Achtergrond Steekpartij Amsterdam Centraal

Politiechef: zonder training ‘gewone’ agenten waren er meer slachtoffers gevallen bij steekpartij Amsterdam

De terreurdaad op Amsterdam CS van afgelopen vrijdag werd bijzonder snel de kop ingedrukt. Dat gewone agenten zo adequaat reageerden, heeft volgens de politie alles te maken met de in 2016 ingevoerde standaardtraining Extreem Geweld.

De politie heeft op station Amsterdam Centraal een verdachte neergeschoten die betrokken was bij een steekincident. De neergeschoten verdachte en twee mensen die bij het steekincident gewond zijn geraakt, zijn naar het ziekenhuis gebracht. Foto ANP

Over één ding was iedereen het vrijdag eens: het optreden van de politie op het Centraal Station was snel en adequaat. ‘Binnen no time was de politie er. Ik denk dat alles maar iets van 30 seconden heeft geduurd’, zei een ooggetuige tegen RTL Nieuws. Toch waren de agenten in kwestie geen speciale eenheden, maar ‘gewone’ agenten. Dat zij op de vermoedelijke terroristische aanslag reageerden zoals ze deden, is volgens de politie mede het gevolg van de training Extreem Geweld, die agenten sinds 2016 moeten volgen.

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

Tijdens de tweedaagse training, die jaarlijks terugkeert, leren agenten om te gaan met extreme situaties. ‘Het kan daarbij gaan om een terroristische aanslag, geweld in de openbare ruimte of een schietpartij’, aldus een woordvoerder van de Politieacademie. De agenten leren onder meer te reageren op geënsceneerde geweldsituaties, van aanslagen tot gijzelingen en beschietingen.

Ook de agenten in Amsterdam zijn op die manier voorbereid. De agenten die vrijdag op het Centraal Station een terreurverdachte neerschoten, zijn vertegenwoordigers van het Team Openbaar Vervoer en staan altijd op Centraal Station. Jawed S. viel al snel na zijn aankomst op bij politiespotters, agenten die het station en reizigers continu in de gaten houden. ‘Hij vertoonde afwijkend gedrag, hij liep doelloos rond’, aldus politiechef Pieter-Jaap Aalbersberg maandag in het tv-programma Pauw. Er werden extra agenten ingeschakeld, maar bij een kiosk trok de Afghaan plotseling een van de twee messen die hij bij zich had. Daarna viel hij de twee Amerikanen aan.

Tussen de eerste steken en de aanhouding van Jawed S. zaten slechts 9 seconden. ‘Zij hebben het verschil gemaakt’, aldus Aalbersberg over het snelle optreden van de twee agenten die de Afghaan neerschoten. ‘Anders waren er meer slachtoffers gevallen.’ Volgens de hoofdcommissaris was Jawed S. er ook op uit om veel slachtoffers te maken op het station.

Foto ANP

Volgens het Openbaar Ministerie zit Jawed S. niet meer in beperkingen, waardoor er meer informatie over hem naar buiten mag worden gebracht. Maandag uitte de Bond van Wetsovertreders (BWO) kritiek op Aalbersberg  omdat hij in de uitzending  details over de zaak S. onthulde. Als een verdachte in beperkingen zit, mag er door politie en OM geen details over de zaak worden vrijgegeven. Het OM weerspreekt die kritiek nu dus.

Dat er op Amsterdam Centraal altijd politie rondloopt, is een bewuste keuze, zegt de Amsterdamse politie. Om hoeveel agenten het gaat en of er meer plekken in de stad zijn waar altijd agenten aanwezig zijn, wil de politie niet zeggen.

De training Extreem Geweld werd geïntroduceerd in 2016 en is sindsdien onderdeel van de Overkoepelende Beroepsvaardigheidstraining (OBT). In theorie hebben alle agenten in Nederland de training minstens één keer gevolgd, maar de Nationale Politie zegt geen cijfers bij te houden.

Aanleiding voor de introductie van Extreem Geweld in 2016 was de aanhoudende terroristische dreiging in Nederland, die toen net als nu ‘substantieel’ is. Dat wil zeggen dat de kans op een aanslag in Nederland reëel wordt geacht.

Ook tijdens reguliere politietrainingen werden agenten de afgelopen jaren beter voorbereid op situaties zoals die op het station vrijdag. ‘Jaarlijks volgen agenten verplicht 32 uur aan training om hun vaardigheden bij te houden. Daar zijn de laatste jaren elementen van extreem geweld aan toegevoegd’, aldus de woordvoerder van de Politieacademie.

Het OM laat in een reactie weten dat de beperkingen van S. maandag zijn opgeheven voordat de hoofdcommissaris in de uitzending aan het woord kwam.

Hoe herken je iemand die kwaad wil in een massa?

Na de aanslagen in Nice, Parijs en Orlando worden Nederlandse evenementen extra beveiligd. Zogenaamde ‘profilers’ zijn getraind om de menigte in de gaten te houden. Waar letten ze op?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.