Politiemissie naar Kunduz gaat door

DEN HAAG - De Tweede Kamer heeft donderdagnacht middels een hoofdelijke stemming voor een nieuwe missie naar Afghanistan gestemd. Na twee dagen beraad ging eerst de ChristenUnie en vervolgens GroenLinks akkoord met de training van Afghaanse politiemensen door Nederlanders. GroenLinks-leider Jolande Sap ligt na haar instemming zwaar onder vuur in haar partij.

Jolande Sap en Alexander Pechtold tijdens het Kunduz-debat Beeld anp

Uiteindelijk stemden 100 Kamerleden tegen de motie van Job Cohen en Emile Roemer om af te zien van de missie. Ook de PVV van Geert Wilders kon zich in die motie niet vinden, omdat de motieven van de PVV om niet naar Kunduz te gaan, verschilden van die van de PvdA en SP, zei Wilders in een stemverklaring.

Sap ingenomen
Sap toonde zich donderdagavond laat ingenomen met de garanties van het kabinet dat de missie een puur civiel karakter zal hebben en dat de in Afghanistan opgeleide agenten niet zullen worden ingezet door het Afghaanse leger in de strijd tegen de Taliban.

Sap: 'Er is geen gemakkelijk ja op deze missie. Daarom heb ik garanties gevraagd. Als ze niet worden nageleefd volgen maatregelen. Met als uiterste consequentie dat we vertrekken. Als het misloopt, trekken we de stekker eruit.'

Ineke van Gent stemt tegen
GroenLinks-Kamerlid Ineke van Gent stemde tegen de missie. De omstandigheden voor een civiele missie in Kunduz zijn voor haar 'uitermate ingewikkeld, zo niet onmogelijk'.

Uit peilingen blijkt dat ook tweederde van de bevolking tegen de missie is. Sap: 'Bij een nee is er heel wat minder uit te leggen aan de samenleving. Maar dan zouden we ook de kans missen om bij te dragen aan een beter toekomstperspectief in Afghanistan.'

Felle kritiek op Cohen
Het debat ging van start met aanvallen op PvdA-leider Job Cohen. Fractieleiders Blok (VVD) en Van Haersma Buma (CDA) bekritiseerden hem om de snelheid waarmee hij tot een negatief oordeel was gekomen.

Blok schetste in zijn termijn de geschiedenis van het besluit en ging daarvoor terug naar de aanslag op de Twin Towers in 2001. Hij zei niet te begrijpen hoe Wilders en zijn PVV, als partij die zich zorgen maakte over moslimfundamentalisme, ervoor kon kiezen in Afghanistan afzijdig te blijven.

Rutte
Premier Mark Rutte beloofde 'open en eerlijk' te communiceren over wat er tijdens de missie in Afghanistan gebeurt, vooral ook als er dingen niet goed gaan

Volgens Rutte heeft het oorspronkelijke kabinetsvoorstel na de aanpassingen als gevolg van het eerste debat aan kracht gewonnen. Zo wordt de opleiding langer en beter en is er sprake van een specifieke Nederlandse aanpak. Ook wordt gekeken of er op verzoek van GroenLinks ongeveer twintig extra civiele experts in de missie kunnen meedoen, maar dat kunnen ook mensen uit het buitenland zijn.

Donderdagochtend onderstreepte het kabinet in een brief aan de Tweede Kamer het 'volledig civiele karakter' van de missie. Agenten die door Nederlanders zijn opgeleid, worden niet ingezet voor militaire taken, beklemtoonde minister Uri Rosenthal (Buitenlandse Zaken, VVD). Hij eist hieromtrent 'keiharde garanties' van de regering in Kabul.

Eigen aanpak
Ook zei hij dat Nederland een eigen aanpak kiest bij de opleiding van agenten. De training zal langer duren dan de standaardopleiding van de NAVO - achttien weken in plaats van zes weken. De nadruk komt minder te liggen op het gebruik van wapens en meer op thema's als mensenrechten en integriteit. De Afghaanse politie heeft een slechts reputatie (corruptie, geweld tegen burger en dergelijke).

Als de veiligheidssituatie in Kunduz ernstig verslechtert, zouden de Nederlanders zich moeten terugtrekken. Rosenthal: 'Als er niet te werken valt, is het einde oefening.'

Ook beslist Nederland zelf over de inzet van de vier eigen F-16's, waardoor de gevechtsvliegtuigen te allen tijde te hulp kunnen schieten.

Sap onder vuur
De toezeggingen werden gedaan om de oppositiepartijen D66, ChristenUnie en het toen nog weigerachtige GroenLinks te winnen. Zodra fractieleider Sap van GroenLinks blijk gaf van enige instemming met de kabinetsplannen, werd ze onder vuur genomen door PvdA, PVV en SP, die haar naïviteit verweten.

'U bent blij met loze beloften', zei PVV-Kamerlid Hero Brinkman. PvdA-Kamerlid Frans Timmermans noemde het onderscheid tussen agenten en militairen, waar GroenLinks zo op aandrong, 'een Haagse, papieren, cosmetische werkelijkheid'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.