Politie kan geen vat krijgen op illegale lotto en toto

Afslaan zonder de hand uit te steken, lopen door het rode voetgangerslicht, meedoen aan de illegale toto, officieel mag het niet, maar ach, het zijn geen halsmisdrijven....

WEERT SCHENK

Van onze verslaggever

Weert Schenk

AMSTERDAM

Is het dan zo kwalijk als de Scheveninger Dick Jol meespeelt in zo'n weliswaar verboden, maar bijna maatschappelijke geaccepteerd toto-spel? Het zou iedereen worst zijn als Jol niet internationaal voetbalscheidsrechter was en dus de mogelijkheid heeft de uitslagen van wedstrijden te beïnvloeden.

Zo onschuldig als het illegale circuit op het eerste gezicht lijkt, is het niet. Slechts de etalage wordt gevormd door de eenzame groenteboer op de hoek, de kapper de kroegbaas die een aardige zakcent verdienen met de verkoop van loten aan vaak even gewone en keurige burgers. Alleen de 'onopvallende' maar supergrote jongens aan de top, die de enorme financiële risico's afdekken, worden door de politie beschouwd als criminelen.

De politie heeft aanwijzingen dat er verbanden bestaan tussen de zwarte kansspelen en andere illegale praktijken, zoals de handel in vrouwen en verdovende middelen. Bewijzen zijn er niet. De politie krijgt tot nu toe geen vat op het wereldje. Een ingewijde in het gokcircuit: 'Het is voor de politie als klimmen in een berg schelpzand. Ze trappen wat zand weg, maar bereiken nooit de top. Daarvoor is een ladder nodig en die reikt niemand aan.'

Een van de weinige politie-acties dateert van 1990. Na een voorbereiding van zeven maanden werden invallen gedaan in 26 woonhuizen door het hele land. Niet alleen administraties werden in beslag genomen, maar ook computers en in totaal een half miljoen gulden in contanten. De zwarte lotto en toto hebben geen dag stil gestaan. Volgens de ingewijde hebben de gokbazen die toen gepakt werden, hun zaken gewoon voortgezet.

De politie kan alleen aan symptoombestrijding doen door de tussenhandel te bestrijden. Maar waar de groenteboer stopt, begint even verderop de volgende stroman. De mannen op de achtergrond die het circus draaiende houden, hebben zich goed ingedekt. Het betreft een tiental zeer kapitaalkrachtige lieden, dat 'meer groene haringen in de kluis heeft liggen dan er bij de visafslag binnenkomen'. Bij deze bookmaker spelen de kleinere gokbazen hun risico's weg.

In het zwarte circuit kan zowel in de lotto als in de toto fors worden gespeeld. Iemand kan bijvoorbeeld vijfhonderd gulden inzetten op vier lottonummers. Als de balletjes goed rollen, moet er een half miljoen worden uitbetaald. De gokbazen kunnen in de meeste gevallen dergelijke risico's niet dragen.

Tegen dit soort getallen wordt 'een verzekering' afgesloten bij de grootste bookmaker. De inzetten kunnen dan wel twintigduizend gulden of meer belopen. Dat alles gebeurt op basis van vertrouwen. Een telefoontje is voldoende. Iedereen neemt zijn winst of verlies. Dat is de enige manier om, misschien wel letterlijk, te overleven.

De zwarte lotto en toto zijn vooral in de Randstad populair. De omzet van deze illegale gokspelen wordt geschat op meer dan honderd miljoen gulden. Daarmee is het een grote concurrent van de Stichting Nationale Sporttotalisator (SNS) die vorig jaar 262 miljoen omzette en als maatschappelijke doelstelling heeft sportverenigingen financieel te ondersteunen.

Het illegaal wedden is interessant omdat bij winst de uitbetalingen hoger zijn dan bij de spelletjes van de SNS. Er wordt geen vijftien procent kansspelbelasting betaald en met goede doelen hebben de gokbazen niets te maken. In het illegale circuit zijn ook meer mogelijkheden voor weddenschappen, waardoor de trefkans, zo wordt beweerd, groter is.

Gezien de wetteloosheid zijn er geen beperkingen in het aantal wedstrijden waarop kan worden gegokt en gelden voor de inzetten geen limiet. De winsten worden contant uitgekeerd. Dat gebeurt stipt, want onbetrouwbaarheid op dat punt is slechte reclame en doet de deelname stellig afnemen. De politie bevestigt dat er nooit klachten van gedupeerden komen.

Onderling hebben de gokbazen de zaken prima geregeld en de wijken goed afgepaald. Eventuele problemen worden op geheel eigen wijze opgelost. Volgens een hardnekkige verhaal in het Haagse gokcircuit is de lokaal bekende scheidsrechter Jol nu ook achter gekomen. De beschuldiging dat Jol veel geld inzette op wedstrijden die hij zelf moest fluiten, zou een wraakactie zijn. De sleutel van de affaire zou liggen in de in maart 1994 gespeelde wedstrijd Willem II - Feyenoord, die verrassend door de Brabanders werd gewonnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden