Politieke onrust kan overeenkomst ondergraven Akkoord Habibie-IMF stuit op scepsis

Met enige scepsis is donderdag in Indonesië de herziene overeenkomst tussen de regering-Habibie en het Internationaal Monetair Fonds ontvangen. Het succes van het akkoord staat of valt met de politieke stabiliteit in het land....

Van onze medewerker

Gerrit de Boer

JAKARTA

De inhoud van het pakket is volgens financiële deskundigen wel in orde, al zijn de schattingen over de macro-economische ontwikkelingen wellicht te optimistisch. Maar veel belangrijker is dat het land nog steeds politieke stabiliteit ontbeert.

President Habibie is er sinds zijn aantreden op 21 mei niet in geslaagd de rust in het land te herstellen, ondanks de aankondiging van drastische hervormingen. Het economische klimaat blijft achteruitgaan. Getrouwen van de vroegere president Soeharto bekleden nog steeds vooraanstaande politieke posities. Ook gisteren werd op vele plaatsen in het land gedemonstreerd voor snellere politieke hervormingen en verlaging van de prijzen van eerste levensbehoeften.

Het Indonesische leger heeft zich de afgelopen weken, onder aanvoering van chefstaf generaal Wiranto, in toenemende mate afkeurend uitgelaten over de golf van protesten tegen het bewind van Habibie. Volgens Wiranto kunnen de voortdurende commotie en demonstraties een bedreiging vormen voor de stabiliteit van het land. Het in twijfel blijven trekken van de legitimiteit van de huidige president is tijd verknoeien. Er zijn belangrijker zaken om aan te pakken, aldus de generaal. Wiranto doelde op de economische crisis.

De generaal kondigde aan dat ongecontroleerde demonstraties door het leger zullen worden verhinderd, desnoods met harde hand. Hij trok de goede bedoelingen van sommige acties in twijfel. Groepsbelangen zouden een belangrijker rol spelen dan oprechte toewijding aan het hervormingsproces. Ook waarschuwde Wiranto voor mensen die systematisch geruchten de wereld in helpen om onrust te creëren.

Een van de hardnekkigste geruchten in de afgelopen weken is dat getrouwen uit het regime-Soeharto werken aan een terugkeer in het machtscentrum. Ook het leger zou daarin mogelijk een rol spelen. Aanvankelijk reageerde het leger niet op dergelijke berichten. Wiranto onderstreepte alleen dat de strijdkrachten volledig achter de hervormingen staan, maar dat deze in rust en vrede moeten plaatsvinden en in overeenstemming moeten zijn met de grondwet.

Het aanhouden van de geruchten verleidde het hoofd sociale en politieke zaken van het leger, luitenant generaal Bambang Yudhoyono, deze week echter tot een duidelijker stellingname.

'Het is onlogisch, onrealistisch en antagonistisch dat oude politieke krachten willen terugkeren. En het leger zal samen met andere delen uit de samenleving voorkomen dat dit gebeurt', zei de generaal.

De belangrijkste oorzaak van de geruchten is dat twee kinderen van Soeharto, Bambang Trihadmojo en Siti Hardyanto Rukmana beter bekend als Tutut, nog steeds vooraanstaande posities bekleden in de regeringspartij Golkar. Bovendien is Soeharto officieel nog altijd de hoogste baas van deze partij. In die positie kan hij Golkarleden in het parlement vervangen.

Een van de Golkar-leiders verklaarde onlangs dat Bambang zitting heeft in het comité dat een bijzonder congres van de partij in de tweede week van juli moet voorbereiden. Hij bevestigde dat er binnen het comité twee kampen zijn, het ene staat onder leiding van partijvoorzitter Harmoko, in het andere kamp speelt Bambang een vooraanstaande rol. Het staat vrijwel vast dat het congres de bijzondere machten van de hoogste baas zal schrappen en dat de partij een nieuwe leider krijgt.

Het leger onderhield de afgelopen dertig jaar hechte banden met Golkar. Maar volgens luitenant-generaal Bambang Yudhoyono is het leger voorstander van een onafhankelijke positie van de partij en moeten conflicten binnen de gelederen door de partijleiders zelf worden opgelost.

Generaal Wiranto is sinds het aftreden van Soeharto begonnen aan een drastische reorganisatie van de hoogste officiersrangen. Meteen na 21 mei verving hij de commandanten van de zeer goed getrainde elite-eenheden Kostrad en Kopassus.

Kostrad stond onder leiding van Prabowo Subianto, de schoonzoon van de president. Woensdag benoemde Wiranto ook nieuwe commandanten bij de luchtmacht, de marine en de nationale politie. Donderdag tenslotte werd de overplaatsing aangekondigd van de militaire commandant van Jakarta, generaal-majoor Syafrie Syamsuddin.

Volgens deskundigen werkt Wiranto via de wijzigingen aan de versterking van zijn positie. De generaal noemt de wisselingen normaal. De commandant van de marine, Kostrad en Kopassus waren echter pas enkele maanden in functie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden