Politieke nieuwsbief

Politieke nieuwsbrief: Economische voorspoed bespaart kabinet hoofdpijn over het gas

Goedemiddag,
De economische voorspoed verlost het kabinet voorlopig van het probleem van de teruglopende inkomsten uit het Gronings gas. Intussen tracht minister Blok het momentum rond MH17 te benutten.

Hier zijn uw Dagkoersen, die u natuurlijk ook per e-mail kunt ontvangen. Dat is zo geregeld.

MEEVALLER VAN DE DAG
Nog even geen gaszorgen

Het verder dichtdraaien van de gaskraan zorgt dit jaar voor een tegenvaller van 150 miljoen euro, maar die wordt opgevangen door meevallers in de zorg en de sociale zekerheid. Daardoor durft het kabinet te rekenen op een begrotingsoverschot van 0,5 procent.

Dat is de belangrijkste conclusie in de vandaag gepresenteerde Voorjaarsnota van minister Hoekstra van Financiën. Daarin verwerkt hij de nieuwe omstandigheden die optraden sinds het sluiten van het regeerakkoord in oktober. Destijds had het kabinet nog niet besloten tot een versnelde afbouw van de gaswinning in een poging het aardbevingsrisico te verlagen.

Per 2022 rekent Hoekstra op een structureel gasgat van 900 miljoen euro in de begroting. Hoe dat gevuld gaat worden, beslist het kabinet pas in de aanloop naar Prinsjesdag in september. Op korte termijn geeft de economische groei het kabinet wat lucht.

Minister Wopke Hoekstra van Financiën. Foto ANP

Dit jaar is de tegenvaller slechts 150 miljoen. Daarnaast reserveert het kabinet structureel 200 miljoen voor het opvangen van de aardbevingsschade en ‘het bieden van perspectief voor de regio’. Over wat dat inhoudt, worden nog moeizame gesprekken gevoerd met de Groningse gemeenschap. Beide uitgaven worden gedekt door meevallers op de uitgaven aan zorg en sociale zekerheid. De economische groei dit jaar is hoger dan het kabinet in het najaar voorzag. De export is hoger dan verwacht, de woningmarkt draait beter en de werkloosheid (3,9 procent) is onverminderd laag. Doordat meer mensen werken en daarmee meer verdienen, zijn er ook meevallers op de ouderdomsuitkering AOW en op de huurtoeslag.

De staatsschuld daalt verder tot 53,3 procent van het bruto binnenlands product. Dat is ruim onder de Europese norm van 60 procent. Nederland doet het daarmee veel beter dan de meeste andere EU-landen. De gemiddelde staatsschuld in de EU lag in 2017 op 86,7 procent.

MEEVALLER VAN DE DAG II
Einde van de chloortrein

Nog meer goed nieuws is er voor de omwonenden van de Betuwelijn: uiterlijk in 2021 komt er een definitief einde aan alle chloortransporten door Nederland. Daarover heeft staatssecretaris Van Veldhoven (Infrastructuur) afspraken gemaakt met chloorproducent AkzoNobel Specialty Chemicals.

De chloortreinen die decennialang dwars door het land denderden van Rotterdam richting Duitsland, hier en daar door dichtbevolkt gebied, zorgden aan het begin van deze eeuw voor toenemende onrust en protesten onder omwonenden. Een ongeluk zou grote gevolgen kunnen hebben. Chloor(gas) is een giftige stof. Een hoge concentratie kan al bij kortstondige inademing dodelijk zijn.

In 2006 gingen de chloortreinen daarom goeddeels in de ban. Maar in een convenant dat de overheid destijds sloot met fabrikant AkzoNobel werd bepaald dat incidenteel transport mogelijk bleef, bijvoorbeeld in geval van onderhoud aan fabrieken. AkzoNobel heeft in Rotterdam-Botlek nu één productielijn voor chloor. Als die niet draait – bijvoorbeeld vanwege groot onderhoud – zijn incidentele transporten vanuit Duitsland nodig om in de vraag naar chloor te voorzien. De zorgen bij veel omwonenden waren daarom nog niet weg.

Van Veldhoven heeft nu met Akzo afgesproken dat er een tweede productielijn komt in Rotterdam, met subsidie van het kabinet. Die fabriek moet in 2021 klaar zijn. Ook de incidentele chloortransporten worden dan overbodig. De bewindsvrouw laat weten dat zij ‘heel blij’ is. ‘Chloor is een belangrijke grondstof voor de chemische industrie, maar mensen maken zich zorgen over wagons vol chloor. Mooi dat AkzoNobel deze zorgen heeft erkend en herkend, en zich heeft ingespannen voor het vinden van oplossingen.’

Chloortrein bij Hengelo. Foto Eric Brinkhorst

IN DE SPOTLIGHTS
Minister Blok

Het kabinet probeert het nieuwe momentum rond MH17 te benutten. Nu het aankoerst op een juridische en diplomatieke confrontatie met Rusland, is het zaak zoveel mogelijk bondgenoten te mobiliseren. Daartoe reist minister Blok van Buitenlandse Zaken dinsdag zelf af naar New York om daar de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties toe te spreken, in navolging van zijn voorganger Frans Timmermans die destijds veel aandacht trok met zijn emotionele speech tot de wereldgemeenschap.

Blok zal de VN uitleggen waarom Nederland en Australië hebben besloten om Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van het toestel in juli 2014 – al is het maar omdat het materiaal uit Russische handen kwam. ‘We moeten zorgen dat het onderwerp voortdurend op de agenda blijft en de aandacht niet verslapt’, aldus Blok maandag voor aanvang van overleg met zijn Europese collega’s in Brussel. De Europese steun is alvast binnen: EU-buitenlandchef Federica Mogherini liet maandag weten pal achter Nederland te staan.

Minister Blok vandaag in Brussel in gesprek met zijn Belgische collega Didier Reynders. Foto AP/Virginia Mayo

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Vragen of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze brief voortaan per e-mail ontvangen? Regel het hier. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.