Politieke giften openbaar: niemand tast in de buidel voor PvdA of PVV

Niemand die diep in de buidel wil tasten voor PvdA of PVV, slechts een enkele gulle gever die zich meldt voor VVD (uit Wassenaar) of CDA (uit Hilversum). Grote geldstromen gaan daarentegen - min of meer vrijwillig - naar SP en, in mindere mate, GroenLinks. Tussen giften en fractieomvang bestaat geen enkel verband. Zoveel wordt duidelijk uit het overzicht van de financiering van politieke partijen, dat vandaag door minister Ronald Plasterk openbaar werd gemaakt.

Geert Wilders, Emile Roemer, Mark Rutte en Diederik Samsom voorafgaande aan een van de verkiezingsdebatten in 2012. Beeld anp

De openbaarmaking is per 1 mei 2013 bij wet geregeld. Op aandrang van de Europese Unie zijn partijen nu verplicht jaarlijks hun grote giften en schulden publiekelijk bekend te maken. Het resulteert in een nogal ongelijksoortig overzicht, omdat elke partij er zijn eigen methodiek op nahoudt.

Aan de ene kant van het spectrum de SP, waar alle gekozenen jaarlijks forse bedragen afdragen. Dat begint bij goed 5 duizend euro voor een raadslid in Brielle en kan oplopen tot meer dan 90 duizend euro voor een Kamerlid. Die afdrachten leverden de partij vorig jaar 3 miljoen euro op.

De bedragen die in het financieel verslag worden vermeld, moeten niet letterlijk worden genomen, legt SP-penningmeester Rosita van Gijlswijk uit. De SP int van zijn volksvertegenwoordigers de totale vergoeding voor hun politieke werk. Daarna krijgen de gekozenen een vergoeding van de partij: 25 procent voor een raadslid, 50 procent voor een Statenlid, en netto 2670,17 euro voor een gedeputeerde, wethouder of Kamerlid, die ook nog 8,5 procent 'eindejaarsuitkering' krijgt. Pikant detail: bovenop de duizenden euro's die socialisten aan hun partij afdragen, komt ook nog minstens twintig euro contributie. 'Een wettelijke verplichting', volgens de penningmeester.

GroenLinks is de tweede partij die sterk op giften leunt. Daar worden ze 'vrijwillige afdrachten' genoemd. Van gekozenen wordt - afhankelijk van hun functie - gevraagd tussen de 10 en 15 procent van de vergoeding aan de partij over te maken. Fractieleider Van Ojik schenkt zijn partij zodoende 12 duizend euro.

PVV houdt het simpel

De PVV daarentegen houdt het extreem simpel. De Stichting Ondersteuning Tweede Kamerfractie PVV heeft in 2013 honderd euro contributie ontvangen, en 81 euro aan bankkosten uitgegeven. Verder: geen giften, geen schulden, geen inkomsten. Ook de Stichting Vrienden van de PVV zegt geen giften te hebben ontvangen.

'Laat anderen er een voorbeeld aan nemen', vindt penningmeester en Kamerlid Harm Beertema. De PVV betaalt medewerkers uit de vergoedingen die Kamerleden krijgen in wat Beertema 'een aparte geldstroom' noemt. Aan verkiezingen wordt volgens hem amper geld uitgegeven: 'Dat gaat provisorisch.'

PVV-Kamerlid Louis Bontes stapte vorig jaar uit de partij omdat hij vond dat financiële middelen oneigenlijk werden aangewend. De PVV moet het doen met de 51.156 euro subsidie per Kamerzetel waarop elke partij recht heeft, maar heeft geen leden en loopt daarmee de 6,13 euro per partijlid mis. Beertema: 'We zijn arm maar efficiënt.'

Omdat 2013 geen verkiezingsjaar was, sluiten de meeste partijen met een fors batig saldo; de VVD boekte een resultaat van 1.369.765 euro. De PvdA toont zich roomser dan de paus door alle giften van meer dan 500 euro te melden. Tussen de gevers: J.R.V.A. Dijsselbloem, goed voor 1000 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden