NIEUWS

Politiek en wetenschap werkten in Duitsland samen om burgers rijp te maken voor de harde lockdown

Tijdens de eerste lockdown heeft het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken wetenschappers tips gevraagd om de geesten rijp te maken voor nog hardere ingrepen in de persoonlijke vrijheid van burgers. Dat blijkt uit e-mailcorrespondentie tussen politici en de betrokken wetenschappers, die in handen is van de krant Die Welt.

Minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer. Het idee voor de beïnvloeding van de publieke opinie stamt volgens Die Welt van de minister. Beeld EPA
Minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer. Het idee voor de beïnvloeding van de publieke opinie stamt volgens Die Welt van de minister.Beeld EPA

De wetenschappers werd gevraagd om te helpen bij ‘het plannen van verdere maatregelen van preventieve en repressieve aard’. Dat klinkt als een bedenksel van een complotdenker, maar de passage stamt uit 200 pagina’s e-mailverkeer tussen het ministerie dat wordt geleid door Horst Seehofer (CSU), en een aantal wetenschappers. In de documenten die Die Welt na een lange juridische strijd verkreeg via een Wob-verzoek, zijn hun namen zwart gemaakt.

Het idee voor de beïnvloeding van de publieke opinie stamt volgens Die Welt van minister van Binnenlandse Zaken Seehofer zelf, die bang was dat deelstaatregeringen zouden aandringen op versoepelingen, terwijl wetenschappers hem juist op het hart hadden gedrukt dat dit geen goed idee was. Seehofers plan werd uitgevoerd Markus Kerber, een partijloze staatssecretaris.

Onder de wetenschappers die hun medewerking verleenden is volgens Die Welt ook Lothar Wieler, de chef van het RKI, het Duitse RIVM. Behalve virologen werkten ook medewerkers van verscheidene economische en politicologische denktanks mee aan het plan van de regering.

Psychologische oorlogvoering

De adviezen van de wetenschappers resulteerden in een geheim document, alleen bedoeld voor de inner circle van Seehofers ministerie, waarin ideeën staan over het opwekken van ‘angst en volgzaamheid’ onder de bevolking om het draagvlak voor harde maatregelen te verbreden. Die ideeën grenzen soms aan psychologische oorlogvoering: ‘Het sterk aanwezige gevoel van machteloosheid moet worden beteugeld door de indruk van een sterke staatsinterventie’, schrijft een van hen. Iemand anders suggereert ‘de gewenste schokwerking’ onder de bevolking te cre­ëren met scenario’s waarin mensen met hun ernstig zieke familieleden tevergeefs op een ziekenhuisbed wachten, zodat die uiteindelijk een pijnlijke dood sterven. Op deze manier hoopte men op een brede acceptatie voor een ‘scherpe, maar korte’ lockdown.

Enkele dagen na de totstandkoming van dit geheime document kwam de Duitse regering met een ‘worst case scenario’ waarin er sprake was van misschien wel een miljoen coronadoden. De lockdown werd verlengd.

Dat het ministerie deze de wetenschap om deze vreemdsoortige ‘medewerking’ vroeg is tot daaraan toe. Dat die wetenschappers maar al te graag meewerkten, voorzover dat op te maken valt uit de door Die Welt publiek gemaakte fragmenten, baart minstens zoveel opzien.

De vraag rijst nu natuurlijk welke politici op de hoogte waren. Wat wist Angela Merkel zelf? Staatssecretaris Kerber is zich volgens een reactie naar Die Welt van geen kwaad bewust. Hij laat weten dat er op dat moment geen behoefte was aan ‘een theoretische uiteenzetting’ dat de aanbevelingen waren bedoeld om ‘concrete problemen’ aan te pakken en ‘een worst case scenario te verhinderen’. Het RKI, het Duitse RIVM wenste niet op de zaak te reageren omdat het een ‘interne discussienota’ betrof.

Lees ook

Duitsland wil het ‘Oxfordvaccin’ van AstraZeneca niet beschikbaar stellen voor ouderen.

Dodelijker dan een griepje? Virushotspot Saksen ziet de ernst van covid niet zo

Alleen Bulgarije vaccineert in Europa trager dan Nederland. Tot nog toe hebben nog geen 174 duizend Nederlanders een eerste coronaprik gehad. Kan dat niet sneller?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden