'Politie verklaart docent vogelvrij'

Vorige week zat een docent drie uur vast bij de politie nadat hij een collega met een lastige leerling te hulp schoot. 'De omgekeerde wereld', aldus leraren in Amsterdam.

AMSTERDAM - 'Ha juf', klinkt het enigszins schamper vanuit een groepje jongens bij de uitgang van het Amsterdamse Berlage Lyceum. De lerares kan er niet om kan lachen. Maar ze weet ook wel dat deze olijke provocatie haar gezag als docent niet werkelijk ondermijnt.

Nee, dan de politie. In de lerarenkamer van de scholengemeenschap in Oud-Zuid is men het erover eens dat dáár de grootste fouten zijn gemaakt, vorige week woensdag in Nieuwegein. De adjunct-directeur van een vmbo-school kwam drie uur in een politiecel te zitten, toen hij een leraar te hulp schoot om een 13-jarige leerling de klas uit te krijgen.

'De omgekeerde wereld', zegt Jacqueline Soer, al een kwarteeuw docent Frans en Duits. 'Ik had echt last van plaatsvervangende woestheid.' 'En dan dat slappe excuus achteraf, dat ze de docent daarmee wilden beschermen', zegt geschiedenisdocent Frank Kampen. 'Iedereen zag dit. Daarmee maak je zoveel kapot binnen een schoolgemeenschap.' 'Je geeft andere leerlingen het idee: dat zouden wij ook wel eens kunnen doen', zegt informaticacollega Koen van Elsen.

Conrector Camyre de Adelhart Toorop van het Berlage Lyceum dacht meteen: dit politieoptreden verklaart de docent of conrector vogelvrij. 'Dan haal je toch die vader die aan het schoolhek staat te briesen eruit?' Voor die adjunct is het vrijwel onmogelijk geworden nog normaal te functioneren, zegt Hans Bromet, al 38 jaar wiskundedocent. 'Hoe moet hij ooit leerlingen nog onbevangen corrigeren?'

Volgens hem is hier sprake van uit de hand gelopen politieke correctheid bij de politie, die uit angst voor een mógelijke misstap van een docent op voorhand de burger/ouder in bescherming neemt. 'Dus dan maar de bak in! Verschrikkelijk.'

Want aan de leerlingen ligt het niet, is het gevoel in de docentenkamer. Die zijn heus niet zo veel veranderd in de loop der jaren. Misschien is er wat meer 'straat' de school binnengekomen, maar verder. 'Ach, Charles Dickens en Charlotte Brontë schreven ook al over leerlingen die op tafel stonden te dansen', zegt Ruth Nussen, die Engels doceert en ook geboren is aan de andere kant van het Kanaal. Ze ziet een trend overwaaien uit de Angelsaksische wereld: de neiging steeds sneller de juridische weg te bewandelen. Ook hier had de vader al aangifte gedaan voor er ook maar een gesprek was geweest. 'Steeds meer scholen leggen geld opzij voor juridische procedures', weet ze.

Over het algemeen heerst het gevoel dat de leerkracht zijn vanzelfsprekende autoriteit is kwijtgeraakt. Bij leerlingen, maar ook bij ouders. Als die vader de volwassenheid had opgebracht het stof te laten neerdalen voor hij had gereageerd, was het niet zo geëscaleerd, denkt Bromet. 'Op het toppunt van zijn boosheid en frustratie belt die jongen met zijn vader, die meteen verhaal komt halen. Wat dat betreft helpen die mobieltjes ook niet erg in dit soort situaties.'

Maar een leerling die ijskoud weigert de klas uit te gaan, blijft altijd lastig. Op de lerarenopleiding leer je niet wat je dan moet doen. 'Net als bij je rijbewijs leer je dat pas als je je papiertje hebt', erkent Soer.

Er zijn wel tips uit te wisselen. Bij kop en kont pakken is in elk geval niet handig, zegt de wiskundedocent. 'Ik heb als coördinator wel eens alle andere kinderen mét docent naar een andere ruimte gestuurd. Bleef ik met die ene over. En achteraf met die ouders praten.'

'Ik was eens zo boos op een boom van een jongen dat ik zijn tas het lokaal uitsmeet', zegt de docente Frans-Duits. 'Toen ging hij er wel achteraan.' Vat het nooit persoonlijk op, adviseert de conrector. 'Het zijn pubers, die zetten zich af tegen het gezag in het algemeen. Heeft niets met jou te maken. Dan is het ook makkelijker niet mee te gaan in de oplopende spanning en rustig te blijven.'

De conciërge erbij roepen, zegt de informaticadocent. 'Die verstaat de taal van de straat beter en staat vaak dichter bij de leerlingen.' Vermijd sowieso dat het in de klas gebeurt, zegt gymjuf Tieske-Anne Hagenbeek. 'Dan wordt het voor zo'n leerling een show. Zeg: wij gaan op de gang praten. Dan staat hij al buiten, en kun je hem makkelijk wegsturen.'

Ruth Nussen

Docente Engels Berlage Lyceum

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden