Politieke figuren geven hun voorspelling voor het nieuwe Paars II 'Mijn Bram is een enorm teamspeler'

Paars II, het kabinet van de sterke mannen, begint onder een gunstig gesternte, zo menen de sterke figuren van weleer (en van de toekomst)....

Van onze verslaggever

Bas Mesters

AMSTERDAM

Norbert Schmelzer (oud-minister Buitenlandse Zaken, CDA): 'Het is een kabinet met veel afzonderlijk talent, een goed leiderschap en een degelijke sociaal-financieel-economische driehoek. Maar in hoeverre het geheel samenhang zal vertonen, is onvoorspelbaar. Zo lang het sociaal-economisch tij gunstig blijft, zal het wel lukken, maar als de economie stagneert, zal er een conflict uitbreken. Want in prioriteiten stellen zijn ze niet sterk. De VVD wil lastenverlichting, de PvdA meer aandacht voor maatschappelijk zwakkeren en de zorg. Het is daarbij de vraag of fractievoorzitters voldoende greep hebben op de zwaargewichten in het kabinet om de boel bij elkaar te houden.'

Willem Aantjes (oud-fractievoorzitter CDA): 'Kok zal het moeilijker krijgen met deze ervaren mannen naast hem. De Vries en Peper zullen niet onder de indruk zijn van zijn chagrijnige buien. Al verwacht ik niet dat Pepers karakter tot problemen zal leiden. Sinds Neelie in zijn leven is, is hij veel aardiger geworden.'

Neelie Peper-Kroes (oud-minister van Verkeer en Waterstaat): 'Mijn Bram is een enorme teamspeler. Ik ken hem als mijn broekzak. Het is absolute onzin dat hij chagrijnig is. Hij is juist een heel opgeruimd mens, ietwat verlegen misschien. Hij is gewend verder te denken dan de dag van morgen en is wars van populisme. En wat heel bijzonder is, de man kent geen gevoelens van jaloezie. Ik neem aan dat het kabinet de rit uitzit.'

Eric Nordholt (oud-korpschef van de regio Amsterdam): 'Het gaat niet om leeftijd, maar om ervaring. Het lijkt me een sterke ploeg. Ik ben zeer content met de benoeming van Peper, vanwege zijn bestuurlijke ervaring, denkkracht en de originele wijze waarop hij zaken benadert. Netelenbos op verkeer vind ik helemaal niet verrassend.'

Lennard Booy (Jong PvdA'er, verbonden aan Niet-NIX): 'Dit zijn allemaal mensen die op herhaling zijn. Ooit was het de groep die streed om de verbeelding aan de macht te brengen. Nu zijn ze aan de macht, maar ik vrees dat buitenstaanders ze aan de verbeelding moeten helpen.'

Gerrit Braks (oud-minister van Landbouw, CDA): 'Voor het CDA wordt het een moeilijke periode. Het kabinet heeft de wind economisch en sociaal in de rug. En het regeerakkoord lijkt sterk op het verkiezingsprogramma van mijn partij. Maar met alle respect voor Kok - hij heeft nu nog een heel sterke positie -, elke premier raakt uitgeregeerd. Op zo'n moment gaan de anderen zich onafhankelijker opstellen en komt er ruimte voor dualisme. Dat is het hart dat ik De Hoop-Scheffer onder de riem steek.'

Hans Wiegel (oud-minister Binnenlandse Zaken, nu Eerste-Kamerlid voor de VVD): 'Het kabinet lijkt een beetje op dat van Biesheuvel, dat in 1971 aantrad en een jaar later al demissionair was. Dat was ook een kabinet met mensen die zich niet wegcijferden.

'Een andere parallel is dat ook nu nieuwe fractievoorzitters aantreden. Melkert zal willen laten zien dat hij er is. Hetzelfde geldt voor jongen De Graaf. Ikzelf was nog iets jonger dan zij, toen ik fractievoorzitter werd ten tijde van Biesheuvel. Je moet laten zien dat je er bent, anders lopen die ministers over je heen.

'Ik verwacht dat er meer leven in de brouwerij komt en dat het moeilijker zal zijn om deze rit tot een goed einde te brengen.

'Ik kan niet in het hart van Kok kijken. Maar twee ronden is veel voor een minister-president. De strijd om de opvolging zal zich geleidelijk gaan aankondigen. Als Kok stopt, kunnen de kaarten electoraal heel anders komen te liggen. Dat maakt de komende periode extra interessant.

'Je ziet nu al dat de VVD voor de periode na dit kabinet beter voor zijn Nachwuchs heeft gezorgd dan de anderen. Jorritsma staat haar mannetje, maar er zijn er meer die in stilte mijmeren dat zij eerste minister kunnen worden.'

Biesheuvel (oud-premier, ARP): 'Ik vind dit kabinet helemaal niet op het kabinet-Biesheuvel lijken, maar eerder op het kabinet Cals-Vondeling, uit 1965. Daar zaten pas sterke mannen in met Vondeling, Cals, Samkalden, Suurhoff, Vrolijk en Den Uyl. Hoogstaande bewindslieden vormen geen garantie voor stabiliteit. De heren moeten zich van tijd tot tijd schikken. Daar acht ik Kok, Peper en De Vries toe in staat.

'Interessanter dan dat vind ik hoe de drie fractievoorzitters gaan opereren. Melkert zal zich sterk gaan profileren, kijkend naar de linkervleugel van zijn partij en de twee andere linkse partijen. D66 zal zich zoals DS'70 ten tijde van Biesheuvel vrijer gaan opstellen. De partij heeft geen sterke positie in het kabinet en moet het dus in de Kamer gaan maken.

'Bolkestein heeft erg knap werk afgeleverd. Geruisloos kwam er een nieuwe fractievoorzitter. Hij veroverde twee ministerschappen in de financieel-economische driehoek.

'Verder valt op dat de VVD met Defensie en Buitenlandse Zaken het buitenland in handen heeft en de PvdA de inrichting van Nederland met Binnenlandse Zaken, Sociale Zaken, Verkeer en Ruimtelijke Ordening.

'Ik had me kunnen voorstellen dat Kok dat beter had gemengd. Maar ach, formeren is nu eenmaal irrationeel werk. Wij kwamen een KVP'er te kort in het kabinet. Toen hebben we het ministerie van Volksgezondheid maar in het leven geroepen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden