Politie Keulen beschuldigd van racisme tijdens Oud en Nieuw voor gebruik term 'Nafri's'

Heeft de Keulse politie zich tijdens Oud en Nieuw schuldig gemaakt aan etnisch profileren of heeft ze juist een herhaling van de gebeurtenissen van het jaar ervoor voorkomen door zich te richten op één groep, de 'Nafri's'?

De politie voerde identiteitscontroles uit tijdens de jaarwisseling op het stationsplein in Keulen.Beeld reuters

In Duitsland is ophef ontstaan over de identiteitscontrole van vele honderden Noord-Afrikaanse jonge mannen in Keulen tijdens de jaarwisseling. De politie duidde hen via twitter aan als 'Nafri's'. Linkse politici vinden die term discriminerend, zelfs racistisch. Rechtse collega's betuigen steun aan de politie die een herhaling van het grootschalige seksueel geweld tegen vrouwen in de nacht van 2015 op 2016 wist te voorkomen.

De politiechef van Keulen, Jürgen Matthies, betreurde zondag het gebruik van de term 'Nafri's' in een bericht dat zijn ondergeschikten kort tevoren hadden verspreid. Maar hij gaf toe dat het een gangbaar begrip is in politiekringen. Een lokale krant wist maandag de hand te leggen op een vertrouwelijk politierapport over 'Het Fenomeen Noord-Afrikanen (NAFRI)'. Verdachten in deze categorie worden omschreven als jong (15-25), agressief tegenover politiepersoneel en burgers, en niet zelden met messen bewapend.

Tijdens de jaarwisseling waren in Keulen meer dan 1500 politieagenten op de been, die op het stationsplein circa 650 personen staande hielden en hun papieren controleerden. Het waren 'vrijwel uitsluitend' Noord-Afrikanen, die al niet georganiseerd kwamen opdagen, aldus politiechef Matthies.

Van andere politiediensten in het land had hij begrepen dat zo'n duizend, veelal agressieve en dronken, jonge mannen op weg waren naar de stad. Bijna honderd van hen werden bij aankomst in hechtenis genomen. Er werden tien gevallen van seksueel geweld gerapporteerd; anders dan een jaar geleden waren er geen aangiften van verkrachting.

Gerechtvaardigd

Het grove geweld tegen vrouwen tijdens de voorlaatste jaarwisseling rechtvaardigt de aanpak van de Keulse politie, stelden politici van regeringspartij CDU en haar conservatieve Beierse zusterpartij CSU. 'Wie de problemen niet benoemt, heeft niets geleerd van de vorige keer', zei CSU-secretaris-generaal Andreas Scheuer. Hij zei dat veel vrouwen de politie dankbaar zijn, omdat geweld tegen hen voorkomen is.

Scheuers partijgenoot Ansgar Heveling, lid van de Bondsdag, zei dat er 'concreet gevaar' dreigde van de zijde van toegestroomde Noord-Afrikanen. 'Dat de ervaringen van vorig jaar een rol speelden, spreekt vanzelf. Er moest door de politie zelfs versterking worden aangerukt'. Wel noemde Heveling het gebruik van de term Nafri's ongelukkig.

'Het is een mensonterend woord,' zei Christopher Lauer, een prominent lid van de SPD, de coalitiegenoot van Angela Merkels CDU.

De linkse oppositie oordeelde uitgesproken negatief over het woord. Simone Peter, voorzitter van de Groenen, noemde het 'een volledig onaanvaardbare en denigrerende aanduiding van een hele groep.' Haar partijgenote Jutta Ditfurth sprak van racisme.

Satiricus Jan Böhmermann, een bekende Duitse tv-persoonlijkheid, vroeg zich af: 'Wat is eigenlijk het verschil tussen Nafri en neger?'. Het woord Nafri werd daarentegen gretig overgenomen door Frauke Petri, leider van de partij AfD (anti-immigratie, anti-islam). De partij zag in de gebeurtenissen van een jaar geleden het bewijs voor het falende vluchtelingenbeleid van Merkel.

De discussie over het woord Nafri en het politieoptreden wordt in alle hevigheid gevoerd op sociale media. Was er sprake van 'etnisch profileren' of richtte de politie zich terecht op één groep?. Ook journalisten van traditionele kranten en omroepen mengden zich in discussie. Begin dit jaar trof hen het verwijt dat ze de gewelddadigheden in Keulen en andere steden hadden verdoezeld. De publieke zender WDR nam het openlijk op voor de politiemacht in Keulen. 'Daar waren ze weer, de op geweld beluste horde mannen - maar ditmaal werden ze gelukkig door de politie opgewacht.'

Verdachte groepsvorming

Ook uit andere grote Duitse steden kwamen berichten over 'verdachte groepsvorming'. Volgens het blad Die Welt heeft de politie vooralsnog geen idee of Noord-Afrikanen georganiseerd naar Keulen, Dordmund, Frankfurt am Main en andere steden kwamen. In 2015 was er sprake geweest van groepsvorming met behulp van sociale media, zo wees later onderzoek uit.

Justitie en politie zijn nog altijd bezig met de gebeurtenissen van de voorlaatste jaarwisseling. Na 1 januari 2016 kwamen alleen al in Keulen meer dan 1.200 aangiften binnen, waarvan ruim 500 wegens seksuele intimidatie of verkrachting. Veel verdachten werden vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. Drie werden veroordeeld. Er lopen nog enkele tientallen processen.

Voor de Keulse politie en burgemeester Henriette Reker telt vooral dat Oud en Nieuw dit jaar zonder grote incidenten is verlopen. In de Volkskrant zei Reker zaterdag dat de stad 'extreem goed voorbereid' was, om een nieuwe golf van geweld te voorkomen. Reker constateerde zondag met 'blijdschap en opluchting' dat Keulen daarin geslaagd is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden