Politie vindt thuiszorg veel te fraudegevoelig

De thuiszorg behoeft heldere kwaliteitsnormen en een effectief toezicht. De bestaande regelgeving laat te veel ruimte voor ondoorzichtige beslismomenten en schimmige transacties....

Van onze verslaggever John Wanders

Dit stellen de Rotterdamse politie en de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD) in een dinsdag verschenen gezamenlijk advies aan het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de Nationale Zorgautoriteit.

De aanbevelingen van SIOD en politie vloeien voort uit een fraudeonderzoek bij de Rotterdamse thuiszorginstelling Uenzo. Dit onderzoek bracht onwenselijke patronen aan het licht en mankementen in de bestaande regelgeving.

Thuiszorginstelling Uenzo richtte zich op hulpbehoevenden in een achterstandspositie, speciaal op moslims die de Nederlandse taal niet of nauwelijks machtig waren. Door hun onwetendheid over de werking van de Nederlandse zorgbureaucratie hadden deze cliënten veelal geen flauw idee dat ze gemangeld werden.

Vorig jaar werden vier bestuurders van Uenzo opgepakt op verdenking van verduistering van AWBZ-gelden. Dat geld was bestemd voor hulpbehoevende cliënten, maar de bestuurders zouden het in eigen zak hebben gestoken en naar buitenlandse rekeningen hebben gesluisd. Uenzo regelde voor de cliënt alles: van de aanvraag van een persoonsgeboden budget of zorg in natura, tot de zorg zelf.

De vier verdachten staan vermoedelijk in het tweede kwartaal van dit jaar voor de rechter. Politie en SIOD bevelen, vooruitlopend op die rechtszaak, aan het thuiszorgsysteem alvast te hervormen. Nu kan een en dezelfde tussenpersoon zowel zorg aanvragen, als zorg verlenen, zorg declareren en zorg verantwoorden. Een dergelijke concentratie van opeenvolgende handelingen werkt belangenverstrengeling en fraude in de hand.

Het onderzoek naar Uenzo leert verder dat controle op verantwoording van het zorgbudget of het aantal geleverde zorguren, nu vooral een papieren exercitie is, aldus politie en SIOD. Of de zorg ook werkelijk volgens de indicatie wordt geleverd, wordt niet gecontroleerd.

Een officieel toegelaten zorginstelling kan haar winstmarge verhogen door werk uit te besteden aan niet-toegelaten onderaannemers in een andere regio. Of de door die onderaannemer gedeclareerde uren ook zijn gemaakt en of de op papier verleende zorg ook daadwerkelijk is geleverd, is giswerk.

De onderaannemers kunnen op hun beurt winst maken door te bezuinigen op kwaliteit. Het ontbreken van kwaliteitsnormen maakt mogelijk dat slecht of niet opgeleid personeel wordt ingeschakeld.

ActiZ, de koepelorganisatie van thuiszorginstellingen, bepleit al langer een harde aanpak van de cowboys in de thuiszorg. Het gaat daarbij volgens de koepelorganisatie echter om een marginaal verschijnsel in een overwegend bonafide sector.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden