Column

Politiek is marketing of populisme

Ik weet niet of het u ook is opgevallen, maar in de wereld is van alles aan de hand. We hebben Syrië, Rusland en Turkije. Assad, IS, alle soennieten tegen alle sjiieten, en een klimaat dat op het punt staat alles nog veel erger te maken. De conflicten wachten al een tijdlang ongeduldig op dat ene incident dat ze tot een mooie, grote oorlog verbindt.

Premier Mark Rutte na afloop van het debat in de Tweede Kamer over het rapport van de Onderzoekscommissie Ontnemingsschikking onder leiding van Marten Oosting over de Teeven-deal. Beeld anp

Er is één ding belangrijker dan de planeet, en dat is de VVD. Het beeld dat we van de VVD hebben of zouden kunnen krijgen. Onder de omstandigheden moet je het maar durven en hij durft het: de premier steekt een bonnetje in zijn achterste en zijn armen in de lucht: 'Ik heb geen bonnetje, hoor. Wie wil er anders even in mijn zakken voelen?'

We weten dat politiek marketing is, de kennis voorkomt geen misselijkheid. Wat zou er gebeuren als je de vreemdelingenhaters van de VVD naar de PVV laat gaan en de liberalen naar D66? Ik geloof dat je alleen Rutte overhoudt, lachend als Wibi Soerjadi tijdens een kerstconcert voor senioren, en een paar honderd marketingmedewerkers, onwennig knipperend tegen het daglicht.

Op zijn persconferentie, vorige week, zei Rutte dat de Teevendeal nog steeds een goeie deal kon zijn. Het is het enige waarin hij gelijk zou kunnen hebben. Misschien was het ook wel een uitstekende deal, die belangrijke informatie heeft opgeleverd. Je kunt van alles tegen Teeven inbrengen, hij lijkt me de laatste die voor zijn lol geld aan criminelen geeft.

De oppositie en de journalistiek raakten van deze persconferentie geweldig overstuur. De premier mocht niet zeggen dat het een goeie deal was. Hij moest het terugnemen, heel nederig, zo nederig mogelijk. Om zich uit de leugens te bevrijden werd hij gedwongen de waarheid geweld aan te doen - lieg niet lachend, lieg nederig.

De dag erna zag ik een filmpje van een bewogen aanhangster van Donald Trump, een van de kandidaten voor de Republikeinse nominatie. Ze had het helemaal gehad met de politiek, zei ze, nagenoeg in tranen. Politici logen in haar gezicht, iedere keer weer, ze kon er gewoon niet meer tegen. Ze was nooit betrokken geweest in de politiek, zei ze, maar nu was Donald er, een man die zei wat mensen denken, en stemde ze op hem.

Ja, dacht ik, er is ook geen speld meer tussen te krijgen. Er is geen argument tegen populisme als marketing het enige alternatief is. We staan al een jaar of tien met zijn allen op een rijtje naar het populisme te staren - hoe kan het dat zoiets aantrekkelijk is? We moeten ons omdraaien. De klootzakken staan achter ons.

Maar zondag had iemand al een bewijs opgeduikeld dat onze radeloze Trump-aanhangster, 'nooit in politiek betrokken', een parlementslid in New Hampshire is. Verdomme, dacht ik, als zelfs de haat tegen leugenachtige marketing uit leugenachtige marketing bestaat, waar moeten we dan met onze onvrede naartoe?

We mochten wel in onze handjes knijpen met de vluchteling, we werden geloof ik niet goed aan ons hoofd.


NIEUWSBRIEF
Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden