Nieuws

Politie kraakt criminele communicatiedienst: ‘Hele onderwereld op een presenteerblaadje’

De aanbieder van versleuteld berichtenverkeer Sky ECC, een geliefd communicatiemiddel onder criminelen, is gekraakt. Politiechef Andy Kraag zegt dat dit voor de onderwereld als een ‘mokerslag’ aankomt.

De Belgische politie deed dinsdagochtend invallen op meer dan tweehonderd plekken waar betrokkenheid bij drugshandel wordt vermoed, de grootste Belgische inval die ooit is gedaan. Beeld Belga
De Belgische politie deed dinsdagochtend invallen op meer dan tweehonderd plekken waar betrokkenheid bij drugshandel wordt vermoed, de grootste Belgische inval die ooit is gedaan.Beeld Belga

Sky is onder meer gebruikt door de hoofdverdachten in het liquidatieproces Marengo en door vermoede betrokkenen bij de moord op advocaat Derk Wiersum, in september 2019.

Cryptotelefoonaanbieder Sky is de opvolger van het vorig jaar gehackte EncroChat. Naar verwachting zal de Sky-hack een veel grotere klap toebrengen aan het criminele milieu, waarin werd gedacht dat men met versleutelde telefoons onbespied kon communiceren en criminele zaken doen. In Nederland telt Sky 11 duizend gebruikers, wereldwijd zijn dat er ruim 70 duizend.

Met het kraken van Sky heeft de politie zo’n 80 miljoen heimelijke berichten uit de onderwereld onderschept, waar dat er met EncroChat ‘slechts’ 25 miljoen waren. Op basis van die laatste werden vorig jaar bijvoorbeeld al de ‘martelcontainers’ in Wouwse Plantage ontdekt.

De kat in het kat-en-muisspel

Maandenlang hebben agenten meegelezen met criminele Sky-communicatie, sinds die is gekraakt. Ook een ‘ruime’ periode daarvoor werden de berichten, die de politie toen nog niet kon lezen, onderschept en bewaard. Zelfs berichten van voor de onderschepping kunnen worden teruggehaald, zegt de Amsterdamse recherchechef Jonne Janssen. ‘Dat levert ons nog jarenlang dankbaar werk op aan het pakken van criminelen’, voegt politiechef Andy Kraag van de Landelijke Eenheid toe.

Leidde het kraken van EncroChat in Nederland vorig jaar zomer tot de aanhouding van honderden verdachten en wereldwijd tot duizend arrestaties, met het kraken van Sky 'verwacht ik een veelvoud daarvan’, aldus politiechef Kraag. ‘Was EncroChat een gamechanger, Sky maakt het onomkeerbaar, want veel criminelen waren van EncroChat naar Sky overgestapt. In het kat-en-muisspel met criminelen mogen wij ons nu met recht de kat noemen. Dat is een zeer comfortabele positie.’

Grootste Belgische inval ooit

Dankzij de ontsleutelde Sky-berichten zijn de afgelopen maanden al 43 verdachten aangehouden, tientallen drugslabs ontmanteld, duizenden kilo’s harddrugs, vuurwapens en geld in beslag genomen. En nog veel belangrijker, aldus Kraag: ‘We hebben daarmee liquidaties voorkomen.’ Nog een voordeel voor de politie: ‘We krijgen bewijs nu heel makkelijk rond. ‘

Het is vooral een grote verdienste van de politie dat de hack zo lang is stilgehouden. Geruchten dat Sky was gehackt circuleerden al langer, maar dat gerucht steekt bij alle cryptotelefoons regelmatig de kop op. De Nederlandse en Belgische politie werkten nauw samen in Argus, zoals het onderzoek naar de versleutelde Sky-berichten heet. Als gevolg daarvan viel de Nederlandse politie dinsdagochtend om 5 uur binnen in 75 woningen en kantoren, waarbij 30 verdachten zijn aangehouden en 28 vuurwapens in beslag werden genomen.

De Belgische federale politie deed tegelijkertijd een inval op meer dan tweehonderd plekken waar betrokkenheid bij drugshandel wordt vermoed. Het was in België de grootste inval die ooit is gedaan.

Op een presenteerblaadje

De actie van de gezamenlijke opsporingsdiensten is gedurende twee jaar voorbereid, wat betekent dat de politie niet alleen criminelen ‘live’ kon afluisteren, maar ook hele criminele organisaties in kaart kon brengen, zowel samenwerkingsverbanden als de kopstukken en hun werkwijze. Politiechef Kraag: ‘We kregen de hele onderwereld op een presenteerblaadje aangeboden.’

De afgelopen maanden hebben politieobservatieteams ‘dag en nacht’ doorgewerkt om de gebruikers van Sky-telefoons te identificeren en aan een toestel te koppelen. ‘Daardoor’, zegt Kraag, ‘weten we niet alleen wat er is gezegd, maar ook door wie. Iedereen die ooit Sky heeft gebruikt kan zijn borst natmaken: dit is pas het begin.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden