaak zo achteloos 'bewerkt' worden 'in een omgeving zo pervers als de filmset'. Gilliam had haar uren in ijskoud water laten staan en aan zoveel explosies blootgesteld, dat ze jaren later nog steeds ineenkromp van dichtslaande autodeuren.


Polley wilde voorkomen dat Gilliam dezelfde fouten nog eens zou maken, nu hij de 9-jarige (eveneens Canadese) Jodelle Ferland had gecast voor zijn duistere drugs-fantasydrama Tideland (2005). 'Als er waterscènes zijn, zorg dan dat het water warm is! Als er explosies in voorkomen, kan ik niet genoeg benadrukken hoe belangrijk het is de reactieshots apart van de explosies te filmen.'


Mede door de traumatische ervaringen met Munchausen zwoer Polley een tijd lang het acteren af, tot regisseur Atom Egoyan haar vroeg voor wat de mooiste rol uit haar carrière is gebleven: de tot aan haar middel verlamde Nicole, die in The Sweet Hereafter (1997) een incestueuze relatie heeft met haar vader. Een opvallend serene, naar binnen gekeerde en toch ook warme vertolking, die de koers voor veel van haar latere rollen uitstippelde. 'Ik hou ervan de pijn van mijn personages te internaliseren', zei Polley, die ook veel lof oogstte als de terminaal zieke vrouw die in Isabel Coixets My Life Without Me (2003) in alle stilte afscheid van haar niets vermoedende gezin neemt.


De films die Polley tot nu toe regisseerde, hebben vaak hetzelfde kwetsbare, dromerige karakter als haar meest kenmerkende rollen. Zo wilde ze met Away from Her niet alleen een film maken over de relatie tussen een man en zijn dementerende echtgenote, maar ook tonen hoe zonlicht op sneeuw valt. Het zwak dat ze als actrice heeft voor karakters met gebreken en emotionele wonden, weerspiegelt zich in de hoofdpersonages van haar films, of het nu om het tragische liefdeskoppel uit Take This Waltz gaat of om haar eigen, in een falend huwelijk gevangen moeder in Stories We Tell.


Toch is ze lang niet zo introvert als haar filmografie doet geloven, beklemtoont Polley herhaaldelijk in interviews. Vandaar dat ze het heerlijk vond om in Zack Snyders Dawn of the Dead (2004) nou eens niet de tere ziel uit te hangen, maar als daadkrachtige heldin zombies van zich af te trappen. En al bleef het vooralsnog bij dit ene Hollywooduitstapje - Polley wil alleen meedoen aan films waarvoor ze zelf een kaartje zou kopen - het was een zeer verrijkende ervaring.


'Een zombiefilm maken werkt bepaald bevrijdend', zei Polley tegen het tijdschrift Film Independent Quarterly. 'Het is leuk om mezelf niet de hele tijd serieus te nemen.'


Schrijven en spelen

Sarah Polley, die al sinds ze 5 is in tv-series en films speelt, vond het acteurschap lange tijd maar een triviale manier om je leven door te brengen. Ze wilde altijd al schrijven naast acteren; pas nadat ze zelf een paar korte films had gemaakt, drong het tot haar door dat ze voor de camera staan toch ook erg leuk vond.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden