Politie moet veel criminele illegalen laten lopen

De vreemdelingenpolitie heeft de afgelopen maanden een paar honderd opgepakte, veelal criminele, illegalen na een aantal dagen weer moeten vrijlaten....

De problemen zijn het grootst in Amsterdam. 'Normaliter brengen we 100 à 130 criminele illegalen per maand voor de rechter. Nu vijftig à zestig, terwijl de politiek met de nieuwe Vreemdelingenwet juist een verdubbeling beoogde', zegt commissaris H. Wilde, chef van de vreemdelingenpolitie in Amsterdam. Het gaat volgens hem landelijk om een kleine duizend vreemdelingen op jaarbasis.

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) is op de hoogte. 'We hebben de problemen gesignaleerd, maar er komt nog geen oplossing. We kijken eerst of de problemen structureel zijn.'

De nieuwe Vreemdelingenwet, die op 1 april is ingegaan, bepaalt dat de opgepakte illegaal binnen tien kalenderdagen voor de rechter moet verschijnen. Door het weekend houdt men zes tot acht dagen over. Die termijn bedroeg vóór 1 april 28 dagen. De kortere termijn is bedoeld om de vreemdeling sneller zekerheid te geven en vlugger te kunnen uitzetten.

'Het is sneu, want niemand is tegen het principe van snel berechten en uitzetten. Maar door het haastwerk leidt het in de praktijk tot een slechtere voorbereiding van advocaten en rechters', zegt Wilde.

Dat beeld wordt bevestigd door de Bossche vreemdelingenadvocaat P. Baudoin. De vreemdelingenpolitie moet nu op de tweede dag klaar zijn met het verhoor, omdat de IND op de derde dag het dossier moet hebben. Voor een modelverhoor staat vier dagen als de identiteit van de illegaal onbekend is.

'Bij zwaardere gevallen beslissen we er niet eens meer aan te beginnen', zegt Wilde. 'We redeneren: dit redden we niet, we laten hem lopen. Anders riskeren we ook nog een schadeclaim. De rechter beslist dus niet meer, dat doen wij.'

Niet alleen de nieuwe Vreemdelingenwet is er debet aan dat criminele illegalen zonder berechting weer op straat komen te staan. Een nieuw systeem bij de rechtbanken maakt dat de opgepakte illegaal niet in het eigen arrondissement wordt berecht, maar elders in het land.

De rechtbanken hopen zo de werklast te spreiden. De Haarlemse rechtbank bepaalt per week in welke stad zittingen zijn. 'We slepen met vreemdelingen door het hele land', zegt Wilde. 'En de advocaten, rechercheurs en transporteurs erachteraan.'

Wilde: 'Wij pakken bijvoorbeeld een illegaal op, brengen hem na verhoor naar de vreemdelingenbewaring in Ter Apel (Groningen) en de rechtszaak is in Maastricht. Daar hebben we te weinig chauffeurs voor. Soms stuur ik twee dure rechercheurs mee, omdat er geen chauffeurs zijn. In de Randstad zijn de meeste illegalen en hebben we de meeste files. We hebben veel meer geld nodig voor chauffeurs.'

De andere vreemdelingengevangenis staat in Tilburg. 'We zouden al erg geholpen zijn, als er in de Randstad een gevangenis voor vreemdelingen zou komen.' De IND: 'Er reizen veel dossiers op en neer. Dat gaat soms mis.'

Baudoin: 'Ik hoor soms een dag van tevoren waar de zitting is. Als het in Groningen is, stuur ik een waarnemer. Dat is niet goed.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden