Politie schendt geregeld privacywet

Politieagenten overtreden allerlei privacywetten als ze telecomgegevens opvragen. Het gebeurt geregeld dat zij niet kunnen verantwoorden dat ze vertrouwelijke informatie hebben opgezocht. Dit blijkt uit een rapport van het College bescherming persoonsgegevens (CBP) dat donderdag is gepubliceerd.

AMSTERDAM - Het CBP controleerde in 2010 hoe politiekorpsen gebruikmaakten van het Centraal Informatiepunt Onderzoek Telecommunicatie (CIOT). In die databank staan namen en adresgegevens van Nederlanders die horen bij telefoonnummers, e-mailadressen en IP-adressen. Telecom- en internetaanbieders zijn wettelijk verplicht deze informatie beschikbaar te stellen.


Opsporingsambtenaren vroegen vorig jaar 2,6 miljoen keer gegevens op bij het CIOT. Zo zochten ze bijvoorbeeld uit met wie een verdachte telefonisch contact heeft gehad. Een enkele keer vroegen ze duizenden nummers tegelijk op, om te achterhalen wie in de buurt was toen een misdrijf werd gepleegd.


Slechts een fractie van de politieagenten heeft toegang tot de databank. Maar in de praktijk wordt niet goed bijgehouden wie geautoriseerd is om het CIOT te gebruiken.


Het CBP hield steekproeven om na te gaan of de politie Haaglanden en de Nationale Recherche rechtmatig informatie hebben opgezocht. In Den Haag bleken vijf van de elf aanvragen 'in strijd met de wet', bij de Nationale Recherche negen van de elf. Soms ging het om administratieve fouten, soms ontbrak de vereiste toestemming van justitie.


De digitale burgerrechtenbeweging Bits of Freedom waarschuwt al jaren voor gebrek aan controle op de databank. 'We vinden het schokkend dat zo veel aanvragen strijdig blijken met de wet', zegt een woordvoerster. 'Voor zulke heftige inbreuken op de privacy zijn strenge regels nodig. Je moet voorkomen dat iedere agent uit nieuwsgierigheid kan opzoeken met wie zijn dochter sms't.'


Het Korps landelijke politiediensten (KLPD) erkent dat fouten zijn gemaakt. Maar het is slechts 'vormverzuim'; uit eigen onderzoek naar de omstreden aanvragen zou blijken dat deze uiteindelijk toch rechtmatig waren. De politie heeft de werkwijze inmiddels aangepast, waardoor het volgens het KLPD eenvoudiger te controleren is of de databank op correcte wijze is geraadpleegd.


Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie eist dat opsporingsdiensten voor 1 mei voldoen aan de privacywetten.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden