Politie onthoudt zich van optreden tegen bezetting spooremplacement Utrecht CS Studentenactie mondt uit in blokkade treinverkeer

Een demonstratie van zo'n tienduizend studenten tegen de collegegeldverhoging is woensdag uitgelopen op een blokkade van het treinverkeer op Utrecht CS....

Van onze verslaggever

UTRECHT

Pas tegen acht uur kwam het treinverkeer noordwaarts weer op gang. Gedurende de hele middag konden reizigers slechts mondjesmaat met bussen worden vervoerd of omgeleid. De chaos was enorm en de Nederlandse Spoorwegen waren razend.

Tot het laatst toe bleven de acties tegen bezuinigingen op het hoger onderwijs woensdag een vriendelijk karakter houden, hoewel de vrees voor hard politie-optreden lange tijd in de lucht hing. Maar de Utrechtse hoofdcommissaris J. Wiarda noemde een eventueel ME-optreden op deze plaats onverantwoord. 'Met al die sporen, wissels, viaducten, bouwputten waar je in kunt vallen, dat zou tot enorme struikelpartijen leiden. Je kunt daar nauwelijks een charge uitvoeren.'

De kans was bovendien groot dat de demonstranten zich met scherpe kiezels zouden gaan verdedigen, waarvan er tussen de bielzen wel veel voor het oprapen lagen.

Het studentenprotest was omstreeks half twaalf zeer vreedzaam begonnen op het Domplein. K. Hekster, voorzitter van de studentenvakbond LSVb, kreeg veel bijval toen ze om het aftreden van minister Ritzen van Onderwijs vroeg. Ze noemde zijn beleid een 'aaneenschakeling van pijnlijke grappen', met als uitsmijter nu de verhoging van het collegegeld. 'Met duizend gulden', haalde zij twee maal uit.

Een student bood zichzelf ter adoptie aan, 'inclusief studieschuld'. Een ander wilde zijn nier verkopen, 'wegens grote studielast'. Andere spandoeken toonden echter vooral de machteloosheid die de studenten ervaren. Na zo veel acties is de tekst 'idem' veelal simpelwegvoldoende, meende een student. Een ander liep met een groot vraagteken rond, 'omdat bij dit soort plannen woorden toch gewoon tekort schieten'.

De organisatie, de Boze Utrechtse Studenten en Scholieren (BUSS), leek de actie goed in de hand te hebben. Pas op de Catharijnebaan liep het fout. Een grote groep studenten besloot op het laatste moment plotseling van de route af te wijken.

De drukke verkeersweg werd bezet, zodat er een verkeerschaos ontstond. Op het Smakkelaarsveld zou het hoger onderwijs opnieuw symbolisch ten grave worden gedragen. Maar dit machteloze gebaar kon hen niet meer boeien. 'De zoveelste actie die niets uithaalt', riep een van de boze studenten die om hardere maatregelen smeekte.

Zij kreeg haar zin. Toen bleek dat de politie bakzeil haalde op het kruispunt, begaf de meute zich richting station, waar een alternatief actieplan ontstond. 'We gaan naar Den Haag', scandeerde een groepje en begaf zich vervolgens naar het juiste perron.

Even was er twijfel, men was tenslotte voor een optocht in Utrecht gekomen. Van kiezen kwam het niet, want de trein naar Den Haag is nooit vertrokken. Het bleek leuker te zijn om juist voor die trein op de rails te gaan zitten, met uitzicht op het grasveld waar op dat moment de begrafenis plaatsvond.

De politie kon slechts toekijken hoe de studenten even later over de rails naar het noorden liepen. Daar sloten de studenten van het Smakkelaarsveld zich bij de groep aan. In korte tijd namen ze bezit van alle sporen en kwam alle treinverkeer stil te liggen. Pas tegen zeven uur verlieten de laatste studenten het spoor.

Het organiserende comité BUSS distantieerde zich van de actie. Ook de studentenvakbond ISO deed dat. 'De mensen die op een dergelijke manier actievoeren, verpesten het voor de studenten. Dit haalt ieders woede op de hals. Dit kan en mag niet', aldus ISO-voorzitter S. Nuyten. De studentenvakbond LSVb noemde de acties op het station 'begrijpelijk, maar niet goed'.

Minister-president Kok zei gisteravond op de Amsterdamse televisie-zender AT 5 dat hij de studentenactie op het station 'qua toonhoogte en vorm' overdreven vond. Kok noemde het 'stinkende onzin' dat 'iedereen erop achteruitgaat'. Hij zei dat studenten van wie de ouders een belastbaar inkomen hebben tot 64.500 gulden, de collegeldverhoging via een aanvullende beurs volledig gecompenseerd krijgen.

Rond half drie kwamen grote drommen reizigers uit verderop gestrande treinen aanlopen. Op het perron vertelde een vrouw met tranen in haar ogen dat ze het vliegtuig naar haar familie in Amerika miste. Een ander zag haar sollicitatie de mist in gaan. Voor de telefoons stonden lange rijen wachtenden en taxi's draaiden overuren.

Reizigersvereniging Rover denkt dat er 250- tot 400 honderd duizend treinreizigers door de actie gedupeerd zijn. Rover gaat na of de schade op de actievoerders valt te verhalen. De Spoorwegen zeggen dat de schade in de miljoenen loopt en dat het nog dagen gaat duren voor alles weer op schema ligt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden