Politiemol Mark M. staat voor de rechter: informatie doorspelen zag hij als 'een investering voor de toekomst'

Hobby of harde misdaad? Dinsdag stond politiemol Mark M. voor de rechter. Volgens de politietop de 'de rotse appel sinds tijden'. Volgens de verdachte werkte hij bij de politie 'om slechteriken te pakken'.

Rechtbanktekening met (vlnr) Mark M.'s advocaat Jan-Hein Kuipers, Mark M., Mark (Marcus) S. en diens advocaat Marcel Heuvelmans.

Zoals anderen filmpjes op Dumpert kijken, zo snuffelde Mark M. rond in het vertrouwelijke politieinformatiesysteem BlueView. Het was 'een soort hobby', verklaarde de 30-jarige ex-politieagent uit Weert dinsdag voor de rechtbank.

Het Openbaar Ministerie (OM) gelooft daar niets van en vervolgt hem wegens grootschalige ambtelijke corruptie. Volgens het OM heeft de inmiddels ontslagen politieman naar schatting 800 duizend euro verdiend met het verkopen van vertrouwelijke politieinformatie aan criminelen. 'De rotste appel sinds tijden', noemde de politietop hem na zijn arrestatie in september 2015.

Vertrouwelijke informatie

Hij was als politiefunctionaris gemachtigd om vertrouwelijke informatie op te vragen in het politiesysteem, tot niveau 3 en 4. Alleen informatie op het hoogste niveau 5 bleef voor hem geheim. 'Er zijn 28.521 bevragingen geweest. Dat is wel heel veel', zei de rechtbankvoorzitter. M. antwoordde dat het wel meeviel: 'Binnen enkele seconden kun je zo 10 bevragingen doen.'

M. had in totaal 52 'abonnementen' op strafrechtelijke onderzoeken naar verdachten in het systeem. Via zo'n abonnement kreeg hij steeds een melding als er nieuwe informatie is. Volgens het OM waren zeker 44 abonnementen niet-werkgerelateerd.

De politie kwam de politiemol toevallig in het vizier bij een onderzoek naar een verdachte autohandelaar in Tilburg in mei 2015. Op een computer werden in een submap van een submap van een submap 15 pdf-bestanden gevonden met namen die correspondeerden met onderzoeksnamen uit het politieinformatiesysteem. 'Daar schrok men behoorlijk van', aldus de rechtbankvoorzitter.

De politie begon een oriënterend intern onderzoek. Daaruit bleek dat de vertrouwelijke informatie uit BlueView steeds was 'geëxporteerd' door Mark M. Toen ze verder gingen zoeken, zagen ze dat de politieagent veel meer had rondgesnuffeld en ook andere bestanden had bekeken en gekopieerd. Vaak ging het om grote drugsonderzoeken in Brabant.

Tekst gaat verder na de foto.

(vlnr) Rechter W. Weerkamp, voorzitter M. Klinkenbijl en rechter E. Raemakers voor aanvang van de rechtszaak tegen Mark M. uit Weert.Beeld ANP

'Ik had autorisatie om dat te doen'

M., die zich lange tijd op zijn zwijgrecht heeft beroepen, was dinsdag wel bereid vragen van de rechtbank te antwoorden. Maar op specifieke vragen, zoals waarom hij nu juist dat ene of andere onderzoek had opgevraagd, wenste hij niet in te gaan. 'Ik had autorisatie om dat te doen', antwoordde hij dan. Of: 'Op advies van mijn raadsman.' Volgens advocaat Jan-Hein Kuijpers kan het OM niet hard maken dat zijn cliënt de vertrouwelijke informatie heeft doorverkocht aan criminelen.

Hij was sinds 2009 'een zij-instromer' bij de politie. Het was uit idealisme, vertelde hij de rechtbank, om de samenleving te beschermen en 'slechteriken te pakken'. In 2011 wilde de AIVD geen 'verklaring van geen bezwaar' afgeven wegens zijn contacten in Oekraïne, maar in 2013 kreeg hij toch een vaste aanstelling.

De verdachte politiemol werd gearresteerd na een undercoveroperatie op Curaçao. Twee undercoveragenten (A69 en A70) papten tijdens een vakantie aan met M. en zijn toenmalige Oekraïense vrouw. A69 deed zich voor als een rijke diamant-handelaar uit Zuid-Afrika; hij sprak vooral met Mark M. A70 nam diens vrouw voor haar rekening.

M. vertelde A69 dat hij informatie over personen kon opvragen in het politiesysteem. Daarop vroeg de pseudodiamant-handelaar of M. ook eens kon kijken of hij zelf en iemand anders in het informatiesysteem voorkwam. Daar wilde hij wel 400 dollar voor betalen.

'Willens en wetens in de val gelokt'

M. wilde dat wel doen, maar weigerde geld aan te nemen. Hij beschouwde het als 'een investering voor de toekomst', zo verklaarde hij enkele malen volgens de undercoveragenten. Hij wilde later wel zakendoen met de 'diamanthandelaar'. Want hij wilde in Oekraïne een bedrijf beginnen voor cryptofoons, telefoons die versleutelde informatie verzenden. Daarvan zou de diamanthandelaar er wel 52 of 56 willen afnemen.

Eenmaal terug in Nederland overhandigde M. vertrouwelijke politie-informatie aan de undercoveragent. Een dag later werd hij gearresteerd. Tijdens de zitting ontkende M. met klem dat hij had gezegd de omstreden informatieverstrekking te zien als 'investering in de toekomst'. Dat heeft de undercoveragent volgens hem enkele malen gezegd, waarop hij slechts had geantwoord: 'Ja, zoiets.'

Hij vindt dat hij 'willens en wetens in de val is gelokt' door de politie. Hij voelde zich 'psychologisch onder druk gezet', waardoor hij dingen heeft gedaan die hij 'nooit had mogen doen' en waarvan hij nu spijt heeft. 'Dit is de meest uitgesproken vorm van uitlokking', zei hij.

Bij een vermoedelijke handlanger van M. werd behalve vertrouwelijke politiedocumenten ook 235 duizend euro aan contanten in een bergruimte onder de trap aangetroffen. Ook drie mogelijke afnemers stonden dinsdag terecht. Omdat nog drie getuigen moeten worden verhoord, van wie twee uit Oekraïne, wordt de rechtszaak pas in januari vervolgd.

Politie heeft vaker lek

Jaarlijks kampt de politie met een tiental schandalen waarbij vertrouwelijke informatie is gelekt, op gemiddeld 1.200, vaak relatief kleine, integriteitsschendingen per jaar.

Andere politiemollen die het nieuws haalden:

- Op 1 juni 2016 wordt hoofdagent Amine A. bij het politieteam Waddinxveen/Zuidplas gearresteerd. A. werd verdacht van het zoeken naar informatie over hennepkwekerijen. Tegen betaling zou A. criminelen adressen van kwekerijen hebben doorgespeeld naar medeverdachte Yassine H.

- In augustus 2016 worden twee Limburgse agenten aangehouden. Ook zij zouden vertrouwelijke informatie uit de politiesystemen hebben gelekt naar criminelen. De politie ontdekte deze zaak bij toeval in tapgesprekken, als bijvangst van het onderzoek naar de liquidatie van Sven Prins uit Brunssum.

- In februari van dit jaar wordt Faris K. aangehouden, een medewerker van de dienst Bewaken en Beveiligen die politici en leden van het koningshuis beveiligt. K. wordt verdacht van witwassen en 'kletsen' over vertrouwelijkheden met zijn vriendin, zo blijkt uit tapgesprekken in het onderzoek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden