ANALYSE

Politieke patstelling staat wederopbouw Nepal in de weg

Nepal is pas sinds 2008 een republiek. Het centrale gezag is er fragiel. Kan de sociaaldemocratische regering het land uit de crisis leiden?

Reddingswerkers zoeken tussen de puinhopen in Kathmandu.Beeld getty

In het grotendeels verwoeste Kathmandu zetelt sinds 2008 de regering van de democratische republiek Nepal, gesticht na jaren van maoïstische terreur en het afschaffen van de monarchie. Het centrale gezag in het Himalajaland is fragiel.

Nu de omvang van de natuurramp duidelijk wordt, rijst de vraag of president Ram Baran Yadav en premier Sushil Koirala, beide van de sociaal-democratische Congres Partij, hun land uit de crisis kunnen leiden.

Grondwet ontbreekt

Voordat Yadav in maart 2008 werd verkozen tot de eerste president van de republiek Nepal ging het land jarenlang gebukt onder de terreur van een maoïstische guerrillabeweging, gevolgd door een koningsdrama. In 2001 schoot kroonprins Dipendra het grootste deel van de koninklijke familie dood en pleegde daarna zelfmoord. Het enige overgebleven familielid, een oom van de doodgeschoten koning, nam de troon over. In 2007 trad hij af na een volksoproer.

Sindsdien beheersen drie partijen de politiek : de Congres Partij, de communistische UML en de maoïstisch-communistische CPN. Omdat het geen van de drie lukt een stabiele meerderheid te krijgen of te houden, worden veel belangrijke beslissingen uitgesteld. In feite verkeert het land al zeven jaar in een politieke patstelling.

De stroefheid van de nieuwe politieke machinerie toont zich het duidelijkst in het ontbreken van een grondwet. Steeds opnieuw wordt de constitutionele vergadering ontbonden omdat de vertegenwoordigers van de verschillende politieke partijen het niet eens worden.

Het grootste obstakel bij het maken van die grondwet is het federalisme. Alle partijen willen van Nepal een federale staat maken, maar ruziën over hoe ze het land moeten verdelen: langs geografische of etnische breuklijnen of volgens het kastesysteem. Iedereen is bang aan macht in te moeten boeten.

'Het zou kunnen dat deze crisis politieke eenheid smeedt', zegt de Deense antropoloog en Nepal-kenner Dan Hirslund. Het zou kunnen dat dit politici tot het inzicht brengt dat de wederopbouw van het land en van het voor de economie belangrijke Himalaja-toerisme het partijpolitieke belang overstijgt. Maar Hirslund vreest dat de aardbeving juist het tegenovergestelde gevolg heeft: hij acht de kans groot dat de humanitaire crisis het land ook politiek verder zal doen verbrokkelen.

In dat geval zullen het niet zozeer de Nepalese politici zijn die de wederopbouw van het land ter hand nemen, maar zal de toekomst van het land in grote mate worden bepaald in de kantoren van UNESCO en de vele internationale geldschieters en ngo's.

Een Nepalese man troost zijn vriend.Beeld ap

Kleine economie

Nepal (30 miljoen inwoners) heeft een kleine economie die vooral drijft op toerisme, landbouw en geld dat binnendruppelt via het groeiende leger Nepalezen die hun geluk beproeven in de Golfstaten: als huishoudelijke hulp in Saoedi-Arabië of als bouwvakker in Qatar.

In de zestig jaar dat het land bestaat, heeft Nepal altijd aan het infuus van internationale hulporganisaties gelegen. 'Die afhankelijkheid van internationaal geld is een structureel probleem van de Nepalese democratie', zegt Hirslund.

Ook David Gellner, antropoloog aan de Oxford School of Antropology and Museum Ethnography, betwijfelt of de regering in staat is tot een daadkrachtig crisisbeleid. 'In de eerste plaats vanwege de omvang van deze ramp, maar ook omdat de Nepalese overheid in gezaghebbendheid of efficiëntie niet kan tippen aan Europese overheden of aan buurland India.'

Gellner, die twee keer als verkiezingswaarnemer werkte in Nepal, ervoer dat de bevolking in principe achter de democratie staat, maar dat de overheid vanwege het gebrek aan daadkracht van de afgelopen jaren een geloofwaardigheidsprobleem heeft. In dit geval is dat een nadeel en een voordeel tegelijk, zegt Gellner. Nepalezen zijn namelijk gewend om niets van de politiek te verwachten en alles zelf op te lossen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden