Politiegeweld verdiept kloof Marokkaanse jeugd

Lastige Marokkaanse jongens worden door agenten steeds harder aangepakt. Mieke Komen vraagt om meer begrip, opdat de negatieve spiraal wordt beëindigd....

Vooral over Marokkaanse jongens en jonge mannen bestaan in Nederland tegenwoordig uitgesproken negatieve meningen. Zij worden geassocieerd met straatroof en terrorisme, en sinds de Nederlandse vertaling van Dans lénfer des tournantes van de Frans-Algerijnse schrijfster Samira Bellil, ook met groepsverkrachtingen. Zelfs leden uit de sterk verdeelde Marokkaanse gemeenschap in Nederland vertonen weinig schroom hun negatieve ideeën via de krant kenbaar te maken (zoals Fadoua Bouali, de Volkskrant, 8 september). Ik ben bang dat 'Nederlanders' en jongens die zichzelf als echte Berber of echte Marokkaan beschouwen, op deze manier samen in een neerwaartse spiraal van ellende belanden.

Een goed voorbeeld hiervan is de interactie tussen autochtone politieagenten en sommige groepen Marokkaanse jongens. Die interactie verloopt zeer moeizaam, zoals onlangs bleek uit de incidenten rondom de dood van Arbib op het Mercatorplein in Amsterdam, de getergde reacties en grote woorden, en ook uit verschillende onderzoekingen. Deze moeilijkheden en irritaties stemmen de politie tot nadenken hoe te reageren op culturele diversiteit. Daarom kennen we eigen-plek-projecten vooral bestemd voor Marokkaanse jongens, de Marokkaanse buurtvaderprojecten, allochtone tienerteams, speciale sportlessen voor jongens en huiswerkklassen onder toezicht van de politie. De politie probeert adequaat te reageren op het delictgedrag van sommige Marokkaanse jongens. Soms leidt dit echter tot hard optreden en fysiek geweld. Uit onderzoek van de Universiteit Leiden blijkt dat de politie in Leiden lastige Marokkaanse jongens wel eens slaat. Onderzoek van de Universiteit Utrecht leert dat sommige Rotterdamse politiemensen bij Marokkaanse jongens wel eens klappen uitdelen. De cultureel antropologen Coppes, De Groot en Sheerazi onderzochten de werkwijze van de politie in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Tilburg en Dordrecht en ook in deze districten deelt de politie 'tikken' uit en worden jongens 'geslagen'.

Een citaat van een Rotterdamse politieagent: 'Als de jongens echt te ver gaan, geef ik ze wel eens een draai om de oren'. Een andere agent uit het Rotterdamse: 'Ik trek een grens. Als een jongen in mijn gezicht spuugt, geef ik hem een draai om zijn oren'. Zijn collega: 'Ik behandel iedereen met respect, maar als de jongens mij als oud vuil behandelen, dan verlaag ik me ook tot hun niveau, dan doe ik net zo terug.' Ook een politievrouw is van mening dat je Marokkaanse jongens anders moet benaderen dan Nederlandse: 'Je mag ze harder benaderen en tegen ze schelden, want dit zijn ze thuis gewend. Als je slaat helpt het ook. Het gebeurt wel eens dat ze heel dreigend doen, maar meestal ben ik dan de eerste die een klap geeft om wat afstand te houden. Ja, ik laat mij door niemand bedreigen. Het is natuurlijk heel vernederend voor hun dat ik als vrouw hun een klap geef. Ik sla niet met mijn vuist. Ik doe het altijd met de vlakke hand, het schrijnt even, het ismeer lawaai dan pijn.'

Weer andere politieagenten gebruiken handboeien om geweld te voorkomen: 'Want als de jongen begint, ga je als agent automatisch meedoen.' De geïnterviewde en geobserveerde politiemannen die worden opgevoerd, verwijzen als excuus voor hun handelen naar het optreden van de politie in Marokko en de punitiever strafopvattingen van Marokkaanse ouders.

Er zijn dus duidelijke aanwijzingen voor de stelling dat de politie Marokkaanse jongens harder aanpakt dan andere Nederlanders en dat dit - hoe vaak? - gepaard gaat met fysiek geweld. Zo'n bejegening leidt tot onbehagen, een scherp maatschappelijk bewustzijn, en helaas ook tot recidive en vernielzucht onder de jongeren. Ook de demonstratie op het Mercatorplein in Amsterdam medio augustus eindigde met rellen: jonge jongens vernielden winkels, café's, huizen en auto's; de ME kwam eraan te pas; buurtbewoners reageerden furieus, wanhopig en vol onbegrip. 'Zo irritant, die gasten' verzuchtte een Amsterdamse politieman naast mij na afloop van de demonstratie, en hij hield een pleidooi voor een harde aanpak van Marokkaanse jongens.

Ik denk dat een verscherping van de scheidslijnen naar etniciteit resulteert in erger wordende wetsovertredende reacties van de kant van de buitengeslotenen. Vooral voor jongens is dit een voor de hand liggende manier van reageren op een laag prestige, problemen thuis, hun lage positie, leven in verschillende culturen, en op spanningen. Om meer recht te doen aan deze jongens moeten we een open dialoog met hen proberen te bewerkstelligen, hoe moeilijk dat soms ook is. Praten, aandacht en inlevingsvermogen helpt, omdat alle jongeren voldoende zorg, begrip en belangstelling nodig hebben om zich goed te kunnen ontwikkelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.