Politieke elite weet zich geen raad

Intro..

Vrijheid van meningsuiting is voor de burgers onderling dagelijkse kost, maar nog steeds niet vanzelfsprekend in de politiek. Dat verklaart veel van de hypocrisie in de Haagse politiek. Mede daarom is Geert Wilders nu de held van het vrije woord. Elke keer als hij de vinger op de zere plek legt met zijn woorden zie je de andere politici verkrampen. Hij speelt het spelletje van verhullen en afdekken niet mee en vertolkt de opvattingen van een groot deel van de bevolking in het parlement.

En daar weet de politieke elite zich geen raad mee. Het is niet de kloof die de burgers van de politiek scheidt, maar het zijn twee dimensies die op elkaar botsen met elke keer een big bang als gevolg.

De oude politiek snapt niet dat je dat niet oplost door elkaar de mond te snoeren, maar door de vrijheid van meningsuiting ruim baan te geven.

Daarom heeft Nederland Geert Wilders in Den Haag zo hard nodig en verdient het initiatief van de VVD om wetsartikelen die de vrijheid van meningsuiting beperken uit het strafrecht te schrappen brede ondersteuning. Want The times they are a-changin’.Arno Brouwer is historicus.

Vicieuze cirkel
Onze kijk wordt sterk beïnvloed door wat je leest en hoort. Zo ook met Wilders. Hij weet de media met krachtige uitspraken op een slimme manier te bespelen en daarmee de beeldvorming te beïnvloeden. Criminaliteit is een probleem dat mensen herkennen en overlast is iets dat je aan den lijve ondervindt. Wilders koppelt dit probleem aan etniciteit en religie. Hij stelt forse, repressieve maatregelen voor. In kranten en tijdschriften wordt dit overgenomen. Politici van andere partijen schieten in de verdediging. Ze ‘erkennen’ het probleem, maar verwerpen zijn oplossing. Nederland is gevangen in een vicieuze cirkel. Hoe groter Wilders wordt, hoe vaker zijn geluiden ruim baan krijgen. Opportunistische partijen nemen zijn denkbeelden deels over. En meer mensen denken: ‘daar zal wel wat inzitten’.

Wellicht dat de helpende hand van buiten komt. Als de nieuwe visie van Obama op de islam de nieuwe hype wordt, haalt dat ook de grond onder Wilders voeten vandaan. Ries Agterberg is hoofdredacteur van Univers, universiteit van Tilburg.

Een afscheidsbrief
Mijn eerste herinneringen aan de Partij van de Arbeid zijn warm. Zaterdagochtenden waarop we met mijn vader, moeder en zusje koffie gingen drinken bij mijn oma. Mijn oma liet dan de melk aanbranden en liep op en neer naar de keuken, al pratend over ‘De Uil’. Er was een programma op de radio dat De Rode Haan heette.

Ik kom uit een arbeidersgezin. Mijn vader werkte hard, maar omdat hij niet veel schoolopleiding had, verdiende hij maar weinig. Hij zat in de ondernemingsraad. Bijna veertig jaar lang werkte hij bij hetzelfde bedrijf, maar toen hij zijn werk lichamelijk niet meer aankon, ging hij weg met 70 procent van zijn loon, en hadden mijn ouders financieel een paar moeilijke jaren, tot hij 65 werd.

Dat was de tijd van de gouden handdrukken voor bestuurders die niet functioneerden. Mijn vader ging in die jaren niet stemmen. Hij had afscheid genomen van de PvdA. De krant moest opgezegd, omdat mijn ouders hem niet meer konden betalen. Een auto hadden ze al jaren niet meer.

Ik was natuurlijk links. Ik was arm, vrouw, lesbisch en principieel. Waar zou ik anders naartoe hebben gemoeten?

Dat linkse stemmen heb ik lang volgehouden. Tot in de gemeente waar ik woon, traditioneel een PvdA-gemeente, een cursus ‘Kennismaken met de Islam’ werd georganiseerd. Het was onderdeel van het gemeentelijke project ‘Inburgeren andersom’.

Behalve eigenwijs ben ik ook atheïst. Ik geloof in de scheiding van kerk en staat. Uit de krant had ik al vernomen dat PvdA-deelraadvoorzitter Marcouch pleitte voor islamlessen op openbare scholen. De partij was duidelijk een nieuwe weg ingeslagen.

Ik zal niet vertellen naar welke partij mijn stem dit jaar wél is gegaan. Mijn vertrouwen is beschaamd waar het ging om integratie, om solidariteit met mensen met een laag inkomen en om de JSF. Het is makkelijk om de draaikonterij van de PvdA af te schuiven op de coalitiepartijen. Tegen die vliegtuigen had de PvdA ‘nee’ kunnen zeggen en dat heeft ze niet gedaan.Tinh Yeu

De teloorgang
Het valt te verwachten dat in de eerstkomende nationale verkiezingen de trend van donderdag wordt doorgetrokken en wederom de twee Wilderspartijen – PVV en D66 – de winnaars zullen zijn. Dat wordt een hele puzzel om tot een coalitie te komen. Nog afgezien van de persoonlijke spanningen, brengt een rechtse coalitie van CDA-PVV-VVD slechts 75 zetels in. Een ‘centrum’-coalitie van de traditionele grote partijen (CDA-PvdA-VVD) strandt zelfs op 68!

De toekomst van de Nederlandse politiek zal niet zozeer door grote debatten worden gekenmerkt, maar door grote coalities. Maar wel grote coalities met kleine meerderheden. Dit betekent langere besluitvorming, meer verwatering van individuele partijprogramma’s, meer onvrede en meer versplintering. Of vindt er een herschikking plaats aan rechterzijde en wordt de PVV ‘gewoon’ de nieuwe VVD? De kiezer zal het zeggen! Cas Mudde is politicoog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden