NIEUWS

Politieagent Derek Chauvin schuldig bevonden aan dood George Floyd

De jury in Minneapolis heeft de witte politieagent Derek Chauvin schuldig verklaard op alle aanklachten in de zaak-George Floyd: doodslag, zware mishandeling met de dood als gevolg en dood door schuld. De strafmaat zal later door de rechter worden bepaald.

Uitgelaten reacties na het vonnis buiten de rechtbank in Minneapolis. Beeld REUTERS
Uitgelaten reacties na het vonnis buiten de rechtbank in Minneapolis.Beeld REUTERS

Volgens de richtlijnen van de staat Minnesota zou Chauvin, die geen strafblad had, tot 12,5 jaar moeten worden veroordeeld. Maar als de rechter van oordeel is dat er verzwarende omstandigheden zijn, kan de straf oplopen tot maximaal 40 jaar.

Vorig jaar mei arresteerde de inmiddels ontslagen Chauvin de zwarte man George Floyd zo hardhandig dat hij overleed.

Chauvin hoorde het vonnis onbewogen aan. Buiten de rechtszaal werd de uitspraak met gejuich begroet en vielen mensen elkaar in de armen. In de buurt van de rechtbank werden klokken geluid. Voor CNN noemde commentator Van Jones het vonnis een ‘keerpunt in de geschiedenis’. Het oordeel van de jury werd in de hele Verenigde Staten met spanning afgewacht. In eerdere zaken werden witte politieagenten vaak vrijgesproken nadat zij dodelijk geweld hadden toegepast op zwarte verdachten.

Sinds 2005 zijn er bijna 14 duizend incidenten geweest waarbij politieagenten iemand hebben doodgeschoten. Van de slachtoffers was 40 procent Afro-Amerikaans, terwijl hun aandeel in de bevolking slechts 13 procent is. Maar 1,1 procent van de agenten werd aangeklaagd voor doodslag of dood door schuld, volgens cijfers van onderzoeker Philip Stinson van de Bowling Green State University van Ohio. Van de 140 agenten die voor de rechter moesten verschijnen, werden er slechts 44 veroordeeld, meestal voor een minder ernstig delict dan dood door schuld of doodslag. Vaak waren jury’s van oordeel dat een agent een goede reden had om zich bedreigd te voelen door de verdachte, ook als die achteraf ongewapend bleek te zijn.

In mei vorig jaar drukte Chauvin bij een arrestatie negen minuten lang zijn knie op de nek van George Floyd. Na de dood van Floyd braken in Minneapolis en andere Amerikaanse steden rellen uit. Daarnaast werd op veel plaatsen, in de VS en daarbuiten, vreedzaam geprotesteerd tegen politiegeweld en racisme. De Black Lives Matter-beweging verspreidde zich over de hele wereld.

Nationale Garde

Gevreesd werd voor nieuwe rellen bij vrijspraak van Chauvin. In Minneapolis en andere steden waren uitgebreide voorzorgsmaatregelen getroffen. De rechtbank in Minneapolis waar het proces wordt gehouden wordt beschermd door prikkeldraad, schuttingen en betonblokken. De Nationale Garde houdt er de wacht. Gouverneur Walz van Minnesota heeft de ‘noodtoestand in vredestijd’ uitgeroepen. In de stad zijn drieduizend troepen van de Nationale Garde aanwezig. Daarnaast zijn politiemensen uit de staten Nebraska en Ohio naar Minneapolis geroepen. Ook in andere steden werden voorzorgsmaatregelen genomen. In Indianapolis, Washington, New York en andere steden hebben winkeliers houten schotten voor hun ruiten geplaatst.

Eerder vandaag zei de Amerikaanse president Joe Biden het bewijs in de zaak overweldigend te vinden. Hij zei te bidden voor ‘het juiste vonnis’ in het proces.

Het is zeer ongebruikelijk dat een president zich uitspreekt over een lopende rechtszaak. De rechter in de zaak had politici juist opgeroepen zich van commentaar te onthouden. Biden vond echter dat hij zich openlijk kon uitlaten over het proces omdat de jury zich al heeft afgezonderd om zich te buigen over de schuldvraag en zijn commentaar niet zal horen. ‘Ik geloof niet dat hij het ziet als een poging het vonnis te beïnvloeden. Hij bracht over wat veel mensen in het hele land voelen, medeleven met de familie’, zei Bidens woordvoerder Jen Psaki.

Maandag sprak de president met de familie van Floyd. Daarbij betuigde hij zijn steun aan de nabestaanden. Ook na het vonnis had hij contact met hen per telefoon, samen met vicepresident Kamala Harris.

In een toespraak zei Biden later dat de uitspraak een grote stap voorwaarts in de mars naar gerechtigheid in de Verenigde Staten. ‘Het was moord op klaarlichte dag en het trok de oogkleppen weg zodat de hele wereld het kon zien, het systemische racisme, een smet op de ziel van onze natie, een knie op de nek van gerechtigheid voor zwarte Amerikanen’, aldus Biden.

De president riep inwoners op zich te verenigen en geweld te voorkomen. ‘Er zijn er die de rauwe emoties van het moment willen uitbuiten, extremisten die geen interesse hebben in sociale gerechtigheid. We kunnen hen daarin niet laten slagen.’

Ook oud-president Barack Obama schaart zich achter het besluit van de jury. ‘Vandaag heeft de jury het juiste gedaan. Maar echte gerechtigheid vraagt om veel meer dan een enkel vonnis in één zaak. We moeten herkennen dat miljoenen van onze vrienden, familieleden en medeburgers in de angst leven dat hun volgende contact met de politie hun laatste kan zijn.’ Obama pleit voor concrete hervormingen die de raciale vooroordelen in het rechtssysteem moeten weghalen.

Minneapolis

De jury bestond uit vier witte vrouwen, twee witte mannen, drie zwarte mannen, een zwarte vrouw en twee vrouwen met een gemengde achtergrond. Er werd rekening gehouden met een juryberaad dat verschillende dagen zou kunnen duren, maar de juryleden kwamen na iets meer dan tien uur tot een oordeel, opmerkelijk snel voor een zaak met drie juridisch complexe aanklachten.

De twaalfkoppige jury hoorde in totaal 45 getuigen, van wie 38 waren opgeroepen door de openbaar aanklagers. Onder de getuigen bevond zich de jonge vrouw die de arrestatie van Floyd met haar telefoon opnam, beelden die grote verontwaardiging wekten in de Verenigde Staten en daarbuiten. Andere getuigen waren medici en deskundigen op het gebied van arrestatietechnieken.

De aanklagers vroegen de juryleden ‘hun ogen te geloven’ en zich de gevoelens te herinneren die zij hadden toen zij naar de video van Floyds arrestatie keken. De verdediging voerde aan dat Chauvin handelde zoals elke redelijke politieman zou handelen. Volgens Chauvins advocaten negeerden de aanklagers factoren die aan de dood van Floyd zouden hebben kunnen bijgedragen, zoals hartproblemen en drugsgebruik.

Na de veroordeling van Chauvin willen de openbaar aanklagers een zaak beginnen tegen drie andere politieagenten die bij de arrestatie van Floyd betrokken waren. Zij worden beschuldigd van medeplichtigheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden